ଏଠି ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଘଟିଲା। ଦୁଇଜଣ ମହାନ ଭାଇ—ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ—ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ଅପୂର୍ବ ପ୍ରାକ୍ରମ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିଲେ। ଏମିତି ଦୃଢ଼ ଦେଖି ସୁଗ୍ରୀବ ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ସେ ଏମିତି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଦେଖି ଅପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଇପଡ଼ିଲେ, ମନ ଅଶାନ୍ତ ହେଲା। ପରିସ୍ଥିତିର ଗମ୍ଭୀରତା ବୁଝି ସୁଗ୍ରୀବ ଏବଂ ସେଙ୍କର ସମସ୍ତ ବନରାଜ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳୀ ଭୟ ଓ ଅଶାନ୍ତିରେ ଡୁବିଗଲେ। ଏହି ଅତି ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ସମୟରେ, ବନରାଜ ସୁଗ୍ରୀବ ଆପଣଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ ଦେଖି ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖାଇ କହିଲେ, “ଏମିତି ଦୁଇଜଣ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ବାଲିଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଏହି କଠିନ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି। ସାଧୁବେଶ ଧାରଣ କରି, କୌଣସି ଗୁପ୍ତ କାମନା ନେଇ ଏଠାରେ ଘୁରୁଛନ୍ତି।” ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁର୍ଧାରୀମାନେକୁ ଦେଖି, ପାହାଡ଼ର ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୃଙ୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ। ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚି, ମହାନ ବନରାଜ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଲେ। ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ହୋଇ, ପାହାଡ଼ରୁ ପାହାଡ଼କୁ ଲାଇନରେ ଲାଫିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ବେଗରେ ପାହାଡ଼ ଶିଖର କମ୍ପିଉଠିଲା। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବନରାଜମାନେ ଲାଫିଲାରେ, ଅପ୍ରବେଶ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ଫୁଲିଥିବା ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ସେମାନେ ପାହାଡ଼ ଚାରିପାଖରେ ଲାଫି, ମୃଗ, ବିଲାଇ ଓ ବାଘମାନେକୁ ଭୟଭୀତ କରିଦେଲେ। ଏପରେ, ସମସ୍ତ ବନରାଜ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସହ ଏକଠି ହୋଇ, ପାହାଡ଼ ଶିଖରରେ ହାତ ଜୋଡ଼ି ଦଣ୍ଡବତ୍ ହୋଇ ଦାଣ୍ଡାଇଲେ। ଏବେ, ମଧୁର ବାଣୀରେ ପାରଙ୍ଗତ ହନୁମାନ୍, ଭୟଭୀତ ଓ ବାଲିଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟତା ଉପରେ ସନ୍ଦେହ କରୁଥିବା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହି ବାଲି ଭୟ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତୁ; ଏହି ମଲୟ ପାହାଡ଼ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଠାରେ ବାଲିଙ୍କ ଆଗ୍ରହ କିଛି ନାହିଁ। ଆପଣ ଭୟରେ ପଳାଇଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ସେଇ କ୍ରୁର ବାଲି ମୁଁ ଦେଖୁନି। ଆପଣଙ୍କର ଏହି ଭୟ ଆପଣଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, କିନ୍ତୁ ବାଲି ଏଠାରେ ନାହିଁ; ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ଆପଦ ମୁଁ ଦେଖୁନି। ଆହା, ଆପଣଙ୍କର ବନର ସ୍ୱଭାବ ସ୍ପଷ୍ଟ; ଚଞ୍ଚଳ ମନ ଦ୍ୱାରା ଆପଣ ନିଜକୁ ନିଶ୍ଚିତ ରଖିପାରୁନାହାନ୍ତି। ବୁଦ୍ଧି ଓ ବିବେକ ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ; ଯେ ରାଜାରେ ବୁଦ୍ଧି ନାହିଁ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶାସନ କରିପାରିବେନି।” ହନୁମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳମୟ ବାଣୀ ଶୁଣି, ସୁଗ୍ରୀବ ଆଉ ମଧୁର ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ଦୀର୍ଘ ବାହୁ, ବିସ୍ତୃତ ଚକ୍ଷୁ, ଧନୁ, ବାଣ, ତଳୱାର ଧାରଣ କରିଥିବା ଏମିତି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଦେଖି କିଏ ଭୟଭୀତ ହେବେ ନାହିଁ? ମୋ ଦେଖାରେ ବାଲି ଏମିତି ଦୁଇ ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ପଠାଇଛନ୍ତି। ରାଜାଙ୍କ ସହ ବହୁ ସାଥୀ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏଠି ଆଶ୍ରୟ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଶତ୍ରୁମାନେ ବେଶ ବଦଳି ଆସିଥିଲେ, ସେମାନେକୁ ଚିହ୍ନିବା ଦରକାର; ଯେଉଁମାନେ ଆଶ୍ରୟ ଦେଖି ଆଶ୍ରୟ ଦେଇଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କ୍ଷତି କରନ୍ତି। ବାଲି ଚତୁର ଓ ଦୂରଦର୍ଶୀ; ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟଙ୍କ ନାଶ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସାଧାରଣ ଲୋକ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେକୁ ଚିହ୍ନିବା ଦରକାର। ତେଣୁ, ତୁମେ ସାଧାରଣ ବନର ଭଳି ଯାଇ, ସେମାନଙ୍କ ଚେହେରା, ଆଚରଣ, ଓ ଉଚ୍ଚାରଣ ଦେଖି ସତ୍ୟ ଅସତ୍ୟ ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର। ସେମାନଙ୍କ ମନ ଖୁସି ଅଛି କି ନାହିଁ, ବାରମ୍ବାର ଭଲ କଥା କହି, ତାଙ୍କ ଚାଳ ଦେଖି ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର। ଆମର ପ୍ରତିନିଧି ଭାବେ ତୁମେ ଯାଇ, ଏହି ଦୁଇ ଧନୁର୍ଧାରୀ କେଉଁ କାରଣରେ ଏହି ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି, ପଚାର। ଯଦି ସେମାନେ ପବିତ୍ର ହୃଦୟ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ତାହା ତୁମେ ସେମାନଙ୍କ ଉଚ୍ଚାରଣ କିମ୍ବା ଚେହେରା ଦେଖି ବୁଝିବା। ମନୁଷ୍ୟମାନେର ଦୁଷ୍ଟତା ଚିହ୍ନିବା ଦରକାର।” ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଏହି ଆଦେଶ ଶୁଣି, ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ। “ଏହିପରି ହେବ,” ବୋଲି, ସେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ଶିରୋଧାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଚଲିଗଲେ। ଏଉଁପରି, ଏବେ ଆମେ ଶୁଣିବା ଯାଉଛୁ କିଷ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡର ତୃତୀୟ ସର୍ଗର କଥା। ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ମହାତ୍ମା ଶବ୍ଦ ବୁଝି, ହନୁମାନ ଋଷ୍ୟମୂକ ପାହାଡ଼ରୁ ଲାଫି ରଘୁବଂଶୀ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ସମ୍ନିପାତ କଲେ। ତାଙ୍କର ବନର ରୂପ ତ୍ୟାଗ କରି, ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ଏକ ଭିକ୍ଷୁର ବେଶ ଧାରଣ କଲେ, ବୁଦ୍ଧି ଓ କୌଶଳ ଦ୍ୱାରା ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ସେ ଦୁଇ ନାୟକଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ସ୍ତୁତି କରି, ପ୍ରଥା ଅନୁସାରେ ସମ୍ମାନ କଲେ। ତା’ପରେ, ମୃଦୁ ଓ ପ୍ରକୃତିରେ ପ୍ରାକ୍ରମୀ ଏହି ଦୁଇ ତପସ୍ବୀଙ୍କୁ ହନୁମାନ ଏହିପରି କଥା କହିଲେ— “ଆପଣମାନେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ କେମିତି ଆସିଲେ? ଆପଣମାନେଙ୍କ ଆଗମନରେ ମୃଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅରଣ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଭୟଭୀତ ହେଉଛନ୍ତି। ଆପଣମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏଠାରେ ପମ୍ପା ନଦୀର କୂଳରେ ଥିବା ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖୁଛନ୍ତି, ଏହି ନଦୀର ଶୁଭ୍ର ଜଳକୁ ଅଧିକ ଶୋଭା ଦେଉଛନ୍ତି। ଆପଣମାନେ କିଏ? ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଙ୍ଗର, ଚିର ଅଞ୍ଚଳ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ଗଭୀର ଶ୍ବାସ ନେଉଛନ୍ତି, ଅପୂର୍ବ ବାହୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଏଠାରେ ପ୍ରାଣୀମାନେକୁ ଅସ୍ୱସ୍ଥ କରୁଛନ୍ତି। ଦୁଇ ନାୟକ, ସିଂହ ଭଳି ଦୃଷ୍ଟି, ଅସୀମ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରାକ୍ରମ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧନୁସ ଭଳି ଧନୁ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ନାଶକ। ଆପଣମାନେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଦର୍ଶନୀୟ ଓ ଉତ୍ତମ ଆକୃତିର, ସର୍ବୋତ୍ତମ ବୃଷଭ ଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ହାତୀର ଦଢ଼ ତଣ୍ଡ ଭଳି ବାହୁ, ଆପଣମାନେ ମହାନ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ। ଆପଣମାନେର ତେଜରେ ପାହାଡ଼ର ମାଲିକ ମଧ୍ୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଛନ୍ତି; ରାଜ୍ୟର ଯୋଗ୍ୟ, ଦେବତାଙ୍କ ସମାନ, କିପରି ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି? ଆପଣମାନେ ଦୁଇଜଣ ନାୟକ, ପଦ୍ମପତ୍ର ଭଳି ଚକ୍ଷୁ, ଜଟାଧାରୀ, ସମାନ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି, ମନେ ହୁଏ ଦେବଲୋକରୁ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।” ଏଭଳି ହନୁମାନ୍ ଦ୍ୱାରା ଏକ ଗୁହ୍ୟ ବାର୍ତ୍ତା ଓ ଅନ୍ୱେଷଣ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯାହାର ଦ୍ୱାରା ଦୁଇ ଭାଇ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହ ବନରାଜ ଦଳର ପ୍ରଥମ ସାକ୍ଷାତ୍କାର ହେଲା।