ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍, ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ପରାକ୍ରମରେ ପାହାଡ଼ ପରି ଦୃଢ଼, ନିଜ ମନରେ ଶୁଭ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଧରି ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦରେ ଚାଲିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଋଷ୍ୟମୂକ ପର୍ବତରୁ ବିଦାୟ ନେଇ, ହନୁମାନ୍ ମଲୟ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ ଓ ବାନରରାଜ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଏହି ଦୁଇ ନାୟକ, ରାଘବ ଭାଇମାନେ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ସୂଚନା ଦେଲେ। ସେ କହିଲେ, “ଏହି ହେଉଛନ୍ତି ରାମ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରବୀଣ ଓ ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିଶୀଳ, ତାଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ଏହି ରାମ ଏକ ଅଦମ୍ୟ ସାହସୀ, ଇକ୍ଷ୍ବାକୁ ବଂଶରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଧର୍ମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ଅନୁସରଣ କରିଥିବା। ଏହି ଦଶରଥ ଚାରିପାଖରେ ରାଜସୂୟ ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରି ଅଗ୍ନିଦେବତାଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ହଜାର ହଜାର ଗାଈ ଦାନ କରିଥିଲେ। ଏହି ମହାତ୍ମା ରାମ ଜଙ୍ଗଲରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ରାବଣ ଅପହରଣ କରିନେଇଛି; ଏବେ ସେ ଆପଣଙ୍କ ନିକଟରେ ଆଶ୍ରୟ ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି। ଏହି ଦୁଇ ଭାଇ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଆପଣଙ୍କ ସହ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ଚାହୁଁଛନ୍ତି; ଏମିତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପୂଜ୍ୟ ଦୁଇଜଣକୁ ଆଦର ଓ ସମ୍ମାନ ଦିଅନ୍ତୁ।” ହନୁମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ବାନରରାଜ ସୁଗ୍ରୀବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ ଓ ଭଲ ଭାବେ ତିଆରି ହୋଇ ରାମଙ୍କୁ ସ୍ନେହରେ କଥା କହିଲେ, “ମୁଁ ଜାଣେଁ ଆପଣ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସ୍ନେହ କରୁଥିବା; ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ଆପଣଙ୍କ ଗୁଣ ସତ୍ୟ ସତ୍ୟ କହିଛନ୍ତି। ଏହି ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ଆମ ପାଇଁ ବଡ଼ ଗୌରବ ଓ ଲାଭ, ପ୍ରଭୁ! ଯଦି ଆପଣଙ୍କୁ ମୋ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ଭଲ ଲାଗେ, ତେବେ ଏହି ମୋ ହାତ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଉଛି, ଆମେ ହାତ ଧରି ବନ୍ଧନ ଦୃଢ଼ କରିବା।" ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଏହି ମଧୁର ଓ ଉଚିତ କଥା ଶୁଣି, ରାମ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ହାତ ଧରିଲେ। ଦୁଇଜଣ ବନ୍ଧୁତ୍ୱର ଆନନ୍ଦରେ ବଡ଼ ଖୁସି ହେଲେ; ସୁଗ୍ରୀବ ରାମଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ଏବେ, ଶତ୍ରୁଜୟୀ ହନୁମାନ ତାଙ୍କ ତପସ୍ୱୀ ରୂପ ଛାଡ଼ି ନିଜ ମୂଳ ରୂପରେ ଆସି, ଦୁଇ କାଠିଘସି ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ; ଏହି ଜ୍ୱଳନ୍ତି ଅଗ୍ନିକୁ ଫୁଲ ଦେଇ ପୂଜା କଲେ। ତାପରେ, ଅଗ୍ନିକୁ ଦୁଇ ବନ୍ଧୁ ମଧ୍ୟରେ ରଖି, ଦୁଇଁଜଣ ଏହି ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ। ଏଭଳି ଭାବେ ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ରାମ ବନ୍ଧୁତ୍ୱରେ ଅବିଚଳ ହେଲେ; ଦୁଇଁଜଣ ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ଏକାପରି ଅନ୍ୟକୁ ଦେଖୁଥିଲେ, ତେବେ ସେମାନେ କହିଲେ: “ତୁମେ ମୋ ଆତ୍ମୀୟ ବନ୍ଧୁ, ଏଠାରୁ ଆମ ଖୁସି ଓ ଦୁଃଖ ଏକ।” ସୁଗ୍ରୀବ ଆନନ୍ଦରେ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ; ତାପରେ ଗରୁଡ଼ ଗଛର ଫୁଲ ଭରା ଏକ ଡାଲି ଭାଙ୍ଗି ରାମଙ୍କ ସହ ବସିଲେ। ହନୁମାନ ଖୁସି ହୋଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଚନ୍ଦନ ଗଛର ଫୁଲ ଭରା ଏକ ଡାଲି ଦେଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ ଆନନ୍ଦ ଭରା କଣ୍ଠରେ ମୃଦୁ ଓ ମଧୁର ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, “ମୋ ଚକ୍ଷୁ ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରଭାବିତ, ରାମ! ମୁଁ ଅନ୍ୟାୟ ଭୋଗିଛି, ଭୟରେ ଏଠି ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁରୁଛି। ମୋ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ନେଇଯାଇଛି, ମୁଁ ଏଠି ଭୟରେ ଅଶାନ୍ତିରେ ରହୁଛି। ମୋ ଭାଇ ବାଲି ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟାୟ ହୋଇଛି, ତାଙ୍କ ସହ ମୋର ଶତ୍ରୁତା, ରାମ! ମୋତେ ବାଲିଠାରୁ ରକ୍ଷା କର, କାରଣ ମୁଁ ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ। ଆପଣ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶର ଅବତାର, ଏପରି କିଛି କରନ୍ତୁ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୋର ଭୟ ଶେଷ ହୋଇଯାଉ।" ଏପରି କଥା ଶୁଣି ରାମ ହସି କହିଲେ, “ମୁଁ ଭଲ ଭାବେ ଜାଣେଁ, ମହାବାନର, ବନ୍ଧୁ ହେଉଛି ସେ, ଯିଏ ଉପକାର କରେ। ମୁଁ ଏହି ବାଲିକୁ ମାରିଦେବି, ଯିଏ ତୁମ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ନେଇଛି। ମୋ ଏହି ତୀରଗୁଡ଼ିକ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକେ, କେବେ ବ୍ୟର୍ଥ ହୁଏନାହିଁ। ଏହି ତୀରଗୁଡ଼ିକ ବାଲି ଉପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ପରି ତିବ୍ର ଗତିରେ ପଡ଼ିବ। ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ସରଳ ଏହି ତୀରଗୁଡ଼ିକ ସର୍ପ ପରି କ୍ରୁଧ୍ଧ, ଆଜି ତୁମେ ବାଲିଙ୍କୁ ମୋର ତୀରରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ଦେଖିବ। ତୀରରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ବାଲି ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଥିବା ପାହାଡ଼ ପରି ଛିଟିଯିବ।" ଏହି ଉପକାରୀ କଥା ଶୁଣି, ସୁଗ୍ରୀବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ, “ମହାବୀର, ମନୁଷ୍ୟସିଂହ, ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ ମୁଁ ମୋ ପ୍ରିୟା ଓ ରାଜ୍ୟ ଦୁହେଁ ଫେରିପାଇବି; ଏହି ଶତ୍ରୁକୁ ଏମିତି କରନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଆଉ କେବେ ମୋ ପ୍ରଭୃତି ଉପରେ ଅନ୍ୟାୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।" ଏହି ସମୟରେ, ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ରାମଙ୍କ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ଦୃଢ଼ ହେବାରେ, ସୀତା, ବାନରମହାରାଜ, ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ—ସମସ୍ତଙ୍କ ଅନ୍ତର ଏକ ଅଦୂର୍ଦ୍ଶ୍ୟ ଉତ୍ସୁକତାରେ ଅନ୍ତର୍ଦ୍ଦୌଳିତ ହେଉଥିଲା। ଏବେ ଅନ୍ୟ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ପୁନଃ, ସୁଗ୍ରୀବ ଖୁସି ହୋଇ ରାଘବଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋର ମୁଖ୍ୟ ଉପଦେଷ୍ଟା ହନୁମାନ୍ ଆପଣଙ୍କୁ ସବୁ କଥା କହିବେ। ହନୁମାନ ବଢ଼ିଆ ଭାବେ ଜାଣନ୍ତି କାହିଁକି ଆପଣ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହ ବସିଛନ୍ତି। ଆପଣଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ମୈଥିଲୀ, ଜନକ ଦୁହିତା, ଏକ ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ଅପହୃତ ହୋଇଛନ୍ତି; ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ତିନି ଦିନ୍ଦିନ କାନ୍ଦୁଥିଲେ। ସୁଯୋଗ ଆସିବା ସମୟରେ, ସେଇ ରାକ୍ଷସ ଜଟାୟୁ ପକ୍ଷୀକୁ ମାରିଦେଲା; ଏହି ଭାବରେ ଆପଣ ଏହି ଦୁଃଖକୁ ଭୋଗୁଛନ୍ତି। ଏହି ଦୁଃଖ ଶୀଘ୍ର ଦୂର ହେବ; ଯେପରି ହରାଇଯାଇଥିବା ବେଦକୁ ପୁଣି ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଏ, ସେପରି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ହରାଇଯାଇଥିବା ସୀତାକୁ ଫେରାଇ ଦେବି।" "ମୋ କଥା ସତ୍ୟ, ରାଘବ! ସେ (ସୀତା) କେବେ ଅବିନଶ୍ୱର, ଇନ୍ଦ୍ର, ଦେବତା, କିମ୍ବା ରାକ୍ଷସମାନେ ମିଶିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ତୁମ ଭାର୍ଯ୍ୟା ବିରୋଧୀ ସମ୍ପର୍କରେ ତୁମେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ରାମ! ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ତୁମ ପାଖରେ ନେଇଆସିବି।" ଏଭଳି ଭାବେ, ବାନରମହାବୀର ହନୁମାନ, ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ରାମଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ଏବଂ ସହଯୋଗ ନିମିତ୍ତେ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନ୍ୟୋନ୍ୟ ଆଶ୍ୱାସନ ଓ ସମ୍ପୃକ୍ତି ଦେଇ ଏହି ପବିତ୍ର ମିଳନକୁ ଅବିସ୍ମରଣୀୟ କରିଲେ।