ଏହିପରି ଏକ ମହାନ ଯାତ୍ରାରେ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କର ସମ୍ମୁଖରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଶୋକ ଗଛ ଓ ଗଭୀର ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ପରିଭଦ୍ରକ ଗଛ ଦେଖାଗଲା। ସେମାନେ ଏହି ଗଛକୁ ଚଢ଼ିବା କିମ୍ବା ଶକ୍ତିରେ ହଲାଇ ଫଳଗୁଡ଼ିକୁ ଭୂମିରେ ପକାଇ ଖାଇପାରିବେ। ସେଠାରେ ଏହି ଫଳଗୁଡ଼ିକ ମଧୁର ରସରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥାଏ। ଏହା ଭୋଜନ କରି, ସେମାନେ ଆଗକୁ ଚାଲିଯିବେ। ଏହା ପରେ, ହେ କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶଜ, ଆଉ ଏକ ଅପୂର୍ବ ଅରଣ୍ୟ ଆସିଥାଏ—ଏଠି ତରୁଗୁଡ଼ିକ ଫୁଲରେ ମୁଡ଼ିଯାଇଛି, ଉତ୍ତର ଦିଗର କୁରବ ଉଦ୍ୟାନ ପରି ଦେଖାଯାଏ, ଏବଂ ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନକୁ ମନେ ପକାଏ। ସେଠାରେ, ଚୈତ୍ରରଥ ଉଦ୍ୟାନ ପରି, ସମସ୍ତ ଋତୁର ଅନୁଭୂତି ମିଳେ; ତରୁମାନେ ଫଳରେ ଭାରି, ବିଶାଳ ଛାୟା ଦେଇ ଚମକୁଛନ୍ତି। ଏଠି, ମେଘ ଏବଂ ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ତରୁମାନେ ସମସ୍ତଠାରେ ଅଛନ୍ତି; ଏମାନେ ଚଢ଼ିଲେ କିମ୍ବା ସହଜରେ ହଲାଇଲେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତୁମକୁ ମଧୁପରି ମଧୁର ଫଳ ଦେବେ, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ ଦୁଇଁଜଣ ମାଳିକା ମାଳିକା ଦେଖି ଅରଣ୍ୟ ଓ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ଘୁଞ୍ଚିବେ। ଏହା ପରେ, ତୁମେ ଦୁଇଁଜଣ ବୀର ପମ୍ପା ନାମକ ଅପୂର୍ବ ହ୍ରଦକୁ ପହଞ୍ଚିବେ, ଯାହା କଣ୍କଡ଼ ହୀନ, ଶାନ୍ତ, ସମତଳ ଓ ଶୁଳ ହୀନ। ଏହି ହ୍ରଦର ବାଳୁକା ନୂତନ ଏବଂ ଏହା କମଳ ଓ କୁମୁଦିରେ ଶୋଭିତ। ଏଠି ହଂସ, ପଙ୍କ, ବକ ଓ କୁଲିଙ୍ଗ ପକ୍ଷୀ ରହନ୍ତି, ଏହି ସମସ୍ତେ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ ପମ୍ପା ଜଳରେ ଗାନ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ମାନବ ଦେଖି ଭୟ କରନ୍ତିନାହିଁ, କାରଣ ସେମାନେ ନିର୍ମଳ ଓ ଶୁଭ ହୃଦୟର। ଏଠି, ରାମ, ତୁମେ ବଡ଼ ଏବଂ ଘୃତ ପିଣ୍ଡ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ପକ୍ଷୀମାନେ, ଲାଲ ରଙ୍ଗର, ବାକ୍ର ଚଞ୍ଚୁ ଥିବା ଓ ଗାଛପାତରେ ବସୁଥିବା ମାଛ ଖାଇପାରିବ। ଏଠି, ତୁମେ ତାଜା ଧରାଯାଇଥିବା, ଚର୍ମ ଓ ପାଖ ହୀନ, ଭୁନା, କମ୍ସି ଓ ଏକ ମାତ୍ର ରେଢ଼ି ଥିବା ପମ୍ପା ମାଛ ଖାଇପାରିବ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଭକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଏହି ମାଛ ତୁମକୁ ପରିବେଷଣ କରିବେ, ତୁମେ ପମ୍ପାର ଫୁଲ ମଧ୍ୟରେ ବସି ଏହା ଭୋଜନ କରିବେ। ଏହା ପରେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପମ୍ପାର କମଳ ଗନ୍ଧରେ ମାତିଥିବା, ଶୁଭ, ଶୀତଳ, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ରୌପ୍ୟ କିମ୍ବା କ୍ରିଷ୍ଟଲ ପରି ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଳ ତୁମ ପାଇଁ ଆଣିବେ। ସେ ଏହି ଜଳ କମଳପତ୍ରରେ ଦେବେ ଓ ବଡ଼, ପାହାଡ଼ ଗୁହାରେ ବସୁଥିବା, ଅରଣ୍ୟରେ ଘୁଞ୍ଚୁଥିବା ବନର ମାନବ ମାନ୍ଦ୍ରିଲ ମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଇବେ। ସଂଧ୍ୟାବେଳେ, ତୁମେ ଚାଲିବା ବେଳେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତୁମକୁ ଦେଖାଇବେ—ଅନେକ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଜଳ ଛାଡ଼ି ଲୋଭରେ ଦୌଡ଼ୁଛନ୍ତି, ବୃଷ ମାନଙ୍କ ପରି ଗର୍ଜନ କରୁଛନ୍ତି। ତୁମେ, ରାମ, ପମ୍ପାରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ହଳଦିଆ ପ୍ରାଣୀ ଦେଖିପାରିବ। ସଂଧ୍ୟାବେଳେ ରାମ, ତୁମେ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ ବୃକ୍ଷ ଦେଖିବେ। ପମ୍ପାର ଶୁଭ ଜଳ ଦେଖି, ତୁମ ଦୁଃଖ ଆପଣେ ଆପଣେ ହରାଯିବ; ସେଠାରେ ତିଳକ ଓ ରାତ୍ରିରାଜ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ବୃକ୍ଷ ଅଛି। ଏଉଁପରି କମଳ ଓ କୁମୁଦି ମଧ୍ୟ ଖିଳିଛି, ଏହି ମାଳା କେହି ମାନବ ରଖିନାହାନ୍ତି, ଏବଂ ଏହା କେବେ ମୁଝିନାହିଁ କିମ୍ବା ପଡ଼ିଯାଏ ନାହିଁ। ମତଙ୍ଗ ମୁନିଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ ଏଠି ଗଭୀର ଧ୍ୟାନରେ ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ଅଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଗୁରୁ ପାଇଁ ଅରଣ୍ୟ ଉପଜାଇ ଭାର ବହିବାରେ, ଶିଘ୍ର ଚାଲିବା ସମୟରେ ଯେଉଁ ଘମ ଭୂମିକୁ ପଡ଼ିଥିଲା, ସେଠାରୁ ଏହି ଅମର ମାଳା ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ଏହା କେବେ ମୁଝିନାହିଁ। ଏଠି, ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ଦୀର୍ଘାୟୁ ତପସ୍ୱିନୀ ଶବରୀ ନାମକ ଶିଷ୍ୟା ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି, ଯିଏ ସଦା ଧର୍ମରେ ଅବିଚଳିତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ। ସେ, ଦେବତୁଳ୍ୟ ରୂପ ଥିବା ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବା ସହିତ ଦିବ୍ୟ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ। ଏହା ପରେ, ହେ କକୁତ୍ସ୍ଥ, ତୁମେ ଏହି ଅପୂର୍ବ ଓ ଗୁପ୍ତ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିବେ, ଯାହା ପମ୍ପା ହ୍ରଦର ପଶ୍ଚିମ କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ। ମତଙ୍ଗ ଋଷିଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ଏହି ଆଶ୍ରମ କିମ୍ବା ତାହାର ଅରଣ୍ୟକୁ ହାତୀମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କରିପାରନ୍ତିନାହିଁ। ଏହି ଅରଣ୍ୟ ରଘୁବଂଶର ଗୌରବ, ମତଙ୍ଗ ଗୁହା ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଦେବମାନ୍ୟ ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନ ପରି ଅପୂର୍ବ। ଏଠି, ଅନେକ ପକ୍ଷୀର ଧ୍ୱନିରେ ଗଞ୍ଜିଉଥିବା ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ତୁମେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିବେ; ପମ୍ପା ଆଗରେ ରିଷ୍ୟମୂକ ପାହାଡ଼ ଦେଖାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ତରୁମାନେ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ। ଏହି ପାହାଡ଼ ଚଢ଼ିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ, ଯୁବ ହାତୀମାନେ ଏଠାରେ ପାହାରା ଦେଉଛନ୍ତି, ଏବଂ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିଲା। ଏହି ପାହାଡ଼ର ଶିଖରେ ଯେଉଁ ମଣିଷ ଶୋଯାନ୍ତି, ସେ ଜଗରଣ କରିବା ସମୟରେ ସ୍୵ପ୍ନରେ ଦେଖିଥିବା ସମସ୍ତ ଧନ ଲାଭ କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଯଦି କେହି ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର ଓ କୁକର୍ମ କରିଥିବା ଲୋକ ଏଠାକୁ ଚଢ଼ନ୍ତି, ତେବେ ରାକ୍ଷସମାନେ ସେଉଁଠି ଶୋଇଥିବା ବେଳେ ଧରି ମାରିଦିଅନ୍ତି। ଏଠି, ମତଙ୍ଗ ଆଶ୍ରମର ହାତୀଛୁଆମାନେ ପମ୍ପାରେ ଖେଳୁଥିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କର ବଡ଼ ଚିତ୍କାର ଶୁଣିଯାଏ। ସେହି ପ୍ରବଳ ହାତୀମାନେ, ତାଙ୍କର ଦେହରେ ରକ୍ତ ଧାରା ଚିହ୍ନ ହୋଇ, ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବରେ ଘୁଞ୍ଚୁଛନ୍ତି, ମେଘପରି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି। ଏଠି, ସେମାନେ ଶୁଭ, ଶୀତଳ, ମଧୁର ଗନ୍ଧ ଥିବା ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଜଳ ପିଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇଥାନ୍ତି। ଏହି ହାତୀମାନେ, ଭାଳୁ ଓ ବାଘ ସହ ଅରଣ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ମୃଦୁ ନୀଳ ରୋମ ଚମକୁଛି। ତୁମେ ଏଠି ମୃଗ, ବନ୍ୟଶୁଆ ଓ ନିର୍ଭୟ ହରିଣ ଦେଖିବେ, ଏହା ଦେଖି ତୁମ ଦୁଃଖ ଅପସାରିତ ହେବ। ଏଉଁପରି, ଏହି ପାହାଡ଼ରେ ଏକ ବଡ଼ ଗୁହା ଅଛି, ଯାହା ପାଥରରେ ଢାକା ଓ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ। ଏହାର ପୂର୍ବ ଦ୍ୱାରରେ ଏକ ବଡ଼ ଶୀତଳ ଜଳାଶୟ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ମୂଳ ଓ ଫଳ ମିଳେ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗଛରେ ଘିରିଥିବା। ଏଠି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ସୁଗ୍ରୀବ ତାଙ୍କ ବନର ମାନ୍ଦ୍ରିଲ ସହ ବସୁଛନ୍ତି। କେବେ କେବେ, କବନ୍ଧ ମଧ୍ୟ ଏହି ପାହାଡ଼ ଶିଖରେ ଦଢ଼ି ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଏପରି ଉପଦେଶ ଦେଉଛନ୍ତି।