ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆଶ୍ରୟରେ ଥିବା ବନରାଜ୍ୟର ଏକ ଗୁପ୍ତ ମଞ୍ଚରେ, ସେ ତାଙ୍କର ବିଶ୍ୱସ୍ତ ବନର ମନ୍ତ୍ରୀ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ, “ମୁଁ ଭାବୁଛି, ଏହି ଦୁଇ ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷ ବାଲୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇଛନ୍ତି। ରାଜାମାନେ ଯେତେ ବଡ଼ ମିତ୍ରମାନେ ରହୁନ୍ତୁ, ଏଠାରେ ଅନ୍ଧ ବିଶ୍ୱାସ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଶତ୍ରୁମାନେ ବେଶ ବଦଳି ଆସିଥାନ୍ତି, ସେମାନେ କେଉଁଠି ଦୁର୍ବଳତା ଅଛି, ଏହି ବିଶ୍ୱାସକୁ ଭଙ୍ଗ କରି ଆଘାତ କରିପାରନ୍ତି। ବାଲୀ ଚତୁର ଓ ଦୂରଦର୍ଶୀ, ରାଜାମାନେ ସଦା ସତର୍କ। ତୁମେ ଏମିତି ଲୋକମାନେ କିଏ ତାହା ଚିହ୍ନିବାକୁ ଶିଖ, ଯେଉଁମାନେ ଦେଖିବାକୁ ସାଧାରଣ ଲୋକ ଲାଗିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟଙ୍କର ନାଶ କରନ୍ତି। ତେଣୁ, ତୁମେ ଏକ ସାଧାରଣ ବନର ଭାବେ ଯାଇ, ସେମାନଙ୍କର ଅଙ୍ଗଭାଙ୍ଗ, ଚରିତ୍ର, କଥାବାର୍ତ୍ତା ଦେଖି ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନ। ତାଙ୍କର ମନୋଭାବ ଦେଖ, ସେମାନେ ଆନନ୍ଦିତ କି ନାହିଁ, ପ୍ରଶଂସା କରି ତାଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଜିତିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର। ତୁମେ ମୋର ସାମ୍ନାରେ ଦଢ଼ି ଥିବାବେଳେ, ଏହି ଦୁଇ ଧନୁର୍ଧର କିଏ ଏହି ଅରଣ୍ୟକୁ କାହିଁକି ଆସିଛନ୍ତି, ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ କର। ଯଦି ସେମାନେ ପବିତ୍ର ହୃଦୟର ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ସେଥିରେ ତୁମେ ତାଙ୍କର କଥା ବା ଚେହେରାରୁ ଚିହ୍ନିପାରିବ। ମନୁଷ୍ୟର ଦୁଷ୍ଟତା ଚିହ୍ନିବାକୁ ଶିଖ।” ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଶୁଣି, ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ କଲେ ଯେ, ସେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବେ। “ଯଥାଜ୍ଞା,” ବୋଲି ସେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆଦେଶକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ମାନି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହନୁମାନ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ରିଷ୍ୟମୂକ ପର୍ବତରୁ ଲମ୍ବି, ହନୁମାନ ଦୁଇ ରଘୁବଂଶୀ ଭାଇଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ବନର ରୂପ ତ୍ୟାଗ କରି, ଚତୁର ଭାବରେ ଏକ ଭିକ୍ଷୁକ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ଏହି ରୂପରେ ହନୁମାନ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଅନୁଚିତ ନୁହେଁ ଭାବେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ, ଏବଂ ଚାଳିତ୍ରିକ ରୀତିରେ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ କହିଲେ— “ମହାବଳୀ ଓ ଶାନ୍ତ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ଦୁଇ ପୁରୁଷ, ଏଠି ଆସି ମୃଗମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଉଛନ୍ତି, କାହିଁକି? ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପମ୍ପା ତଟର ଗଛମାନେ ଦେଖୁଛ, ଏହି ନଦୀର ଶୁଭ୍ର ଜଳକୁ ଉତ୍ତରୋତ୍ତର ଶୋଭା ଦେଉଛ। କିଏ ତୁମେ, ଶାନ୍ତ, କନ୍ତି, ଚାମର ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିଛ, ଗଭୀର ନିଶ୍ୱାସ ନେଉଛ, ଦୀର୍ଘ ହସ୍ତ, ଦେଖିବାକୁ ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ? ଦୁଇ ଶୂରବୀର, ସିଂହ ଦୃଷ୍ଟି, ବିପୁଳ ବଳ ଓ ପ୍ରତାପ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧନୁସ ଭଳି ଧନୁ ଧରିଛ, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ। ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଦୀପ୍ତିମାନ, ହସ୍ତୀ ଦଣ୍ଡ ସମ ଦୀର୍ଘ ହସ୍ତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାନବ, ରୂପ ଓ ଶକ୍ତିରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ। ତୁମେ ଏପରି ଦୀପ୍ତି ଦେଉଛ, ପର୍ବତପତି ମଧ୍ୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଛି; ରାଜ୍ୟର ଅର୍ହ, ଦେବତା ସମ, ଏଠି ଏମିତି କାହିଁକି ଆସିଛ? ଦୁଇଜଣ କମଳ ନୟନ, ଝଟା ଧାରଣ କରିଛ, ଏକାକାର, ଦେବଲୋକରୁ ଆସିଥିବା ଭଳି ଲାଗୁଛ। ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏକଠି ଭୂମିରେ ଆସିଛନ୍ତି ଭଳି ଲାଗୁଛ; ଦୁଇ ଶୂରବୀର, ବିପୁଳ ବକ୍ଷସ୍ଥଳୀ, ମାନବ ରୂପରେ ଦେବତା ସମ। ସିଂହ ସମ ଆଖା, ଅପାର ଶକ୍ତି, ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତମ ହସ୍ତ, ଲୋହା ଗଦା ସମ। ଏମିତି ଅଳଙ୍କାର ଯୋଗ୍ୟ ଦେହ, କିନ୍ତୁ କାହିଁକି ଅଳଙ୍କାର ନାହିଁ? ମୁଁ ଭାବୁଛି, ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିପାରିବ। ପୃଥିବୀ, ତାହାର ଅରଣ୍ୟ, ସମୁଦ୍ର, ବିନ୍ଧ୍ୟ ଓ ମେରୁ ପର୍ବତରେ ଶୋଭିତ; ଏହି ଧନୁ, ଶୁଭ୍ର, ମସୃଣ ଓ ଅଲଙ୍କୃତ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ସମ ଚମକି ଉଠୁଛି; ତୁମେ ଧରିଥିବା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୁଣୀର ଦେଖିବାକୁ ଭଲ ଲାଗୁଛି। ଭୟଙ୍କର, ପ୍ରାଣ ନାଶକ, ଅଗ୍ନିସମ ବାଣରେ ତୁଣୀର ଶୋଭିତ। ଏହି ଦୁଇ ତଳୱାର ମୁକ୍ତ ନାଗ ସମ ଚମକୁଛି; ମୁଁ ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛି, ତୁମେ ମୋତେ କିଏ ନୁହେଁ କହୁଛ? ଏଠାରେ ଏକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବନରାଜା ସୁଗ୍ରୀବ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଭାଇ ଦ୍ୱାରା ନିକାଳାଯାଇ, ଦୁଃଖରେ ବିଚରଣ କରୁଛନ୍ତି। ସେଇ ମହାତ୍ମା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ନିକଟରୁ ପଠାଯାଇଛି, ମୋର ନାମ ହନୁମାନ, ବନରମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ସୁଗ୍ରୀବ ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ସହ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ଚାହାନ୍ତି; ମୁଁ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀ, ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ। ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ ଏହି ତପସ୍ୱୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି ରିଷ୍ୟମୂକରୁ ଏଠିକୁ ଆସିଛି, ମୋ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଚଳିଛି।” ଏପରି ଶବ୍ଦ କହି, ଶବ୍ଦରେ ଦକ୍ଷ ଓ ମଧୁର ହନୁମାନ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଆଉ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ। ଏହା ଶୁଣି, ଆନନ୍ଦରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ମୁହଁରେ, ରାମ ତାଙ୍କ ପାଶରେ ଥିବା ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହିଏ ମହାତ୍ମା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀ, ଯାହାକୁ ସୁଗ୍ରୀବ ମୋ ପାଖକୁ ପଠାଇଛନ୍ତି।” ତାପରେ, ସୌମିତ୍ରି ମଧୁର ଓ ସ୍ନେହଭରା କଥାରେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ହନୁମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ, “ଏପରି ଶବ୍ଦ କେବେ ଏହି ରିଗ୍ବେଦ ଅଭ୍ୟାସ ନଥିବା, ଯଜୁର୍ବେଦ ଧାରଣ କରୁନଥିବା, ସାମବେଦ ଜ୍ଞାନ ନଥିବା ଲୋକ କହିପାରିବେ ନାହିଁ। ନିଶ୍ଚୟ, ସେ ବ୍ୟାକରଣ ଅନେକ ଭାବରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଛନ୍ତି; ବହୁ କଥା କହିଲେ ମଧ୍ୟ କେବେ ଅଶୁଭ୍ର ଶବ୍ଦ ନାହିଁ। ତାଙ୍କର ମୁଁହ, ଚକ୍ଷୁ, ଲାଳାଟ, ଭୃକୁଟି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଅଙ୍ଗରେ ତ୍ରୁଟି ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ। ତାଙ୍କର କଥା ସଂକ୍ଷିପ୍ତ, ସ୍ପଷ୍ଟ, ନିର୍ଭୀକ, ଅଡ଼ୋଲ, ଛାତି ଓ କଣ୍ଠରୁ ଉଚ୍ଚାରିତ, ମଧ୍ୟମ ସ୍ୱରରେ ଉଚ୍ଚରିତ।” ଏଭଳି, ବନର ମନ୍ତ୍ରୀ ହନୁମାନଙ୍କ ଚତୁର ଓ ଶୁଭ୍ର ଆଚରଣ, ତାଙ୍କର ଅନୁପମ ଶବ୍ଦ ଶୈଳୀ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପସ୍ଥାନରେ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ମନ ଜିତିନେଲେ।