ଏହି ସମୟରେ, ସୁଗ୍ରୀବ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ମୋତେ ମୂର୍ଖ ବାନର ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମୋ ସହ ମିତ୍ରତା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି—ଏହି ଗୌରବ ଏବଂ ଲାଭ ମୋ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚ। ଯଦି ମୋ ସହ ମିତ୍ରତା ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରେ, ତେବେ ଏହି ମୋ ହାତ, ଆମେ ଦୁହେଁ ହାତ ଧରିବା ଦ୍ୱାରା ଏହି ସଂଯୋଗକୁ ଦୃଢ଼ କରିବା ଯାଉ।” ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କର ଏହି ମାନ୍ୟ ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ କଥା ଶୁଣି, ରାମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ହାତ ଧରିଲେ। ଦୁହେଁ ମିତ୍ରତାର ଆଲିଙ୍ଗନରେ ଆନନ୍ଦରେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ଏହା ପରେ, ଶତ୍ରୁଜୟୀ ହନୁମାନ ତାଙ୍କ ତପୋଧାନ ରୂପ ଛାଡ଼ିଲେ। ନିଜ ମୂଳ ରୂପକୁ ଧାରଣ କରି, ହନୁମାନ ଦୁଇଟି କାଠ ଘସି ଅଗ୍ନି ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ଦୂର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଏହି ଅଗ୍ନିକୁ ପୁଷ୍ପ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରି ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ପରେ, ସେ ଅଗ୍ନିକୁ ଦୁହେଁ ମଧ୍ୟରେ ରଖି, ଦୁଇଯଣ ଏହି ଜ୍ଵଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ। ଏହିପରି ରାମ ଓ ସୁଗ୍ରୀବ ମଧ୍ୟରେ ମିତ୍ରତାର ସଂଯୋଗ ଗଢ଼ିଗଲା। ଏହି ମିତ୍ରତାର ଆନନ୍ଦରେ ଦୁହେଁ ପରସ୍ପରକୁ ଦେଖି ଆତ୍ମସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ—“ତୁମେ ମୋର ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ, ଏବଂ ଆଜିଠାରୁ ଆମର ଆନନ୍ଦ ଦୁଃଖ ଏକାଠି।” ସୁଗ୍ରୀବ ଏହି ଆନନ୍ଦରେ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, ଏବଂ ଗରୁଡ଼ ଗଛର ଫୁଲ ଲତା ଭଙ୍ଗି ତାହାକୁ ପିଛି ରଖି, ରାମଙ୍କ ସହ ବସିଲେ। ହନୁମାନ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଚନ୍ଦନ ଗଛର ଫୁଲ ଭରା ଡାଳ ଦେଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ ଆନନ୍ଦରେ ମୃଦୁ କଥାରେ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ରାମ, ମୁଁ ଅନ୍ୟାୟରେ ପଡ଼ିଛି, ଭୟରେ ଏଠାରେ ଚଳିଛି। ମୋର ଜୀବନୀ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ହରାଯାଇଛି, ମୁଁ ଏହି ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭୟ ଓ ଚିନ୍ତାରେ ଅଶାନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ରହୁଛି। ମୋ ଭାଇ ବାଳିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟାୟ ହୋଇଛି, ତାଙ୍କ ସହ ମୋର ଶତୃତା ଅଛି। ହେ ରାମ, ମୋତେ ବାଳିଠାରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅ, ମୁଁ ଭୟରେ ଦୁଃଖିତ। ଆପଣ ଏପରି କିଛି କରନ୍ତୁ ଯେ, ମୋର ଏହି ଭୟ ଅନ୍ତ ହେବ।” ଏହିପରି ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି, ଧୈର୍ୟ ଓ କୃପାର ମୂର୍ତ୍ତି ରାମ ହସି କହିଲେ, “ମୁଁ ଭଲଭାବେ ଜାଣେ, ବଡ଼ ବାନର, ମିତ୍ର ହେଉଛି ସେଇଁ, ଯିଏ ସାହାଯ୍ୟ ଦେଇଁ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଯିଏ ତୁମ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ହରିଛି, ସେଇ ବାଳିକୁ ମୁଁ ମାରିଦେବି। ମୋ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣଗୁଡ଼ିକ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ଚମକ, କେବେ ବିଫଳ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏହି ବାଣଗୁଡ଼ିକ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ଭଳି ବାଳି ଉପରେ ତୁରନ୍ତ ପଡ଼ିବ। ତୀକ୍ଷ୍ଣ ମୁଣ୍ଡ ଓ ସିଧା ଶରୀର, ସାପ ସମ ରୂଦ୍ର, ଏହି ବାଣ ଦ୍ୱାରା ବାଳି ଆଜି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବ। ବାଣରେ ଭେଦିତ ବାଳି ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ି ଥିବ, ପାହାଡ଼ ଭଳି ଛିତରାଇଯିବ।” ରାମଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସୁଗ୍ରୀବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ, “ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣଙ୍କ ଦୟାରେ ମୁଁ ମୋ ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ରାଜ୍ୟ ଫେରାଇପାରିବି। ମୋ ଶତୃ ବାଳିଙ୍କ ଉପରେ ଏପରି କରନ୍ତୁ, ଯେ ସେ ଆଉ କେବେ ମୋ ବଡ଼ଭାଇଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିପାରିବେ ନାହିଁ।” ଏହି ସମୟରେ, ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ରାମଙ୍କ ମିତ୍ରତା ସମ୍ପର୍କରେ, ସୀତା, ବାନର ରାଜା, ଏବଂ ରାତିରେ ଚଳିଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ—ସମସ୍ତଙ୍କ ଅଭିଲାଷା ଓ ଚେତନା ଏକାଠି ହେଉଛି। ଏବେ ଶୁଣ, ମହାନ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର କିଷ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡର ଛଅଟିଏ ସର୍ଗାର କଥା। ପୁନର୍ବାର, ସୁଗ୍ରୀବ ରଘୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ ରାମଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦରେ କହିଲେ, “ହେ ରାମ, ମୋର ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ହନୁମାନ ଆପଣଙ୍କୁ ସବୁ କଥା କହିବେ। ସେ ଜାଣେ କିଏ ଆପଣ ଏହି ଅଜଣା ଅରଣ୍ୟରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହ କାହିଁକି ଆସିଛନ୍ତି। ଆପଣଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ, ମୈଥିଲୀ, ଜନକ ନନ୍ଦିନୀ, ଏକ ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ହରାଯାଇଛନ୍ତି; ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ, ସେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହ ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦୁଥିଲେ। ଏହି ଅବସର ଦେଖି, ସେଇ ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସ ଗୃଧ୍ର ଜଟାୟୁକୁ ମାରିଦେଲା। ଆପଣଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ହରାଯିବାରେ ଆପଣ ଏହି ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି। ଶୀଘ୍ର ଏହି ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହେବେ, ମୁଁ ହରାଯାଇଥିବା ବେଦ ଫେରାଇ ଆଣିବା ପରି ଆପଣଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ଫେରାଇଦେବି। ମୋ କଥା ସତ୍ୟ, ରାଘବ, ସେଇ ସୀତାକୁ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦେବତା, ରାକ୍ଷସମାନେ ମିଶି ମଧ୍ୟ ଦମନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଆପଣଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ଏମିତି ଯେ, ବିଷ ମିଶା ଖାଦ୍ୟ ଭଳି ଅସ୍ପର୍ଶ୍ୟ। ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଆପଣଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଆସିବି। ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜାଣେ, ସେ ମୈଥିଲୀ, କାରଣ ମୁଁ ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଉଠାଯାଉଥିବା ଦେଖିଥିଲି। ସେ ମୋତେ ଦେଖି ପାହାଡ଼ ଶିଖରରେ ଦଢ଼ିଥିବା ବେଳେ, ତାଙ୍କ ଉପର ଚୀର ଓ ଶୁଭ ଅଳଙ୍କାର ଫେଙ୍କିଦେଲେ। ଏହି ଅଳଙ୍କାର ଆମେ ଉଠାଇ ରଖିଛୁ। ମୁଁ ସେଗୁଡ଼ିକ ଆଣିଦେବି, ଆପଣ ଚିହ୍ନିପାରିବେ।” ତେବେ ରାମ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ କହିଲେ, “ବନ୍ଧୁ, ଶୀଘ୍ର ଆଣ, କାହିଁକି ବିଳମ୍ବ କରୁଛ?” ଏହିପରି କହିବା ପରେ, ସୁଗ୍ରୀବ ଆନନ୍ଦରେ ପାହାଡ଼ର ଗୁହାକୁ ଯାଇ, ଉପର ଚୀର ଓ ଅଳଙ୍କାର ନେଇ, ରାମଙ୍କୁ ଦେଖାଇ କହିଲେ, “ଦେଖନ୍ତୁ, ଏହି ହେଉଛି।” ରାମ ଏହି ଚୀର ଓ ଅଳଙ୍କାର ନେଇ, ଦୁଃଖ ଓ ଭଲପାଇବାରେ ଅଭିଭୂତ ହୋଇ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ପାଖରେ କୁହୁଡ଼ ଲାଗିଥିବା ପରି ଅନ୍ତର୍ଗତ ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ଧାରିତ ହେଲେ। ସୀତା ପ୍ରତି ଭଲପାଇବାର ଜନିତ ଅଶ୍ରୁରେ ଭିଜି, “ହା, ପ୍ରିୟା!” ବୋଲି କାନ୍ଦିଲେ ଓ ସ୍ଥିରତା ହରାଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ପୁନଃପୁନଃ ସେଉଁଠି ଅଳଙ୍କାରକୁ ହୃଦୟକୁ ଲଗାଇ, ଗର୍ଜନ୍ତି ସାପର ଖୋଲରେ ଥିବା ପରି ଭାରି ଦୀର୍ଘ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ିଲେ।