ଏକ ଦିନ କଶ୍ୟପ ଋଷି ନିଜର ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟାର ଫଳରେ ଦେଖିଲେ, ସେ ତପସ୍ୟାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗ୍ୟବାନ୍, ତପସ୍ୟାର ଏକ ଅଟୁଟ ଶୂନ୍ୟ, ତପସ୍ୟାର ଶରୀର ଧାରଣ କରିଥିବା, ତପସ୍ୟାର ମୂଳ ଅସ୍ତିତ୍ୱର ଏକାଧିକାରୀ ମହାପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲେ। ନିଜର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସେ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଦର୍ଶନ ପାଇଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ, ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶରୀରରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ୱ ବିଦ୍ୟମାନ; ସେ ଆଦିହୀନ, ବର୍ଣ୍ୟନାତୀତ। କଶ୍ୟପ ଋଷି ନିଜେ ଏହି ଦିବ୍ୟ ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ଶରଣରେ ଗଲେ। ତାହାପରେ ହରି, ଅତି ଖୁସି ହୋଇ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, "ବର ଚୟନ କର; ତୁମେ ମୋର ପ୍ରିୟ ଓ ବର ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।" ଏହି ଶୁଭ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ମାରୀଚ କଶ୍ୟପ କହିଲେ, "ଏହି ଅନୁରୋଧ ଆମେ—ଆଦିତି, ଦେବତାମାନେ ଓ ମୁଁ—ସମସ୍ତେ ଏକସାଥି କରିଛୁ।" "ବରଦାତା, ତୁମେ ଏଉଁ ଖୁସି ଓ ଯୋଗ୍ୟ; ଏହି ଋଷି, ନିର୍ମଳ ମନ, ଆଦିତିଙ୍କ ପୁଅ ଓ ମୋର ପୁଅ ହେଉ।" ସେଉଁ ଭଳି କହି, "ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ ହେଉ, ଦାନବ ନାଶକ; ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କର।" ଏହି ଦିବ୍ୟ ଉପାଦାନ ପରେ, ଏବେ ଗୌରବମୟ ବାଲ କାଣ୍ଡର ବିଶିଷ୍ଟ ତିରିଶତମ ସର୍ଗ ଶୁଣ। ତାପରେ, ଦୁଇ ରାଜପୁତ୍ର—ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ—ଯେଉଁମାନେ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନର ଜ୍ଞାନୀ, ଶୁଭ ଭାଷଣରେ ପାରଙ୍ଗତ, କୌଶିକାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମହାନ ଋଷି, ଆମେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ—କେବେ ରାତିରେ ତମ ଅଶୁଭ ଦୂତମାନେରୁ ରକ୍ଷା ଦେବା ଉଚିତ? ଆମେ ସେ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଚୁକିଯିବା ନାହିଁ।" କକୁତ୍ସ୍ଥଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ଏହି ଭଳି କଥା କହି, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ଓ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହେଉଥିଲେ; ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ଖୁସି ହୋଇ, ଏହି ଦୁଇ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। କୌଶିକା କହିଲେ, "ଆଜିଠୁ ଛଅ ରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁଇ ରାଘବ, ତମେ ଏଠାରେ ରକ୍ଷା କର; ଏହି ଋଷି ନିଜ ନିଷ୍ଠା ନିମନ୍ତେ ମୌନବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବେ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୁଇ ରାଜପୁତ୍ର ଛଅ ଦିନ ଓ ଛଅ ରାତି ଅନିଦ୍ର ରହି, ଆଶ୍ରମକୁ ରକ୍ଷା କଲେ। ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସଚେତନ ରହି, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ମହା ଋଷି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ। ଅଟୁଟ ଛଅ ଦିନ ପରେ ଯେତେବେଳେ ସମୟ ଆସିଲା, ରାମ ସଉମିତ୍ରିକୁ କହିଲେ, "ସଚେତନ ଓ ସତର୍କ ରହ।" ଏଭଳି କହି, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ତ୍ୱରିତ ଓ ଉତ୍ସୁକ ରାମ ଦେଖିଲେ, ଯଜ୍ଞ ବେଦୀ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଉଛି; ଶିକ୍ଷକ ଓ ପୁରୋହିତମାନେ ଉପସ୍ଥିତ। ଯଜ୍ଞ ବେଦୀ ଦର୍ଭା ଘାସ, ଚମଚ, ପାତ୍ର, ପୁଷ୍ପର ଗୁଛ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ପୁରୋହିତମାନେ ସହିତ ଦୀପ୍ତି ଦେଉଛି। ଯଜ୍ଞ ନିୟମ ଓ ମନ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଚାଲିଥିଲା; ଏହି ସମୟରେ ଆକାଶରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଦ୍ୱନି ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଲା। ଏକ ବଡ଼ ମେଘ ଆକାଶକୁ ଢାକିଦେଲା, ବର୍ଷା ଋତୁରେ ଯେପରି; ସେଉଁପରି ଦୁଇ ରାକ୍ଷସ, ମାୟା ଦ୍ୱାରା, ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇ ଆଗକୁ ଆସିଲେ। ମାରୀଚ ଓ ସୁବାହୁ ତାଙ୍କ ଅନୁୟାୟୀମାନେ ସହ, ବଜ୍ର ମେଘ ପରି ଭୟଙ୍କର, ଯଜ୍ଞ ବେଦୀ ଉପରେ ରକ୍ତ ବର୍ଷା କରିଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ରାମ ତ୍ୱରିତ ଆଗକୁ ଯାଇ, ଆକାଶରେ ସେମାନେକୁ ଦେଖିଲେ। ଦୁଇ ରାକ୍ଷସ ହଠାତ୍ ତଳକୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ପଦ୍ମନୟନ ରାଜପୁତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ମଣକୁ କହିଲେ, "ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ମାଂସାହାରୀ ରାକ୍ଷସମାନେ, ମାନବ ଅସ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତିରେ ବିକ୍ଷିପ୍ତ, ବାତାସରେ ମେଘ ଭଳି ବିକ୍ଷିପ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି।" "ମୁଁ ଏହା କରିବି, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ତଥାପି ଏମାନେକୁ ମାରିଦେବାର ମନ ନାହିଁ।" ଏଭଳି କହି, ରାମ ତ୍ୱରିତ ଧନୁର୍ବାଣ ତିଆରି କଲେ। ତାପରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ରାଘବ, ବଡ଼ କ୍ରୋଧରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାନବ ଅସ୍ତ୍ର ମାରୀଚଙ୍କ ଛାତିରେ ମାରିଲେ। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ମାରୀଚ ଏକ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଶତ ଯୋଜନ ଦୂରେ ସମୁଦ୍ର ତରଙ୍ଗରେ ଚାଲିଗଲେ। ମାରୀଚ କୁ ଅଚେତନ, ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ, ବାଣର ଶୀତଳ ଶକ୍ତିରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଥିବା ଦେଖି, ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣକୁ କହିଲେ, "ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମାନବ ଅସ୍ତ୍ର, ମନୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ, ସେକୁ ଭ୍ରମିତ କରି ଦୂରକୁ ନେଉଛି, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ନେଉନାହିଁ।" "ଏହି ଅନ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟ, କ୍ରୂର, ଯଜ୍ଞ ନଶ୍ଟ କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ, ରକ୍ତ ଭୋଜନ କରୁଥିବା, ମୁଁ ଏମାନେକୁ ମାରିଦେବି।" ଏଭଳି କହି, ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣକୁ ନିଜ ଦକ୍ଷତା ଦେଖାଇବା ପାଇଁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଗ୍ନେୟ ଅସ୍ତ୍ର ତିଆରି କଲେ। ସେ ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ସୁବାହୁଙ୍କ ଛାତିରେ ମାରିଲେ; ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ସୁବାହୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ। ରାଘବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବେ ବାୟବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ, ଅନ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନେକୁ ନଶ୍ଟ କଲେ, ଋଷିମାନେ ଖୁସି ହେଲେ। ଯଜ୍ଞ ନଶ୍ଟ କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନେ ନଶ୍ଟ ହେଲାପରେ, ରାଘୁବଂଶୀ ରାମ ଦେଉତାମାନେ ଯେପରି ଜୟରେ ସମ୍ମାନିତ, ସେଉଁପରି ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲାପରେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମହା ଋଷି ଦେଖିଲେ, ଦିଗ୍ବନ୍ଧୁ ଅଶୁଭ ଦୂତମାନେ ଶୁନ୍ୟ; ସେ କକୁତ୍ସ୍ଥଙ୍କୁ କହିଲେ, "ବାହୁଶାଳୀ ରାମ, ମୋର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାକାର ହେଲା; ତୁମେ ଗୁରୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିଛ। ମହାପୁରୁଷ, ତୁମେ ଏହି ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମକୁ ପବିତ୍ର କରିଛ।" ଏହି ଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରି, ସେ ଦୁଇ ରାଜପୁତ୍ର ସହ ସନ୍ଧ୍ୟା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲଗିଲେ। ଏବେ ଗୌରବମୟ ବାଲ କାଣ୍ଡର ଏକତିରିଶତମ ସର୍ଗ ଶୁଣ। ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାକାର କରି, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସେ ରାତି ଆଶ୍ରମରେ ବିତାଇଲେ; ଦୁଇ ରାଜପୁତ୍ର ଅତି ଖୁସି ଓ ମନରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ପ୍ରଭାତ ହେଲାପରେ, ସେମାନେ ନିଜ ସକାଳ ନିୟମ କରି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ସହିତ ଏକସାଥି ଆଗକୁ ଆସିଲେ। ଅଗ୍ନିପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରି, ଦୁଇ ରାଜପୁତ୍ର ମଧୁର କଥାରେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, "ମୁଁ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏଠାରେ ତୁମର ଶୁଷ୍ୟ; ଆଜ୍ଞା ଦିଅ, ମହା ଋଷି—ଆମେ କଣ କରିବା ଉଚିତ?" ଏହି ଭଳି କଥା କହିବା ପରେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ମହା ଋଷି ରାମଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ମହାନ ବ୍ୟକ୍ତି, ମିଥିଲାର ରାଜା ଜନକ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଧର୍ମିକ ଯଜ୍ଞ କରିବେ। ଆମେ ସେଉଁଠିକୁ ଯିବା।