ରାମ ଚାପଳ ଭାଜା ଭୁଜା ଦେଖି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମହାର୍ଷି ତାଙ୍କୁ ଏକ ଅତିଶୟ ପ୍ରିୟ ଗନ୍ଧର୍ବାସ୍ତ୍ର ଦେଲେ, ଯାହାକୁ "ମୋହନ" ନାମରେ ଡାକାଯାଏ। ଏହି ସହିତ, ରାଘବଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ୱାପନ (ନିଦ୍ରାଦାୟକ), ପ୍ରଶମନ (ଶାନ୍ତିକର), ମୃଦୁ ଅସ୍ତ୍ର, ବର୍ଷଣ (ବର୍ଷାକର), ଶୋଷଣ (ଶୁଷ୍କତାକର), ସଂତାପନ ଓ ବିଲାପନ (ତାପ ଓ ବିଳାପ କରାଯାଏ) ଦେଲେ। କାମଦେବଙ୍କ ପ୍ରିୟ ମାଦନ ଅସ୍ତ୍ର, ମାନବ ନାମକ ଗନ୍ଧର୍ବାସ୍ତ୍ର, ପିଶାଚ ପ୍ରିୟ ମୋହନ ଅସ୍ତ୍ର ଦେଲେ। ତାମସ, ସୌମନ, ସଂବର୍ତ, ମୌସଳ ଅସ୍ତ୍ର ଦେଲେ। ସତ୍ୟମ ଅସ୍ତ୍ର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାୟାମୟ, ସୌରମ (ତେଜଃପ୍ରଭା) ଦେଲେ, ଯାହା ଅନ୍ୟର ପ୍ରଭାବ ନିଷ୍କାସନ କରେ। ସୋମ ଅସ୍ତ୍ର (ଶିଶିର), ଭୟାନକ ତ୍ୱଷ୍ଟ୍ର ଅସ୍ତ୍ର, ଭଗ ଅସ୍ତ୍ର, ଶୀତେଷୁ ଓ ମାନବ ଅସ୍ତ୍ର ଦେଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ, "ହେ ରାମ, ଏହି ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡିକ ଏକାଧିକ ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରିବା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏଗୁଡିକ ତୁମେ ଗ୍ରହଣ କର।" ତାପରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମୁଁଦି ଦିଆଁ ଦେଇ ପୂର୍ବଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଆନନ୍ଦରେ ରାମଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡିକ ଦେଲେ। ତାପରେ ରାଘବଙ୍କୁ ସେ ଏମନ୍ତି ଅସ୍ତ୍ର ଦେଲେ, ଯାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଲାଭ କରିପାରିନାହାନ୍ତି। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମହାର୍ଷି ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରିବା ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଅସ୍ତ୍ର ରାଘବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଗଲା। ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଆନନ୍ଦରେ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ରାଘବ, ଆମେ ତୁମର ଭକ୍ତ, ତୁମେ ଯାହା ଚାହିଁବେ ଆମେ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।" ତାପରେ ରାମ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ବୋଧିତ ହେଇ, ଶାନ୍ତ ମନ ହେଲେ। ରାମ ଆନନ୍ଦରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ତାଙ୍କ ସହ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ବାଲ କାଣ୍ଡର ଅଠାଇସ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡିକ ଲାଭ କରି, ଶୁଧ୍ଧ ଓ ପ୍ରସନ୍ନ ମୁହଁରେ, କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶୀ ରାମ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଚାଲିବା ସମୟରେ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଲାଭ କରିଛି, ଏବେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଜୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ, ମୁଁ ଏହି ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡିକୁ ନିଷ୍କ୍ରିୟ କରିବା ପ୍ରଣାଳୀ ଶିଖିବାକୁ ଚାହେଁ।" କକୁତ୍ସ୍ଥ ଏପରି କହିବା ପରେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମହାତପା, ସ୍ଥିର, ଶୁଧ୍ଧ ଓ ନିୟମିତ, ନିଷ୍କ୍ରିୟ କରିବା ପ୍ରଣାଳୀ ଶିଖାଇଲେ। ସେ ସତ୍ୟବନ୍ତ, ସତ୍ୟକୀର୍ତି, ଧୃଷ୍ଟ, ରଭସ, ପ୍ରତିହାରତର, ଲକ୍ଷ୍ୟ ଓ ଅଲକ୍ଷ୍ୟ, ଦୃଢନାଭ, ସୁନାଭକ, ଦଶାକ୍ଷ, ଶତବକ୍ତ୍ର, ଦଶଶୀର୍ଷ, ଶତୋଦର, ପଦ୍ମନାଭ, ମହାନାଭ, ଡୁଣ୍ଡୁନାଭ, ସୁନାଭକ, ଜ୍ୟୋତିଷ, ଶକୁନ, ନୈରାସ୍ୟ, ବିମଳ, ଯୌଗନ୍ଧର, ବିନିଦ୍ର, ଶୁଚିବାହୁ, ମହାବାହୁ, ନିଷ୍କଳି, ବିରୁଚ, ସାର୍ଚିର୍ମାଳୀ, ଧୃତିମାଳୀ, ବୃତ୍ତିମାନ୍, ରୁଚିର, ପିତ୍ର୍ୟ, ସୌମନସ, ବିଧୂତମକର, ପରବୀର, ରତି, ଧନଧାନ୍ୟ, କାମରୂପ, କାମରୁଚି, ମୋହମାବରଣ, ଜୃମ୍ଭକ, ସର୍ବନାଭ, ପନ୍ଥନାବରୁଣ ଏବଂ ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ନିଷ୍କ୍ରିୟ କରିବା ଉପାୟ ଶିଖାଇଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ, "ହେ ରାମ, କୃଶାଶ୍ୱଙ୍କ ଭାସ୍ମାନ୍ତ, ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରିବା ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ପୁତ୍ରମାନେ ମୋଠୁ ଗ୍ରହଣ କର।" ରାମ ଆନନ୍ଦରେ "ନିଶ୍ଚୟ" କହିଲେ। ଦିବ୍ୟ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ରାମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି, କେବେ ଅଗ୍ନି ଛାଇ ଭଳି, କେବେ ଧୂଆଁ, କେବେ ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଦୀପ୍ତି ଦେଖାଉଥିଲେ, କେବେ ହାତ ଜୋଡି ନମସ୍କାର କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ମିଠା କଥାରେ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମେ ତୁମର ପ୍ରତିକ୍ଷାରେ ଅଛୁ, ଆମକୁ କି କରିବାକୁ ଆଜ୍ଞା ଦିଅ?" ରାମ କହିଲେ, "ତମେ ଇଚ୍ଛାମତାନୁସାରେ ଯାଅ। ଆବଶ୍ୟକ ସମୟରେ ମନରେ ମୋତେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା।" ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ରାମଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି, "ତଥା" କହି, ଆସିଥିବା ପଥରେ ଚାଲିଗଲେ। ରାଘବ ଏହା ଜାଣି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ମୃଦୁ ଓ ମିଠା କଥାରେ ପ୍ରସ୍ନ କଲେ, "ଏହି ପାହାଡ଼ ନିକଟରେ ଏହି କଳା ମେଘ ଭଳି ଗଛମାନେ କ’ଣ? ମୋର ଜିଜ୍ଞାସା ବହୁତ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ, ମୃଗମାନେ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି, ପକ୍ଷୀମାନେ ମିଠା କୁହୁ କୁହୁ କରୁଛନ୍ତି।" "ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମେ ଏହି ଗଭୀର ଜଙ୍ଗଲ ଛାଡ଼ିଛୁ, ଏଠାର ଶୋଭା ଦେଖି ମୁଁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ମଧୁରତା ବୁଝିପାରିଛି।" "ମୋତେ କହିଦିଅ, ଏଠା କାହାର ଆଶ୍ରମ, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ ବ୍ରାହ୍ମଣହନନ କରୁଥିବା ପାପୀମାନେ ତୁମର ଯଜ୍ଞ ବାଧା ଦେବାକୁ ଆସିଥିଲେ? ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନି, ତୁମର ଯଜ୍ଞ ଅନୁଷ୍ଠାନ କାହାଠି?" ଏଠାରେ, ବାଲ କାଣ୍ଡର ଉନତିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ରାମ ଅପାର ଶକ୍ତି ଅନ୍ୱେଷଣ କରିବା ଅନୁସନ୍ଧାନ କଲେ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ସେ କଥା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। "ହେ ଭୁଜବଳୀ ରାମ, ଏଠାରେ ବିଷ୍ଣୁ, ଦେବମାନେ ପ୍ରଣାମ କରୁଥିବା, ବହୁ ବର୍ଷ ଓ ଶତାବ୍ଦୀ ଅନେକ କାଳ ଅବସ୍ଥାନ କରିଥିଲେ।" ଏହି ସମୟରେ, କଶ୍ୟପ ମୁନି, ଅଗ୍ନି ସମାନ ଦୀପ୍ତି ଧାରଣ କରି, ଅଦିତି ସହିତ, ଶକ୍ତିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଇଥିଲେ।