ସୁଗ୍ରୀବ ଦୟାଭାବରେ ହାତ ଜୋଡି ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମକୁ ସ୍ନେହବଶତଃ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି; ତୁମେ ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଭରସା ରଖ, ଦୁଃଖକୁ ମନରେ ସ୍ଥାନ ଦିଅନି। ଯେମାନେ ଦୁଃଖକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ସଉଖ୍ୟ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ; ସେମାନଙ୍କର ଉତ୍ସାହ କ୍ଷୟ ପାଏ। ତୁମେ ଦୁଃଖ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯେଉଁମାନେ ଶୋକରେ ପରାଜିତ, ସେମାନଙ୍କର ଜୀବନ ମଧ୍ୟ ଅନିଶ୍ଚିତ; ଏହିପରିସ୍ଥିତିରେ, ରାଜନ୍, ଶୋକକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି, କେବଳ ସାହସରେ ଭରସା ରଖ। ମୁଁ ଏହି କଥା ବନ୍ଧୁ ଭାବେ କହୁଛି, ଶିକ୍ଷା ଦେଉନାହିଁ; ଆମ ବନ୍ଧୁତ୍ୱକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ତୁମେ ଦୁଃଖ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।” ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କର ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ମିଳିଲାପରେ, ରାଘବ ତାଙ୍କ ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁହଁକୁ ପୋଶାକର ଛାଡ଼ରେ ପୁଛିଲେ। ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ କଥାରେ ଆପଣିଆ ଦୃଢ଼ତା ଫେରିଆସିଲା, ରାମ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି କହିଲେ, “ସୁଗ୍ରୀବ, ଏହିପରି ସମୟରେ ଏକ ସ୍ନେହୀ ବନ୍ଧୁ ଯାହା କରିବା ଉଚିତ୍, ତୁମେ ତାହା କରିଛ। ଏବେ ମୁଁ ପୁନଃ ନିଜ ସ୍ୱଭାବକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି, ତୁମ ସାନ୍ତ୍ୱନାରେ ମୁଁ ଶାନ୍ତି ଅନୁଭବ କରୁଛି, ଏପରି ବନ୍ଧୁ ଦୁର୍ଲଭ, ବିଶେଷକରି ଏହି ସମୟରେ। କିନ୍ତୁ ଏବେ ତୁମେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଦେଇ ମୈଥିଳୀ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣଙ୍କ ଖୋଜ ଆରମ୍ଭ କର। ମୋ ପକ୍ଷରୁ ଯାହା କିଛି କରିବା ଦରକାର, ଖୋଲାମେଳା କହ; ଯେପରି ଉପଜାଉ ଜମିରେ ବର୍ଷା ପଡ଼ିଲେ ଫସଲ ହୁଏ, ସେପରି ତୁମ ଉଦ୍ୟମ ସଫଳ ହେବ। ମୁଁ ଗର୍ବରେ ଯାହା କହିଛି, ହନୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ତାହାକୁ ସତ୍ୟ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କର। ମୁଁ କେବେ ମିଥ୍ୟା କହିନାହିଁ, ଆଗକୁ ମଧ୍ୟ କେବେ କହିବି ନାହିଁ; ଏହା ମୋ ପ୍ରତିଜ୍ଞା, ମୁଁ ସତ୍ୟକୁ ସାକ୍ଷୀ ଦେଉଛି।” ଏପରି ରାଘବଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଓ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଶୁଣି ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ତାଙ୍କ ବାନର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଖୁସିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ ମନୁଷ୍ୟ ଓ ବାନର, ଦୁଇଁଜଣ ଘନିଷ୍ଠ ହୋଇ, ନିଜ ଶୁଖ-ଦୁଃଖ ବିନିମୟ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ମହାପୁରୁଷ ରାମଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସୁଗ୍ରୀବ ମନରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହେବ ବୋଲି ଦୃଢ଼ ଆଶା କଲେ। ଏଠାରେ ଶ୍ରୀମଦ୍-ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର କିଷ୍କିନ୍ଧାକାଣ୍ଡର ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ସୁଗ୍ରୀବ, ରାମଙ୍କ ଦୟାମୟ କଥାରେ ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଭାଇ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ସତ୍ୟକୁହି, ଦେବତାମାନେ ମୋତେ ବିଶେଷ କୃପା କରିଛନ୍ତି—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—କାରଣ ତୁମେ ମୋ ବନ୍ଧୁ ହୋଇଛ। ହେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ, ତୁମ ସାହାଯ୍ୟରେ ଦେବତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଲାଭ କରିପାରିବି; ତେବେ ମୋ ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କଥା କଣ କହିବି! ଏହିପରି ମହାନ ରଘୁବଂଶୀ ବନ୍ଧୁ ମିଳିଛି, ଏହା ଆଗ୍ନିକୁ ସାକ୍ଷୀ କରି ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଗର୍ବିତ। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତୁମ ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ ସାଥୀ, ଏହା ତୁମେ ଦେଖିବ; କିନ୍ତୁ ମୁଁ ନିଜ ଗୁଣ ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ କହିପାରିବି ନାହିଁ। ତଥାପି, ତୁମ ପରି ମହାନ ଆତ୍ମାମାନେ ଯେଉଁମାନେ ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ସ୍ନେହ ଅଟୁଟ ଓ ସାହସ ଦୃଢ଼। ରୂପା, ସୁନା, ରତ୍ନ ଯେଉଁଠି ଥାଉ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଏହି ସମସ୍ତକୁ ସମାନ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି। ବନ୍ଧୁ ପାଇଁ ଲୋକେ ଧନ, ସୁଖ, ଦେଶ ଛାଡ଼ିଦେଇଥାନ୍ତି, ଏପରି ସ୍ନେହ ଦେଖିଲେ।" ତାପରେ ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଶ୍ରୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଢ଼ିଆ ଭାବରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ମୃଦୁ କଥାକୁ ଶୁଣି ଉତ୍ତର ଦେଇ କହିଲେ, “ଏହିପରି ହେଉ।” ସୁଗ୍ରୀବ ଦେଖିଲେ ରାମ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଉପସ୍ଥିତ, ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ସମସ୍ତ ଅଟବୀ ଉପରେ ଘୁଞ୍ଚାଇଲେ। ସେଠାରେ ଏକ ଶାଳ ଗଛ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଫୁଲ ଓ କିଛି ପତ୍ରରେ ଶୋଭିତ, ମଧୁମକ୍ଷିକାରେ ମଧୁରିତ। ସେ ଗଛରୁ ଏକ ଘନ ପତ୍ରଯୁକ୍ତ ଡାଳ ଭାଙ୍ଗି ରାମଙ୍କ ପାଇଁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ଦୁଇଁଜଣ ଏଉଁ ଶାଳ ତଳେ ବସିଲେ। ଏହା ଦେଖି, ହନୁମାନ ମଧ୍ୟ ଏକ ଶାଳ ଡାଳ ଭାଙ୍ଗି ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ମୃଦୁଭାବରେ ବସାଇଲେ। ରାମ ଶାନ୍ତ ଶାଗର ପରି ଶାନ୍ତ ହୋଇ, ଫୁଲରେ ଢାକା ଏହି ସୁନ୍ଦର ପର୍ବତ ଉପରେ ବସିଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ ଖୁସିରେ ରାମଙ୍କୁ ମୃଦୁ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ କଥାରେ କହିଲେ, “ମୋ ଭାଇ ଭଳି ମୋତେ ବଞ୍ଚିତ କରିଦେଇଛି, ତେଣୁ ମୁଁ ଏହି ମହାପର୍ବତ ଋଷ୍ୟମୂକରେ ଭୟରେ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଘୁଞ୍ଚୁଛି, ମୋ ସ୍ତ୍ରୀ ଛିନି ନିଆଯାଇଛି, ମୁଁ ଦୁଃଖିତ। ଏପରି ଭୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ, ମୋ ମନ ଅସ୍ଥିର, ଅଟବୀରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଛି; ମୋ ଭାଇ ବାଳି ମୋତେ ଅନ୍ୟାୟ କରିଛି, ମୁଁ ତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ହୋଇଯାଇଛି, ରାଘବ। ବାଳି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଭୟ ଦେଇଥିବା, ମୋ ଭୟର କାରଣ; ମୁଁ ଅଶ୍ରୟହୀନ, ତୁମେ ମୋପରି କୃପା କର।" ଏପରି ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି, ଧର୍ମଜ୍ଞ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶଜ ରାମ ହସି କହିଲେ, “ଯିଏ ଉପକାର କରିଥାଏ, ସେଇ ସଠିକ ବନ୍ଧୁ; ଯିଏ ଅପକାର କରେ, ସେ ଶତ୍ରୁ। ଆଜି ମୁଁ ତୁମ ସ୍ତ୍ରୀ ଛିନିନେଇଥିବା ବାଳିକୁ ହତ୍ୟା କରିଦେବି। ଏହି ଦେଖ, ମୋ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସୁନା ଅଳଙ୍କୃତ, କାର୍ତିକେୟ ଅରଣ୍ୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଅଗ୍ନିସ୍ମାନ ବାଣ। ଗୃଧ୍ରପଙ୍ଖ ଲଗାଇଥିବା, ବଜ୍ର ପରି ଦୃଢ଼, ଭଲ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିବା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଫଳା, କ୍ରୋଧିତ ସର୍ପ ପରି ଏହି ବାଣମାନେ। ତୁମ ଜଣେ ଶତ୍ରୁ ବାଳି, ଯିଏ ଅପରାଧ କରିଛି, ମୋ ବାଣରେ ବିଧ୍ୱଂସ ହୋଇ ପାହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରି ଚୁର୍ମ୍ମାର୍ମ୍ମ ହେଇଯିବ।" ଏହି ରାଘବଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ବାନରସେନାପତି ସୁଗ୍ରୀବ ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରେ କହିଲେ, “ଅତି ଉତ୍ତମ! ଅତି ଉତ୍ତମ!