ଏହିପରି ଘଟଣାରେ, ତାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାର୍ଥକ କରି ରାମଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି ‘ଏହିପରି ହେଉ’ ବୋଲି କହି, ଯେପରି ଆସିଥିଲେ ସେପରି ଚାଲିଗଲେ। ରାଘବ ରାମ, ସେମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି, ମହାମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଚାଲିବା ସମୟରେ ମୃଦୁ ଓ ମଧୁର କଥା କହିଲେ। ସେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ— “ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଇ ପାହାଡ଼ ନିକଟରେ ଘନମେଘ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଏହି ବୃକ୍ଷମାଳା କ’ଣ? ଏହାକୁ ନେଇ ମୋର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକତା ଅଛି। ଏହି ସ୍ଥାନ ଦେଖିବାରେ ଅତି ଶୋଭାମୟ, ଏଠି ଅନେକ ମୃଗ ଘୁରୁଛନ୍ତି, ନାନା ପ୍ରକାର ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧୁର ଧ୍ୱନି କରୁଛନ୍ତି, ଯାହା ଦେଖି ମନ ମୋହିତ ହୁଏ। ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମେ ଏହି ଘନବନ୍ଧ ଅତିକ୍ରମ କରିଛୁ, ଯାହା ଆମକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲା, ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଶିତଳତା ଏହିଥିରୁ ବୁଝିପାରୁଛି। ଏହି ଆଶ୍ରମ କାହାର? ଯେଉଁଠାରେ ଅପବିତ୍ର, ପାପୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତା ଦାନବମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଅଟକାଇଥିଲେ? ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ବିଘ୍ନ କରିବାକୁ ସେଇ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଆସିଥିଲେ; ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ କ’ଉଠି ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଆପଣଙ୍କ ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟ ହୁଏ?” ତାପରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମୁନି ରାମଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ କହିଲେ— “ହେ ରାମ, ଏଠି ହେଉଛି ସେଇ ସ୍ଥାନ, ଯେଉଁଠାରେ ବିଷ୍ଣୁଦେବ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ବର୍ଷ ଓ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଅନେକ କାଳ ବ୍ୟତୀତ କରିଥିଲେ। ଏଠି କାଶ୍ୟପ ମୁନି ଓ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଅଦିତି, ଅଗ୍ନି ସମାନ ତେଜସ୍ବୀ, ତାପସ୍ୟା କରି ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଚମକୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଏଠି ଦିବ୍ୟ ବ୍ରତ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। କାଶ୍ୟପ କହିଲେ—‘ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖୁଛି, ଆପଣ ତପସ୍ୟାର ଦ୍ୱାରା ଆକୃତ, ତପସ୍ୟାର ରାଶି, ତପସ୍ୟାର ମୂର୍ତ୍ତି, ତପସ୍ୟାର ସ୍ୱରୂପ। ଆପଣଙ୍କ ଦେହରେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଦେଖୁଛି; ଆପଣ ନିରାଦି, ଅବର୍ଣ୍ଣନୀୟ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଛି।’ ତେବେ, ହରି ବଡ଼ ଖୁସି ହୋଇ କାଶ୍ୟପଙ୍କୁ କହିଲେ—‘ବର ମାଗ, ତୁମେ ବର ପାଇବାଯୋଗ୍ୟ, ମୋତେ ପ୍ରିୟ।’ କାଶ୍ୟପ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—‘ମୁଁ, ଅଦିତି ଓ ଦେବତାମାନେ ଏହି ବର ମାଗୁଛୁ। ହେ ବରଦାତା, ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଏହି ନିଷ୍ପାପ ଋଷି ମୋର ଏବଂ ଅଦିତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ହେଉନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ ହେଇ, ଦୁଃଖିତ ଦେବତାମାନେଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ।’” ଏପରି ଉତ୍ସାହ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେବା ପରେ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ଜଣା, ସୁସଂଯତ, ବାକ୍ପଟୁ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, କେଉଁ ସମୟରେ ଏହି ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ଦାନବମାନେ ଆସିଥାନ୍ତି? ଆମେ ଏହି ସମୟ ହାରାଇ ନଦେବା ପାଇଁ ଆପଣ ଆମକୁ କହନ୍ତୁ।” ଏହିପରି ଆଗ୍ରହ ଭରିତ କଥା କହି, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଇଥିଲେ। ସମସ୍ତ ମୁନିମାନେ ଖୁସି ହୋଇ ଦୁଇ ରାଘବକୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ—“ଆଜିଠାରୁ ଛଅ ରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ତୁମେ ଦୁଇ ଜଣ ଏହି ଆଶ୍ରମକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡିବ; କାରଣ ଏହି ମୁନି ଏକ ଦୃଢ଼ ବ୍ରତ ଧରିଛନ୍ତି ଓ ମୌନ ଅବଳମ୍ବନ କରିବେ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜପୁତ୍ର ଛଅ ଦିନ ଓ ରାତି ନିଦ୍ରା ବିନା ଆଶ୍ରମକୁ ରକ୍ଷା କଲେ। ଦୁଇ ଶୂରବୀର ଧନୁର୍ଦ୍ଧର ଏବଂ ଚତୁର ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସତର୍କ ରହି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଲେ। ଛଅ ଦିନ ପରେ ଯେତେବେଳେ ସେଇ ସମୟ ଆସିଲା, ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ—“ସତର୍କ ରୁହ।” ଏହିପରି କଥା କହି, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ସମୟରେ, ବେଦପାଠକ ଓ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବା ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ତୀବ୍ର ଜ୍ଵାଳାରେ ଜଳିଉଠିଲା। ଦର୍ଭ, ଛମଚ, ପାତ୍ର, ଓ ପୁଷ୍ପର ଷଡ଼ିକା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏହି ଯଜ୍ଞକୁଣ୍ଡ ଓ ମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ସହିତ ଯଜ୍ଞ ନିୟମ ଓ ମନ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଚାଲିଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ଆକାଶରୁ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି ଶୁଣାଗଲା। ମେଘ ଭଳି ଏକ ଛାୟା ଆକାଶକୁ ଢାକିଦେଲା; ଏହିପରି, ଦୁଇ ଦାନବ—ମାରୀଚ ଓ ସୁବାହୁ—ତାଙ୍କ ଦଳ ସହିତ ମାୟାବଳ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଏବଂ ରକ୍ତ ଧାରା ବର୍ଷା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଯଜ୍ଞକୁଣ୍ଡ ରକ୍ତରେ ଭିଜିଯାଉଥିବା ଦେଖି, ରାମ ତୁରନ୍ତ ଆଗକୁ ଏଗିଯାଇ ଆକାଶରେ ସେମାନେ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି ଦେଖିଲେ। ମାରୀଚ ଓ ସୁବାହୁ ଅଚାନକ ତଳକୁ ଆସୁଥିବାରେ, ପଦ୍ମନୟନ ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଦେଖ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସମାନେ, ମାଂସଭୋଜୀ, ମାନବ ଅସ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତିରେ ବାୟୁରେ ମେଘ ଯେପରି ଉଡ଼ିଯାଏ, ସେପରି ଚାଲିଯିବେ। ମୁଁ ଏହା କରିବି, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଏମାନେ ମାରିବା ପ୍ରତି ମୋର ମନ ନାହିଁ।” ଏହିପରି କହି, ରାମ ତାଙ୍କ ଧନୁଷ୍ୟ ତିଆରି କଲେ। ତାପରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତେଜସ୍ବୀ ରାଘବ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ମାନବ ଅସ୍ତ୍ର ମାରୀଚଙ୍କ ଛାତିରେ ଛାଡ଼ିଲେ। ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ରର ଘାତରେ ମାରୀଚ ଶତ ଯୋଜନ ଦୂର ସାଗର ତୀରକୁ ଚାଲିଗଲେ। ମାରୀଚକୁ ଅଚେତନ, ଘୂରୁଥିବା, ତୀବ୍ର ଶୀତ ଶରରେ ପୀଡିତ ଦେଖି, ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଦେଖ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମାନବ ଅସ୍ତ୍ର, ଯାହା ମନୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି, ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ମୁହଁଘୁରାଇ ନେଉଛି, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ନେଉନାହିଁ। ଏହି ଅନ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟ, ଯଜ୍ଞବିଘ୍ନକାରୀ, ରକ୍ତପିପାସୁ ରାକ୍ଷସମାନେ ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ମାରିଦେବି।” ଏଭଳି ଭାବେ ଶ୍ରୀରାମ ତାଙ୍କ ଶୂରତା, ଧୈର୍ୟ ଓ ଧର୍ମପାଳନ ଦ୍ୱାରା ମୁନିଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ ରକ୍ଷା କଲେ।