ଶବରୀ ଆତିଥ୍ୟର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଜଳ ଦେଇ ରାମଙ୍କ ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ କରି, ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ, ସମ୍ମାନ ସହ ଅତିଥି ସେବା କଲେ। ଏହା ପରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ଭକ୍ତିମତୀ ତାପସି ଶବରୀଙ୍କୁ ରାମ ନମ୍ର ସ୍ୱରରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ତୁମର ବାଧା ବିନାଶ ହୋଇଛି କି? ତୁମର ତପସ୍ୟା ଦିନକୁ ଦିନ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି କି? କ୍ରୋଧକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିଛ କି? ଆହାର ନିୟମିତ ରଖିପାରିଛ କି, ହେ ତପୋଧନା? ତୁମର ବ୍ରତ ଅଟୁଟ ଅଛି କି? ମନ ଶାନ୍ତ ଅଛି କି? ଗୁରୁସେବାର ଫଳ ମିଳିଛି କି, ହେ କମଳାବାଦିନୀ?” ରାମଙ୍କ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣି, ଶବରୀ, ଯିଏ ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ବୟସ୍କ ଏବଂ ଶୀଳବାନ୍, ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ହେ ରାମ, ଆଜି ତୁମକୁ ଦେଖି ମୋ ତପସ୍ୟା ଫଳିତ ହେଲା, ଆଜି ମୋ ଜନ୍ମ ସାର୍ଥକ ହେଲା, ମୋ ଗୁରୁମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂଜିତ ହେଲେ। ଆଜି ମୋ ଅନୁଷ୍ଠିତ ତପସ୍ୟା ଫଳ ଦେଲା ଏବଂ ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବି, କାରଣ ହେ ରାମ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବ, ତୁମେ ଏଠାରେ ପୂଜିତ ହେଲ। ତୁମ ଦୟାଦୃଷ୍ଟିରେ ମୁଁ ପବିତ୍ର ହେଲି, ହେ ମାନ୍ୟଦାତା; ତୁମ ଅନୁଗ୍ରହରେ ମୁଁ ନିତ୍ୟ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବି। ଯେବେ ତୁମେ ଚିତ୍ରକୂଟକୁ ଦୀପ୍ତିମାନ ରଥରେ ପ୍ରବେଶ କଲ, ସେଠାରୁ ମୁଁ ତୁମ ସେବା କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବି। ମୋ ଧନ୍ୟ ଗୁରୁମାନେ ମତେ ଏହିପରି କହିଥିଲେ—‘ରାମ ତୁମ ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିବେ, ସେ ସମୟରେ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଏବଂ ସଉମିତ୍ରିଙ୍କୁ ଅତିଥି ଭାବେ ସ୍ୱାଗତ କରିବ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ତୁମେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଏବଂ ନିତ୍ୟ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ।’ ଏହିପରି ମହାମୁନିମାନେ କହିଥିଲେ, ତେଣୁ ମୁଁ ବନର ନାନା ଫଳ ଏବଂ ମୂଳ ତୋଳିଥିଲି। ଏହିପରି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ହେ ପମ୍ପା ତୀର ଜନ୍ମା, ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତ ଆୟୋଜନ କରିଛି।” ଏପରି ଭାବେ ଶବରୀ ଅନୁଭୂତି ଓ ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ଫଳ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ। ଏହାପରେ ରାମ ତାଙ୍କଠାରେ ଦାନବବଂଶୀ ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, କାରଣ ଶବରୀ ସେ ବିଷୟରେ ଅତି ଭଲ ଜାଣୁଥିଲେ। ରାମ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏହି ବିଷୟ ଶୁଣିଛି, କିନ୍ତୁ ଦୃଷ୍ଟିଗତ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ଯଦି ତୁମେ ଅନୁମତି ଦେଉଛ।” ଏହାପରେ ଶବରୀ ରାମ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ସେ ବନ ଦେଖାଇଲେ—“ଦେଖ, ଏହି ବନ ବର୍ଷାମେଘ ପରି ଘନ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାଣୀ ପକ୍ଷୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହା ମତଙ୍ଗ ମହାମୁନିଙ୍କ ବନ, ଯେଉଁଠାରେ ମୋ ମହାନ ଗୁରୁମାନେ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ, ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ଆହୁତି ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ହେଉଛି ସେଇ ପୂର୍ବାଭିମୁଖ ବେଦୀ, ଯେଉଁଠାରେ ମୋ ଗୁରୁମାନେ କଠୋର କ୍ରିୟା ଶେଷରେ କମ୍ପିତ ହସ୍ତେ ଫୁଲ ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ତପୋବଳରେ ଏଇ ବେଦୀ ଏଯାଁ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ତେଜରେ ଦିଗ୍ବଳୟ ଉଜାଗର କରୁଛି। ଉପବାସ ଏବଂ କ୍ଲାନ୍ତିରେ ସେମାନେ ଶରୀରରେ ଅସମର୍ଥ ହୋଇ, ମନସିକ ଶକ୍ତିରେ ସପ୍ତ ସମୁଦ୍ରକୁ ଏଠାରେ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ—ଦେଖ, ସେମାନେ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ। ତାଙ୍କ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନ ପରେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ଚର୍ମବସ୍ତ୍ର ଏହି ଗଛରେ ରଖିଥିଲେ, ଯାହା ଏଯାଁ ଶୁଖିନାହିଁ। ସେମାନଙ୍କ ଅର୍ପିତ ଫୁଲ ଏବଂ ନୀଳ କମଳ, ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁଠି ଅର୍ପିତ ହୋଇଥିଲା, ଏଯାଁ ଅପରିଣାମିତ ଅଟୁଟ ଅଛି। ଏବେ ତୁମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ ଦେଖିଲେ ଓ ଏହାର କଥା ଶୁଣିଲେ; ଏହିପରି ଅନୁମତି ଦିଅ, ମୁଁ ଏହି ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ମୁଁ ମୋ ଗୁରୁମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ମୋତେ ଦୟା କରିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ସମୀପକୁ ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।” ଶବରୀଙ୍କ ଏହି ଧାର୍ମିକ କଥା ଶୁଣି ରାମ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ଏବଂ କହିଲେ—“ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ!” ଏହାପରେ ରାମ, ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଶବରୀଙ୍କୁ କହିଲେ—“ତୁମେ ମୋତେ ସମ୍ମାନ କଲ, ଏବେ ତୁମେ ଇଚ୍ଛା କରିଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଯାଅ।” ରାମଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ଶବରୀ, ଜଟା ଧାରିଣୀ, ଚର୍ମ ଓ କୁଶାବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଆଗ୍ନିକୁ ନିଜେ ଅର୍ପଣ କଲେ। ତାଙ୍କ ଦେହ ଜ୍ୱାଳାମୟ ଅଗ୍ନି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣ, ଚନ୍ଦନ ଓ ମାଲାରେ ସୁଶୋଭିତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଲେ। ସେଠାରେ ଶବରୀ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଚମତ୍କାର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ମେଘବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ଦେଖାଗଲେ। ତାଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ଶକ୍ତିରେ ସେ ସେଇ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କ ଧନ୍ୟ ମୁନିଗଣ ବସିଛନ୍ତି। ଏହି ଭାବେ ମହାର୍ଷି ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ରାମାୟଣର ଅରଣ୍ୟକାଣ୍ଡର ପଞ୍ଚୋତ୍ତରତମ ସର୍ଗର କଥା ଅବସାନ ହେଲା। ଏହିପରେ, ଶବରୀ ନିଜ ତପୋବଳରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଥିବାରୁ, ରାଘବ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେମାନେ ଏହି ମହାନ ଆତ୍ମାମାନେ କିପରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ତାହା ଚିନ୍ତା କଲେ। ରାଘବ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ—“ହେ ମୃଦୁଭାଷି, ମୁଁ ଏଇ ତପସ୍ୟୀମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲି, ଯେଉଁଠାରେ ବାଘ ଓ ମୃଗ ଏକାସାଥି ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ରହୁଛନ୍ତି, ଅନେକ ପକ୍ଷୀ ବିହାର କରୁଛନ୍ତି। ଏଠି ସପ୍ତ ସମୁଦ୍ର ତୀରେ ଆମେ ବିଧିପୂର୍ବକ ସ୍ନାନ କରି ପିତୃଦେବତାଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରିଛୁ। ଅଶୁଭ ଦୂର ହୋଇଛି, ଶୁଭ ଆସିଛି; ଏହିପାଇଁ ମୋ ହୃଦୟ ଖୁସିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏବେ ମୋ ମନରେ ମଙ୍ଗଳ ସଂକେତ ଜାଗ୍ରତି ହେଉଛି; ଚଳ, ଆମେ ସେଇ ପମ୍ପା ସରୋବରକୁ ଯିବା। ଏଠାରୁ ଦୂର ନୁହେଁ, ରିଶ୍ୟମୂକ ପର୍ବତ ଦେଖାଯାଉଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଧାର୍ମିକ ସୁଗ୍ରୀବ, ସୂର୍ୟପୁତ୍ର, ଚାରି ଭନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ସହ ରହୁଛନ୍ତି, ସେ ସବୁବେଳେ ବାଳିଙ୍କ ଭୟରେ ଏଠି ଅଛନ୍ତି। ମୁଁ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସହ ମିଳିବାକୁ ଅତି ଉତ୍ସୁକ। ସୀତାଙ୍କ ଖୋଜ ତାଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।” ରାମଙ୍କ ଏହି କଥା ସାଉମିତ୍ରି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ଚଳ, ଶୀଘ୍ର ଚଳିବାକୁ ମୋର ମନ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ସୁକ ହେଉଛି।” ଏହିପରି ଭାବେ ସେମାନେ ଆଶ୍ରମ ଛାଡ଼ି ଯାତ୍ରା କଲେ।