ସୌମିତ୍ରି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଦୟାର୍ଦ୍ର ହୃଦୟରେ ଜଳଭରା ଚକ୍ଷୁରେ କଥା କହିଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି ହନୁମାନ୍, ଯିଏ କୁଶଳ ଓ ମୃଦୁଭାଷୀ, ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—"ଏପରି ଜ୍ଞାନୀ, କ୍ରୋଧ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜୟ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ବାନରରାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେଖିବାକୁ ଧନ୍ୟ। ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜ୍ୟ ହରାଯାଇଛି, ବାଳି ତାଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁ କରିଛି, ଭାର୍ୟାକୁ ଛିନିନେଇଛି, ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଅରଣ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଛନ୍ତି। ତେଣୁ ସୂର୍ୟପୁତ୍ର ସୁଗ୍ରୀବ ଆମ ସହିତ ଆପଣଙ୍କୁ ସୀତା ଖୋଜିବାରେ ନିଶ୍ଚୟ ସହଯୋଗ କରିବେ।" ହନୁମାନ୍ ଏପରି ମୃଦୁ ଓ ସ୍ନିଗ୍ଧ କଥା କହି ରାଘବଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ, "ଆସନ୍ତୁ, ଆମେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉ।" ତାପରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ହନୁମାନ୍ଙ୍କୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ମାନ କରି ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, "ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍ ଯଥାଯଥ ଉଲ୍ଲାସରେ କଥା କହିଛନ୍ତି। ସେ ତାଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରି ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ କାମ୍ୟ କାମ ସିଦ୍ଧ ହେଇଛି।" ହନୁମାନ୍ ଚେହେରାରେ ଖୁସି ଓ ପ୍ରସନ୍ନତା ସହିତ କହିଲେ, "ମୁଁ କେବେ ମିଥ୍ୟା କହିବିନାହିଁ।" ପରେ, ସେ ସୁପ୍ରଜ୍ଞାନୀ ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍ ଦୁଇ ଭାଇ ରାଘବଙ୍କୁ ବାନରରାଜ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଗଲେ। ତାପରେ ତାଙ୍କ ତାପସ ବେଶକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ନିଜ ବାନର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ପିଠି ଉପରେ ବସାଇ ଚାଲିଗଲେ। ସେ ବାନରମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ବାୟୁପୁତ୍ର, ପରାକ୍ରମୀ, ପର୍ବତ ସମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହନୁମାନ୍ ଉଲ୍ଲାସରେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ନେଇ କଳ୍ୟାଣ ଚିନ୍ତାରେ ଚାଲିଗଲେ। ଏଠାରେ ପଞ୍ଚମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ରୁଶ୍ୟମୂକ ପର୍ବତରୁ ବିଦାୟ ନେଇ, ହନୁମାନ୍ ମଲୟ ପର୍ବତକୁ ଯାଇ, ବାନରରାଜ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଦୁଇ ଭାଇ ରାଘବଙ୍କ ଆଗମନ ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଲେ। ସେ କହିଲେ, "ଏହି ହେଲେ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଓ ଦୃଢ଼ ପରାକ୍ରମୀ ରାମ, ତାଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଆସିଛନ୍ତି। ଏହି ରାମ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଦଶରଥପୁତ୍ର, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ପିତୃଆଜ୍ଞାପାଳନ କରିଥିବା। ସେ ରାଜସୂୟ ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଛନ୍ତି, ହଜାର ହଜାର ଗାଁ ଦାନ କରିଛନ୍ତି।" "ଏହି ମହାତ୍ମା ରାମ ଅରଣ୍ୟରେ ବସିଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀକୁ ରାବଣ ଅପହରଣ କରିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ତେଣୁ ଆପଣ ଏହି ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ମିତ୍ରତା ଦେଇ ସମ୍ମାନ ଓ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।" ହନୁମାନ୍ଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବାନରରାଜ ସୁଗ୍ରୀବ ଉତ୍ତମ ଭାବରେ ନିଜକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଆପଣ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ତପସ୍ବୀ ଓ ସବୁଙ୍କୁ ସ୍ନେହ କରୁଥିବା। ହନୁମାନ୍ ଆମକୁ ଆପଣଙ୍କ ଗୁଣ କଥା ସତ୍ୟ କହିଛନ୍ତି। ଏହି ମହାସମ୍ମାନ ଓ ଲାଭ ମୋର, ଯେ ଆପଣ ମୋତେ ମିତ୍ରତା ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛୁଛନ୍ତି।" "ଯଦି ମୋର ମିତ୍ରତା ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ, ଏହା ରହିଲା ମୋର ହସ୍ତ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଉଛି; ଆମେ ହସ୍ତମିଳନ କରି ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା।" ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଏହି ଉତ୍ତମ କଥା ଶୁଣି, ରାମ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ହାତ ଧରିଲେ। ମିତ୍ରତାରେ ଆନନ୍ଦିତ ସୁଗ୍ରୀବ ରାମଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ତାପରେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ହନୁମାନ୍ ତାପସ ବେଶ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ନିଜ ରୂପରେ ଦୁଇ କଠିର ମାଝରୁ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପାଦନ କରି, ତାହାକୁ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କଲେ। ଅଗ୍ନିକୁ ମଧ୍ୟରେ ରଖି, ଦୁଇଜଣ ତାହାକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ। ଏଭଳି ରାମ ଓ ସୁଗ୍ରୀବ ମିତ୍ରତାରେ ବନ୍ଧିଗଲେ। ତାପରେ ଦୁଇଜଣ ଆନନ୍ଦରେ ଏକାପରି ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦୃଢ଼ ମିତ୍ରତା ଅନୁଭବ କରିଲେ—"ତୁମେ ମୋର ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ, ଆଜିଠାରୁ ଆମ ଦୁଃଖ-ସୁଖ ଏକ।" ସୁଗ୍ରୀବ ଆନନ୍ଦରେ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, ଏବଂ ଗରୁଡ଼ ଗଛର ଫୁଲରେ ଭରିଥିବା ଏକ ଶାଖା ଭାଙ୍ଗି ରାମଙ୍କୁ ବିଛାଇ ବସିଲେ। ହନୁମାନ୍ ଉଲ୍ଲାସରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଚନ୍ଦନ ଗଛର ଫୁଲର ଶାଖା ଦେଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ ଖୁସି ଓ ସ୍ନିଗ୍ଧ କଥାରେ କହିଲେ, "ରାମ, ମୁଁ ଅନ୍ୟାୟ ଭୋଗିଛି, ଭୟରେ ଏଠି ଅରଣ୍ୟରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଛି। ମୋର ଭାର୍ୟାକୁ ଛିନିନେଇଛନ୍ତି, ମୁଁ ଏଠି ଭୟ ଓ ଚିନ୍ତାରେ ଶରଣ ନେଇ ରହିଛି। ବାଳି ମୋତେ ଅନ୍ୟାୟ କରିଛି, ତାଙ୍କ ସହ ମୋର ଶତ୍ରୁତା। ଏ ରାମ, ମୋତେ ବାଳି ଠାରୁ ରକ୍ଷା କର, ମୁଁ ଭୟଭୀତ ଅଛି। ଏ ରଘୁନନ୍ଦନ, ଏପରି କିଛି କର, ଯାହାରେ ମୁଁ ଆଉ ଭୟଭୀତ ହେବିନା।" ତେବେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଦୟାଳୁ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ରାମ ସ୍ମିତ ମୁଖେ କହିଲେ, "ମୁଁ ଭଲଭାବେ ଜାଣେ, ଏ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମିତ୍ର ସେଇ, ଯିଏ ସହଯୋଗର ଫଳ ପ୍ରଦାନ କରେ। ଯିଏ ତୁମ ଭାର୍ୟାକୁ ଛିନିନେଇଛି, ସେଇ ବାଳିକୁ ମୁଁ ବଧ କରିବି। ମୋର ଏ ସୂର୍ୟତୁଳ୍ୟ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ କେବେ ବ୍ୟର୍ଥ ହୁଏନାହିଁ। ଏହି କୁଦୃଷ୍ଟ ବାଳି ଉପରେ ଇନ୍ଦ୍ରର ବଜ୍ର ସମ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ବର୍ଷିବ। ସରଳ ଦଣ୍ଡ ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀର, ସର୍ପ ସମ ଭୟଙ୍କର, ଆଜି ତୁମେ ବାଳିକୁ ପତିତ ଦେଖିବ।" "ବାଣ ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ବାଳି ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଥିବ, ପର୍ବତ ଭଙ୍ଗ ହୋଇ ଛିଟିଯିବ।" ରାଘବଙ୍କର ଏହି ଶୁଭକାମନା ଶୁଣି ସୁଗ୍ରୀବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଉତ୍ତମ କଥା କହିଲେ।