ହନୁମାନ୍ ତାଙ୍କ ଭିକ୍ଷୁକ ରୂପକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି, ନିଜ ବାନର ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନର ଦୁଇ ଭାଇ—ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ନିଜ ପିଠରେ ବସାଇ ନେଇ ଦୃଢ଼ ଦୃଢ଼ ପଦକ୍ଷେପରେ ଚାଲି ପଡ଼ିଲେ। ବାତସ୍ୟ ପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍, ପରାକ୍ରମ ଓ ବୁଦ୍ଧିରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ପାହାଡ଼ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ଏହି ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ନେଇ ଭଲ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ। ଏହା ପରେ, ହନୁମାନ୍ ଋଷ୍ୟମୂକ ପର୍ବତ ଛାଡ଼ି ମଲୟ ପର୍ବତକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ଏବଂ ବାନର ରାଜା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଏହି ଦୁଇ ଭାଇ—ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଆଗମନ ବିଷୟରେ ଜଣାଇଲେ। ହନୁମାନ୍ କହିଲେ, “ଏହି ରାମ, ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଓ ଦୃଢ଼ ପରାକ୍ରମୀ, ତାଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ଏହି ରାମ ନିଶ୍ଚଳ ଧୈର୍ଯ୍ୟରେ ଅଟୁଟ। ଏହେଁ ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଉତ୍ପନ୍ନ, ଧର୍ମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଶିରୋଧାର୍ଯ୍ୟ। ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାଜସୂୟ ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରେ ଅଗ୍ନିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପୂଜା ଦିଆଯାଇଛି, ଏବଂ ହଜାର ହଜାର ଗାଈ ଦାନ ହୋଇଛି। ଏହି ମହାତ୍ମା ରାମ ଜବେ ଅରଣ୍ୟରେ ବସିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସୀତାଙ୍କୁ ରାବଣ ହରଣ କରିନେଲା। ଏବେ ସେ ଆପଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆଶ୍ରୟ ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି। ଏହି ଦୁଇ ଭାଇ ମିତ୍ରତା ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ତେଣୁ ଆପଣ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଓ ପୂଜା କରନ୍ତୁ, କାରଣ ଦୁହେଁ ପୂଜ୍ୟ।" ହନୁମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ସୁଗ୍ରୀବ ବହୁତ ଚେତନାଶୀଳ ଓ ଆଦରପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ଏବଂ ରାମଙ୍କୁ ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କହିଲେ, “ମୁଁ ଜାଣିଛି ଆପଣ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ତପସ୍ଵୀ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସ୍ନେହ କରନ୍ତି। ହନୁମାନ୍ ଆପଣଙ୍କ ଗୁଣ ସତ୍ୟ ସତ୍ୟ କହିଛନ୍ତି। ଏହି ମୋର ମହା ସମ୍ମାନ ଓ ଲାଭ, ଯେ ଆପଣ ମୋତେ ମିତ୍ରତା ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ଯଦି ମୋର ମିତ୍ରତା ଆପଣଙ୍କୁ ଭଲ ଲାଗେ, ତେବେ ଏଠାରେ ମୋର ହାତ, ଆମେ ଦୁଇଁଜଣେ ହାତ ଧରି ମିତ୍ରତାର ବନ୍ଧନ ଦୃଢ଼ କରିବା।" ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଏହି ଭଲ କଥା ଶୁଣି ରାମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ହାତ ଧରିଲେ। ଦୁହେଁ ମିତ୍ରତାର ଆନନ୍ଦରେ ଏକାପରି ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ତାପରେ ହନୁମାନ୍ ତାଙ୍କ ତପସ୍ଵୀ ରୂପକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ନିଜ ପ୍ରକୃତ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ସେ ଦୁଇ ଟିକି ଉଠାଇ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ତାହାକୁ ଫୁଲରେ ପୂଜା କଲେ। ଅଗ୍ନିକୁ ଦୁହେଁ ମଧ୍ୟରେ ରଖି, ଦୁଇଁଜଣେ ତାହାକୁ ପରିକ୍ରମା କଲେ। ଏଭଳି ରାମ ଓ ସୁଗ୍ରୀବ ମିତ୍ରତାର ସଂସ୍କାର କଲେ। ଦୁହେଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ଏକାପରି ଦୃଢ଼ ମିତ୍ରତାରେ ବନ୍ଧିଗଲେ। ଏହି ନୂତନ ମିତ୍ରତାର ଆନନ୍ଦରେ ଦୁହେଁ ଏକ ଅନ୍ୟକୁ ଦେଖି ତୃପ୍ତି ମାନିପାରୁନଥିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, "ଆପଣ ମୋର ପ୍ରିୟମିତ୍ର, ଏବଂ ଏଠାରୁ ଆମ ଖୁସି ଦୁଃଖ ସମାନ।" ସୁଗ୍ରୀବ ଖୁସି ହୋଇ ଗରୁଡ଼ ଗଛର ଫୁଲରେ ଭରା ଏକ ଡାଳ ଭାଙ୍ଗି ରାମଙ୍କ ସହ ବସିଲେ। ହନୁମାନ୍ ମଧ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଚନ୍ଦନ ଗଛର ଫୁଲ ଭରା ଏକ ଡାଳ ଦେଇ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ ଆନନ୍ଦରେ ମୃଦୁ ଓ ମଧୁର କଥାରେ କହିଲେ, "ରାମ, ମୋତେ ଅନ୍ୟାୟ କରାଯାଇଛି, ଭୟରେ ଏଠି ଅରଣ୍ୟରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଛି। ମୋର ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ହରଣ କରାଯାଇଛି, ଏବଂ ମୁଁ ଭୟ ଓ ଚିନ୍ତାରେ ଏଠି ରହୁଛି। ମୋ ଭାଇ ବାଲି ମୋତେ ଅନ୍ୟାୟ କରିଛି, ଏବଂ ମୁଁ ତାଙ୍କ ସହ ବିରୋଧରେ ଅଛି। ରାମ, ମୋତେ ବାଲିଙ୍କୁ ନେଇ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ମୁଁ ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ। ଆପଣ ଏଭଳି କିଛି କରନ୍ତୁ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୋର ଭୟ ଦୂର ହୁଏ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି ଦୟାମୟ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାମ ହସି କହିଲେ, "ମୁଁ ଜାଣିଛି, ମିତ୍ର ହେଉଛି ସେ, ଯିଏ ସାହାଯ୍ୟର ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ମୁଁ ତୁମର ଶତ୍ରୁ ବାଲିକୁ ବଧ କରିଦେବି। ମୋର ଏହି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ, ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା ପରି ଜ୍ୱଳମାନ, କେବେ ବିଫଳ ହୁଏନାହିଁ। ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ବାଲି ଉପରେ ବଜ୍ର ପରି ତୀବ୍ର ବାଣ ବର୍ଷିବ। ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ସିଧା ବାଣ, ସର୍ପ ପରି କ୍ରୁଧ୍ଧ, ତୁମେ ଆଜି ଦେଖିବ ମୁଁ ବାଲିକୁ ବଧ କରିଦେଉଛି। ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ବାଲି ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ି ରହିବ, ପାହାଡ଼ ପରି ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯିବ।" ରାମଙ୍କ ଏହି ଉପକାରକ କଥା ଶୁଣି ସୁଗ୍ରୀବ ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ କହିଲେ, "ମହାବୀର, ମନୁଷ୍ୟସିଂହ, ଆପଣଙ୍କ ଦୟାରେ ମୁଁ ମୋର ପ୍ରିୟା ଓ ରାଜ୍ୟ ପୁନଃ ପାଇପାରିବି। ଏହି ଶତ୍ରୁ ବାଲି ଏପରି କେବେ ଆମ ପରିବାରକୁ କ୍ଷତି ଦେଇପାରିବ ନାହିଁ।" ଏହି ସମୟରେ ରାମ ଓ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ମିତ୍ରତା, ସୀତା, ବାନର ରାଜା ଓ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ—ସମସ୍ତଙ୍କ ନୟନ ଏକ ସାଥିରେ ଫଡ଼ୁଥିଲା, ଯେପରି ଲୋଟସ୍, ସୁନା, କିମ୍ବା ଅଗ୍ନିର ରଙ୍ଗରେ। ପୁନର୍ବାର ସୁଗ୍ରୀବ ଅତି ଖୁସି ହୋଇ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୋର ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀ ହନୁମାନ୍ ଆପଣଙ୍କ ଅରଣ୍ୟରେ ଆସିବାର କାରଣ ଜାଣନ୍ତି। ଆପଣଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ମୈଥିଲୀ, ଜନକନନ୍ଦିନୀ, ଏକ ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ହରଣ ହୋଇଛନ୍ତି; ସେ ଦୁଃଖରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହ କାନ୍ଦୁଥିଲେ। ସେଇ ରାକ୍ଷସ ସୁଯୋଗ ଦେଖି ଜଟାୟୁ ଗୃଧ୍ରକୁ ମାରିଦେଇଥିଲା। ଆପଣ ଯେଉଁ ଦୁଃଖରେ ଅଛନ୍ତି, ଶୀଘ୍ର ଏହାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବେ; ମୁଁ ହାରାଇଯାଇଥିବା ବେଦ ମିଳିଥିବା ପରି ଆପଣଙ୍କ ସୀତାଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦେବି। ରାଘବ, ମୋର କଥା ସତ୍ୟ, ସେ ଅପରାଜିତ; ଇନ୍ଦ୍ର, ଦେବତା କିମ୍ବା ଦାନବମାନେ ମିଶିଲେ ମଧ୍ୟ ସୀତାଙ୍କୁ ଦମନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।" ଏଭଳି ମହାପୁରୁଷମାନେ ମିତ୍ରତାର ଶପଥ ନେଇ ଏକାଠି ହେଲେ, ଏବଂ ଅଗ୍ନିକୁ ସାକ୍ଷୀ ରଖି ଏହି ବନ୍ଧନ ଦୃଢ଼ କଲେ। ଏହି ମିତ୍ରତା ଦ୍ୱାରା ଦୁଇଁଜଣ ଆଶ୍ୱାସ୍ତ ଓ ଆଶାବାଦୀ ହେଲେ—ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ସେମାନଙ୍କ ଦୁଃଖ ଓ ସଂକଟର ଅନ୍ତ ହେବ।