ଶ୍ରୀରାମ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଜୀବନର ଏହି ପବିତ୍ର ଅଧ୍ୟାୟରେ, ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଏ—ଉର୍ଜା ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତି, ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ କିଛି ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଉର୍ଜାଶୀଳ, ସେମାନେ ଜଗତରେ କେବେଉ ଅସମ୍ଭବ କାମକୁ ସମ୍ଭବ କରିପାରନ୍ତି। ଏହି ଉପଦେଶ ଦେଇ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ କହିଲେ—“ଯେଉଁମାନେ ଉର୍ଜାରେ ଭରସା କରନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅସଫଳ ହୁଏନାହାନ୍ତି। ଆମେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଉର୍ଜାରେ ଭରସା କରି ଜାନକୀଙ୍କୁ ଖୋଜି ଆଣିପାରିବା।” ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଶୋକରେ ଡୁବିଥିବା ରାମ, ତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ଓ ମୋହକୁ ପଛେଇ ଦେଇ, ପୁନି ସ୍ଥିର ହେଲେ। ଏହି ଅପାର ଶକ୍ତିର ଧାରକ ରାମ, ଅନ୍ତଃକରଣରେ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ଧୈର୍ୟ ଧରି, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ସୁନ୍ଦର ପମ୍ପା ସରୋବରକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ। ଏହି ସରୋବରର କୂଳରେ ବିବିଧ ବୃକ୍ଷ ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଦେଖି, ରାମଙ୍କ ହୃଦୟ ପୁନି ଦୁଃଖରେ ଭାରି ହେଲା, କିନ୍ତୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଦେଖିବାକୁ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ। ଏହିପରି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୃଶ୍ୟରେ, ରାମ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଭାଲୁକା ହାତୀର ଚାଳରେ ଚଲିଥିଲେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କୁ ଧର୍ମ ଓ ଶକ୍ତିରେ ସୁରକ୍ଷିତ କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଋଷ୍ୟମୂକ ପାହାଡ଼ର ପାଖରେ ଆସି, ଦୁଇଜଣ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଅପୂର୍ବ ମାନବ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ମନ୍ଦିରେ ଚଳିଥିଲେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଆଗମନରେ କୌଣସି ଭୟ ଦେଖାଇଲେନାହିଁ। ଏଠାରେ, ବାନରମାନ୍ୟ ସୁଗ୍ରୀବ ଏହି ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ଅତି ଅଶାନ୍ତ ହେଲେ। ସେ ଏହି ଅଜଣା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୁଇ ମାନବ ଦେଖି, ତାଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବାନର ସଙ୍ଗୀମାନେ ସହିତ ଏକ ଶିଖରରୁ ଅନ୍ୟ ଶିଖରକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେମାନେ ଦୃତ ଗତିରେ ଚଳି, ପାହାଡ଼ର ଚୂଡ଼ା ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଜଙ୍ଗଳର ଦୁର୍ଗମ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ଫୁଲ ଲଗା ଗଛ ଭଙ୍ଗିଦେଲେ। ଏହି ଚଞ୍ଚଳତା ଦେଖି, ମୃଗ, ବିଲାଇ ଓ ବାଘମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ସମସ୍ତ ବାନରମାନ୍ୟ ଏକଠି ହୋଇ, ପାହାଡ଼ର ଶିଖରରେ ଜମାହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ଚତୁର୍ଯ୍ୟରେ ପାରଙ୍ଗତ ହନୁମାନ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ କହିଲେ—“ମହାବୀର, ଏଠାରେ ବାଳୀଙ୍କୁ ନେଇ ଭୟ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ଏହି ମଲୟ ପାହାଡ଼ ସୁରକ୍ଷିତ, ବାଳୀ ଏଠାରେ ଆସିପାରିବେ ନାହାନ୍ତି। ତୁମେ ଭୟ କରୁଛ, କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ବାଳୀ ଅଛନ୍ତି ବୋଲି ମୁଁ ଦେଖିପାରୁନାହିଁ। ତୁମର ଏହି ଅସ୍ଥିରତା, ମନ୍କି ସ୍ୱଭାବର ଚିହ୍ନ।” ହନୁମାନଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ସୁଗ୍ରୀବ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ଧନୁ, ବାଣ, ତଳୱାର ଧାରଣ କରିଥିବା ଏମିତି ଦୁଇ ଦେବସମ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖି କିଏ ଭୟ ଭୋଗିବେ ନାହିଁ? ମୁଁ ଆଶଙ୍କା କରୁଛି, ବାଳୀ ଏମାନଙ୍କୁ ପଠାଇଛନ୍ତି। ଶତ୍ରୁମାନେ ବେଶ ବଦଳାଇ ଆସନ୍ତି, ତେଣୁ ସତର୍କ ରହିବା ଦରକାର। ତୁମେ ସାଧାରଣ ବାନର ଭାବେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଯାଅ, ତାଙ୍କ ଚାଳ ଓ ଭାଷା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଜାଣ। ଯଦି ସେମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟର ଅଟୁଟ ମନୁଷ୍ୟ, ତେବେ ତାଙ୍କର ଭାଷା ଓ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ଦେଖି ଚିହ୍ନିପାରିବ। ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ଆସ୍ଥା ଜଗାଇ, ତାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ କର। ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଚିହ୍ନିବା ଦରକାର।” ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଏହି ଆଦେଶ ପାଇ, ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ କରି, “ଏହି ଉପଦେଶ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବି,” ବୋଲି କହି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଯାଇଲେ। ଏପରି ଭାବେ, ମହାକାବ୍ୟ ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର କିଷ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡର ତୃତୀୟ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି।