ସୁଗ୍ରୀବ ମୃଦୁ କଣ୍ଠରେ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମୋ ସହଯୋଗୀମାନେ ଜାଣନ୍ତି, ମାୟାବୀ ନାମକ ବଡ଼ ଦାନବ ଏକରାତିରେ ଆମ ପାଖରେ ଆସିଥିଲା। ଗତଦିନେ, ସେ ରାଗରେ ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧର ଆହ୍ୱାନ କଲା। ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମୁଁ ରାଜଧାନୀ ଛାଡ଼ି ବାହାରିଲି। ମୋ ଭାଇ ବାଲି ଭୟଙ୍କର ଦୃଢ଼ ଚିତ୍ତରେ, ତୁରନ୍ତ ମୋ ପଛରେ ଆସିଲେ। ରାତିରେ ଯେତେବେଳେ ସେ ଆମକୁ ଦୁଇଁଜଣ ଏକାସাথে ଆସୁଥିବା ଦେଖିଲେ, ମାୟାବୀ ଭୟରେ ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ହୋଇ ପଳାଇଲେ, ଏବଂ ଦୃଢ଼ ଏକ ଗୁହାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଗଲେ। ମୁଁ ଜାଣିଲି ଯେ ସେ ଭୟଙ୍କର ବିଶାଳ ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛି। ଏହାପରେ, ମୋ ଭାଇ ବାଲି ଗମ୍ଭୀର କଣ୍ଠରେ କହିଲେ—‘ମୁଁ ଏହାକୁ ମାରିନଥିଲେ ରାଜଧାନୀକୁ ଫେରିପାରିବି ନାହିଁ। ତୁମେ ଗୁହା ମୁଣ୍ଡରେ ଅପେକ୍ଷା କର, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମାରି ଆସିବି।’ ଏହିଭାବେ ଭାବି, ‘ମୋ ଭାଇ ବାହାରେ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି,’ ମୁଁ ସେହି ଅଗମ୍ୟ ଗୁହାରେ ପ୍ରବେଶ କଲି। ଗୁହା ଭିତରେ ତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ଗଲି, ଏକ ବର୍ଷ କଟିଗଲା। ଅବଶେଷରେ, ମୁଁ ମୋ ଶତ୍ରୁକୁ ଦେଖିଲି—ସେ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଦୟାହୀନ। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଏବଂ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପରିଜନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲି। ତାଙ୍କର ମୁଁହରୁ ରକ୍ତର ଧାରା ବହିଗଲା, ଏହି ଗୁହା ପୂରା ରକ୍ତରେ ଭରିଗଲା ଏବଂ ପୃଥିବୀ କମ୍ପିତ ହେଲା। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶତ୍ରୁକୁ ମାରିଦେଇ, ମୁଁ ବାହାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲି, କିନ୍ତୁ ଗୁହାର ମୁଣ୍ଡ ଅନ୍ଧାର ଏବଂ ବନ୍ଦ ଦେଖିଲି। ମୁଁ ବାରମ୍ବାର ‘ସୁଗ୍ରୀବ!’ ବୋଲି ଡାକିଲି, କିନ୍ତୁ କୌଣସି ଉତ୍ତର ମିଳିଲା ନାହିଁ। ମୋ ହୃଦୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଷାଦରେ ଭରିଗଲା। ତାପରେ, ମୁଁ ଗୁହାର ମୁଣ୍ଡକୁ ପାଦ ଦେଇ ଘୁଞ୍ଚାଇଲି, ଏବଂ ଏହିପରି ଉପାୟରେ ବାହାରି ରାଜଧାନୀକୁ ଫେରିଲି। ସେଉଁଠି ଗଲି, ସୁଗ୍ରୀବ ମୋତେ ରାଜ୍ୟରୁ ବାହାର କରିଦେଲେ। ସେ ଭାଇପଣା ଭୁଲି, ନିଜେ ରାଜ୍ୟ ଦାବି କଲେ। ବାଲି ଭୟହୀନ ହୋଇ ମୋତେ ଏକ ଚିରା ଛଡ଼ାଇ ନିକାଳିଦେଲେ। ଏଭଳି ଭାବେ ମୁଁ ତାଙ୍କ ଭୟରେ ମୋ ଜୀବନ ସଂଗିନୀରୁ ବିଞ୍ଚିତ ହେଲି, ଓ ଏହି ପୃଥିବୀ, ଅରଣ୍ୟ ଓ ସମୁଦ୍ର ଚାରିପାଖ କଟିଲି। ମୋ ଅପହୃତା ପତ୍ନୀ ପାଇଁ ଶୋକରେ ମୁଁ ଋଷ୍ୟମୂକ ପର୍ବତରେ ଆସିଥିଲି, ଯେଉଁଠାରେ ବାଲି ଅନ୍ୟ କାରଣରୁ ଆସିପାରିନଥିଲେ। ଏଭଳି ଭାବେ, ହେ ରାଘବ, ମୁଁ ସମସ୍ତ କଥା ତୁମେଠାରେ କହିଦେଲି। ଦେଖ, ମୁଁ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ହେବା ସତ୍ୱେ, କିପରି ଏହି ବିପଦକୁ ଆସିପହଞ୍ଚିଛି। ବାଲି ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥାଏ, ତାଙ୍କୁ ଦମନ କରି, ମୋତେ ତୁମେ ଦୟା କରିବା ଉଚିତ।” ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଶ୍ରୀମାନ୍, ଏବଂ ଧୈର୍ୟବାନ୍ ରାମ ହସ୍ୟମୁଖେ କହିଲେ—“ମୋ ତୀରଗୁଡ଼ିକ ଅପରାଜିତ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦ୍ୟୁତିମାନ୍। ଏହି କ୍ରୁର ବାଲି ଉପରେ, ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କର କ୍ରୋଧ ରହିଛି, ଏମାନେ ବର୍ଷିବେ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ବାଲିଙ୍କୁ ଦେଖିନାହିଁ, ତୁମେଂଠି ତୁମର ଭାର୍ୟା ଅପହୃତାକାରୀ, ଧର୍ମ ନାଶକ ବାଲି ବଞ୍ଚିବେ। ମୋ ମତରେ, ତୁମେ ଶୋକର ସାଗରରେ ଡୁବିଯାଇଛ; ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ତୁମକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବି, ତୁମେ ପୁନଃ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ସୁଖ ପାଇବ।" ରାମଙ୍କ ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଧୈର୍ୟ ବଢ଼ିଗଲା। ସେ ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଉତ୍ତମ କଥା କହିଲେ। ଏଠାରେ, ପବିତ୍ର ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର କିଷ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡର ଏଗାରତମ ସର୍ଗକୁ ଶୁଣନ୍ତୁ। ସୁଗ୍ରୀବ ରାମଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଆନନ୍ଦ ଓ ଧୈର୍ୟରେ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ହୋଇ, ରାଘବଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ ଓ ପ୍ରଶଂସା କଲେ—“ନିଶ୍ଚୟ, ତୁମ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଏବଂ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ତୀରଗୁଡ଼ିକ କ୍ରୋଧରେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଦାହ କରିପାରିବ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯୁଗାନ୍ତରେ କରେ। ବାଲିଙ୍କର ଶକ୍ତି, ପ୍ରାକ୍ରମ ଓ ଧୃତି ବିଷୟରେ ଭଲଭାବେ ଶୁଣ, ତାପରେ ଯେପରି ଚାହଁ, କର। ପଶ୍ଚିମ ସାଗରରୁ ପୂର୍ବ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଦକ୍ଷିଣରୁ ଉତ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ବାଲି ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତିରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରେ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ଶିଖରକୁ ଚଢ଼ି, ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତିରେ ଏହାକୁ ଧରିପାରେ। ତାଙ୍କର ପ୍ରାକ୍ରମରେ ଅନେକ ଦୃଢ଼ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଜାତିର ବୃକ୍ଷ ଭଙ୍ଗ ହୋଇଛି। ଏକ ସମୟରେ, ଦୁନ୍ଦୁଭି ନାମକ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମହାମେଷ, ଯେଉଁଥିରେ ହଜାର ହାଥୀର ଶକ୍ତି ଥିଲା, କୈଳାସ ଶିଖର ପରି ଦ୍ୟୁତିମାନ୍, ସେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଗର୍ବିତ ଓ ଏକ ବରଦାନରେ ମୋହିତ ହୋଇ, ନଦୀମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ସମୁଦ୍ର ନିକଟକୁ ଗଲା। ତାଳ ତରଙ୍ଗ ଓ ମଣିମୟ ଜଳସାଗର ଅତିକ୍ରମ କରି, ସେ ସମୁଦ୍ରକୁ କହିଲା—‘ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧ ଦିଅ।’ ତାପରେ, ଧର୍ମଶୀଳ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସମୁଦ୍ର, ଦୈବଯୋଗରେ, ଏହି ଅସୁରଙ୍କୁ କହିଲେ—‘ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ରାଜା, ଅସୁରମାନେ ଶରଣ ନେଉଥିବା ହିମବନ୍ତ, ଯିଏ ଶିବଙ୍କ ଶ୍ୱଶୁର, ସେ ତୁମକୁ ଅପୂର୍ବ ସନ୍ତୋଷ ଦେଇପାରିବେ।’ ସମୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ ଜାଣି, ଦୁନ୍ଦୁଭି ଧନୁରୁ ଛୁଟିଥିବା ବାଣ ପରି ହିମବନ୍ତ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ, ଦୁନ୍ଦୁଭି ହିମବନ୍ତ ଶିଖରରୁ ହସ୍ତୀ ପରି ଧଳା ପାଥର ଉଠାଇ, ଭୂମିରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ ଓ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ମୃଦୁ ଓ ଶାନ୍ତ ହିମବନ୍ତ, ଧଳା ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ନିଜ ଶିଖରରୁ ଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କୁ କହିଲେ—‘ହେ ଦୁନ୍ଦୁଭି, ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠ, ମୋତେ ଅଶାନ୍ତ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ମୁଁ ତପସ୍ୟାରେ ନିପୁଣ, ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କ ଶରଣ, ଯୁଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନୁହେଁ।