ମହାନ ଋଷିମାନେ ଯେପରିକି ରାମଙ୍କୁ କହିଥିଲେ, ସେହିପରି ଶବରୀ ଓ ରାମଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି କହିଲେ—“ହେ ରାଘବ, ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ବନର ଅନେକ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସଂଗ୍ରହ କରିଛି ।” ଏହିପରି ଶବରୀ, ଯିଏ ପମ୍ପା ତଟରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଥିଲେ, ରାମଙ୍କୁ ଏହି ମାନ୍ୟବାଦ କଥା କହିଲେ । ରାମା ତାଙ୍କୁ, ଯିଏ ସମାଜରୁ ସଦା ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଥିଲେ, ପଚାରିଲେ—“ଦାନୁବଂଶୀ ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କର ଯଥାର୍ଥ ଶକ୍ତି କ’ଣ?” କାରଣ ଏହି ବିଷୟରେ ଶବରୀ ଭଲଭାବରେ ଜାଣୁଥିଲେ । ରାମଙ୍କ ମୁଖରୁ ଏହି ଉଚ୍ଚାରଣ ହେବା ପରେ, ସେ କହିଲେ—“ମୁଁ ଏହା ଶୁଣିଛି, କିନ୍ତୁ ଯଦି ଆପଣ ଅନୁମତି ଦେବେ, ତେବେ ଏହାକୁ ସ୍ୱୟଂ ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ ।” ତେବେ ଶବରୀ ଦୁହେଁ ଭାଇଙ୍କୁ ସେଇ ମହାବନ ଦେଖାଇଲେ—“ଦେଖନ୍ତୁ, ଏହି ବନ ବର୍ଷାମେଘ ପରି ଘନ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପଶୁପକ୍ଷୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ।” ଶବରୀ କହିଲେ—“ଏହି ମତଙ୍ଗ ବନ, ଏହି ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଏଠାରେ ମୋ ଗୁରୁମାନେ, ଅତି ତପସ୍ବୀ ଓ ଧୈର୍ୟ୍ୟଶୀଳ, ବିଦିପ୍ତିମାନ ଥିଲେ; ସେମାନେ ଏଠି ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ, ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି ଅଗ୍ନିକୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ । ଏଠି ଦକ୍ଷିଣାଗ୍ନି ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିଥିବା ବେଦୀ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ମୋ ପ୍ରଣମ୍ୟ ଗୁରୁମାନେ, କ୍ଲାନ୍ତ ହସ୍ତରେ ଫୁଲ ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ, ଏଠି ବେଦୀ ଏଉଁ ଅପୂର୍ବ ତେଜରେ ଆଜି ବି ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରୁଛି ।” “ଉପବାସ ଓ କ୍ଲାନ୍ତିରେ ଅକ୍ଷମ ହୋଇ, ସେମାନେ ମନେମନେ ସପ୍ତସାଗରକୁ ଏଠି ଡାକିଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ସପ୍ତସାଗର ଏଠି ଏକଠି ହୋଇଛି—ଦେଖନ୍ତୁ । ତା’ପରେ ସେମାନେ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନ କରି, ତାଙ୍କର ବାର୍କ ଚୀର ବସ୍ତ୍ର ଏଠି ଗଛରେ ରଖିଥିଲେ; ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଏହା ଆଜି ବି ଶୁଖିନାହିଁ । ସେମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଫୁଲ ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ, ନୀଳ କମଳ ସହିତ, ଏହି ସମସ୍ତ ବର୍ଷ ପରେ ମଧ୍ୟ ମୁଝିନାହିଁ । ଏହିପରି ତୁମେ ସମସ୍ତ ବନ ଦେଖିଲେ ଏବଂ ଏହାର କଥା ଶୁଣିଲେ; ଏବେ ତୁମ ଅନୁମତି ଦିଅ, ମୁଁ ଏହି ଦେହକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଚାହେଁ ।” “ମୁଁ ମୋ ଗୁରୁମାନେ, ଯାଁଠାରେ ମୁଁ ଶୁଶୂଷା କରିଥିଲି, ସେମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବାକୁ ଚାହେଁ ।” ଏହି ଧର୍ମମୟ କଥା ଶୁଣି, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଅପୂର୍ବ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ ଏବଂ କହିଲେ—“ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ!” ତା’ପରେ ରାମ ଶବରୀଙ୍କୁ କହିଲେ—“ତୁମେ ମୋତେ ଆଦର ଦେଲା; ଏବେ ଚାହୁଁଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଯାଅ ।” ଏପରି ଅନୁମତି ପାଇ, ମୁଞ୍ଜା ଓ କୃଷ୍ଣାଚଳ ଚୀର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଜଟାଧାରୀ ଶବରୀ ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପିତ ହେଲେ । ତାଙ୍କର ଦେହ ଦୀପ୍ତିମାନ ଅଗ୍ନି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ସେ ଦିବ୍ୟ ଆଭୂଷଣ, ଦିବ୍ୟ ଚନ୍ଦନ ଓ ମାଳା ପିନ୍ଧି ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ । ଏଠି ସେ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଅତି ରୂପବତୀ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଏବଂ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରୁଥିଲେ । ଶବରୀ ତାଙ୍କର ଧ୍ୟାନବଳେ ସେହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ପହଁଚିଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ ମହାପୁଣ୍ୟବାନ ଋଷିମାନେ ବାସ କରୁଥିଲେ । ଏହିପରି ଶବରୀ ସ୍ୱ-ତପୋବଳରେ ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ, ରାଘବ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ସେ ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମହିମା ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଘବ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ—“ହେ ସୁମଧୁର, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ବାଘ ଓ ମୃଗ ଏକାସାଥି ନିର୍ଭୟ ରହେ, ଏବଂ ବହୁ ପକ୍ଷୀ ବାସ କରେ । ସପ୍ତସାଗରର ପବିତ୍ର ଘାଟରେ ଆମେ ସ୍ନାନ କରିଛୁ, ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ତର୍ପଣ କରିଛୁ । ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଦୂର ହୋଇଛି, ଶୁଭ ହୋଇଛି; ଏହିପରି ମୋ ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦିତ ।” “ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋ ମନରେ ଶୁଭ ଭାବ ଉପଜିଛି; ଚାଲ, ଏବେ ଆମେ ପମ୍ପା ସରୋବରକୁ ଯିବା । ସେଠାରେ ଅଧିକ ଦୂର ନୁହେଁ, ରିଷ୍ୟମୂକ ପର୍ବତ ଦେଖାଯାଉଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ସୁଗ୍ରୀବ, ସୂର୍ୟପୁତ୍ର, ଚାରି ମାର୍କଟ ସହ ରହୁଛନ୍ତି । ସେ ବାଲିଙ୍କ ଭୟରେ ଏଠି ରହୁଛନ୍ତି; ମୁଁ ସେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆତୁର । କାରଣ, ସୀତା ଖୋଜିବାର ଆଶା ତାଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ।” ଏପରି ରାମ କହିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଉତ୍ସାହରେ କହିଲେ—“ଚଳ, ଶୀଘ୍ର ଚଳିବା ଉଚିତ; ମୋ ମନ ବି ଏହିପରି ଉତ୍ସାହ ଦେଉଛି ।” ଏହିପରି କହି, ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଛାଡ଼ି, ମହାନ ରାମ ଯାତ୍ରା କରିଲେ । ଏପରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପମ୍ପା ସରୋବରକୁ ପହଁଚିଲେ, ଚାରିପାଖରେ ଫୁଲ ତଳା ଗଛ ଦେଖିଲେ । ସେଠାର ବନ କୋୟଷ୍ଟିକ, ଅର୍ଜୁନକ, ଶତପତ୍ର, କିରକ ଓ ଅନେକ ପକ୍ଷୀର କୁହୁକୁହାଣିରେ ଗଞ୍ଜାଇଯାଉଥିଲା । ରାମ, ସୀତାର ଭାବରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ବିଭିନ୍ନ ଗଛ ଓ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଜଳାଶୟ ଦେଖି, ମହାସରୋବରକୁ ଯାଇଲେ । ଦୂରରୁ ମତଙ୍ଗ ସରୋବର ଦେଖି, ସେଠାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ଦୁଇ ଭାଇ ଶାନ୍ତ ଓ ଶିଥିଳ ମନେ ଏଠି ପହଁଚିଲେ; କିନ୍ତୁ ଦଶରଥନନ୍ଦନ ରାମ ଦୁଃଖରେ ଭାସିଗଲେ । ସେ ଶୋଭାବନ୍ତ ଲୋଟସ ଫୁଲରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ତିଳକ, ଅଶୋକ, ପୁନ୍ନାଗ, ବକୁଳ, ଉଦଳକ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ଏହି ସୁନ୍ଦର ପୋଖରୀକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ଏହି ପୋଖରୀ ଘନବିହାର ଗଛରେ ଘେରା, ଜଳ ନିର୍ମଳ କ୍ରିଷ୍ଟଳ ପରି ସ୍ପଷ୍ଟ, ଚିକ୍କଣ ବାଳୁକାରେ ବିଛାଇଥିଲା । ମାଛ ଓ କଉଁରାରେ ଭରିଥିବା, ତୀରରେ ଗଛ ଲାଗିଥିବା, ଲତାରେ ଘେରା—ଏହିପରି ସୁନ୍ଦର ପୋଖରୀ ଦେଖାଯାଉଥିଲା । କିନ୍ନର, ନାଗ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସମାନେ ଏଠି ଆସୁଥିଲେ, ବିଭିନ୍ନ ଗଛ ଓ ଲତାରେ ଢାକା, ଢିଳା ପାଣିର ଏହି ଅପୂର୍ବ ସରୋବର । ଲାଲ କମଳ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ କୁମୁଦ ଫୁଲରେ ରଙ୍ଗିନ, ଶୁଭ୍ର କୁମୁଦ ଗୁଛରେ ଧଳା, ନୀଳ ଉତ୍ପଳ ଫୁଲରେ ନୀଳ ରଙ୍ଗର ଏହି ମହାସରୋବର ଏକ ଚିତ୍ର ବିଚିତ୍ର ଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲା ।