କବନ୍ଧ ରାମଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ କଥାରେ କହିଲେ, "ହେ ରାଘବ, ମୋ ପାଖରେ ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ନାହିଁ, ଏବଂ ମୁଁ ମୈଥିଲୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଜାଣେ ନାହିଁ। ମୋ ଦେହ ଦହି ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ସ୍ଵରୂପକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରିବି, ତେବେ ତୁମକୁ କହିଦେବି କିଏ ସୀତାଙ୍କ ବିଷୟ ଜାଣେ, କିଏ ସେ ରାକ୍ଷସ ଯିଏ ସେଥିରେ ଅବଗତ। ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ଅଦହିତ ଅଛି, ସେଉଁଠାରେ ମୋତେ ଜାଣିବାର ଶକ୍ତି ନାହିଁ, ହେ ପ୍ରଭୁ; କିନ୍ତୁ ସେ ପ୍ରବଳ ରାକ୍ଷସ ଯିଏ ତୁମ ସୀତାଙ୍କୁ ନେଇଯାଇଛି—ମୋର ଜ୍ଞାନ ଶାପଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି, ମୋର ଦୁଷ୍କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଦେହ ପାଇଛି, ଯାହା ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅବହେଳିତ।" "ସୂର୍ଯ୍ୟ ଥକି ଅସ୍ତ ହେବାକୁ ଆଗରୁ, ମୋତେ ଗଡ଼ିରେ ପକାଇ ଦହିଦିଅ, ହେ ରାମ, ଏହା ଉଚିତ। ତୁମେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ମୋତେ ଗଡ଼ିରେ ଦହିବା ପରେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସେ ପ୍ରବଳ ବୀରଙ୍କ ବିଷୟ କହିଦେବି, ଯିଏ ସେ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିପାରିବ। ତୁମେ ସେଉଁଠି ସେଥିରେ ସାଖ୍ୟତା କରିବା ଉଚିତ, ହେ ରାଘବ, କାରଣ ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ। ସେ ତୁମ ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ସାହାଯ୍ୟ ଉପାୟ କରିବ। ଏ ତିନି ଲୋକରେ କିଛି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଅଜ୍ଞାତ ନାହିଁ, ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ସହିତ ପୂର୍ବେ ଅନ୍ୟ କାରଣରେ ଘୁରିଥିଲେ।" ଏପରି ଉପଦେଶ ଶେଷ ହେଲାପରେ, ଦୁଇ ନରବୀର ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ପାହାଡ଼ ଫାଟରେ ପହଞ୍ଚି ଆଗୁନି ଜଳାଇଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଚାରିପଟେ ଦାହ୍ୟ ଉପକରଣ ଦେଇ ଚିତା ଜଳାଇଲେ, ଏବଂ ଏହା ଚାରିଦିଗରେ ଦେଖିବାକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା। କବନ୍ଧଙ୍କର ବଡ଼ ଶରୀର, ଘୃତ ଗୁଡ଼ିକ ଭଳି, ଆଗୁନିରେ ଆସ୍ତେ ଆସ୍ତେ ପିଗଳିଗଲା। ତା'ପରେ, ଏହି ଚିତାରୁ ଶୀଘ୍ର ଉଠି, କବନ୍ଧ ଧୂମ ଶୂନ୍ୟ ଅଗ୍ନି ଭଳି ଦେଖାଗଲେ, ଧୂଳି ନଥିବା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଧାରଣ କରି, ବିପୁଳ ଶକ୍ତିର ଅଧିକାରୀ ଅଟୁଟ ଅଭା ଦେଖାଇଲେ। ସେ ଚିତାରୁ ଦୂତି ଓ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଖୁସି ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି ତ୍ୱରିତ ଉଠିଲେ। ଏବଂ ହଁସ ଯୁକ୍ତ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ଦଶଦିଗକୁ ତାଙ୍କ ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରିଦେଲେ। ଆକାଶରେ ଗତି କରୁଥିବା କବନ୍ଧ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ରାଘବ, ମୁଁ ଏବେ ତୁମକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କହିଦେବି କିପରି ତୁମେ ସୀତାଙ୍କୁ ଫେରାଇପାରିବ।" "ଏହି ସଂସାରରେ ଛଅ ପ୍ରକାରର ଉପାୟ ଅଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କାମ ସମ୍ପାଦିତ ହୁଏ; ଦଶମ ଭାଗ ଦ୍ୱାରା ଏହା ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୁଏ, ଏବଂ ଦଶମ ଭାଗ ଦ୍ୱାରା ଏହା ସେବିତ ହୁଏ। ତୁମେ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଏହି ଦଶମ ଭାଗରେ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଛ; ଏହିଯୋଗୁ ତୁମେ ଏହି ଦୁଃଖ, ସୀତାଙ୍କୁ ହରଣ ହେବା ଅନୁଭବ କରିଛ। ଏହିପରି ସ୍ଥିତିରେ, ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଉପାୟ କରିବା ଦରକାର; କାରଣ କିଛି କରିବା ବିନା ମୁଁ ଚିନ୍ତା କରି ଦେଖିଛି, ସଫଳତା ମିଳିବ ନାହିଁ।" "ଶୁଣ, ରାମ, ମୁଁ କହୁଛି: ସୁଗ୍ରୀବ ନାମକ ଏକ ବାନର ଅଛି, ଯିଏ ତାଙ୍କ ଭାଇ, କ୍ରୁଧ୍ଧ ବାଲି, ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିଷ୍କାସିତ। ସେ ଚାରି ବାନର ସହିତ ନିୟମିତ, ପ୍ରବଳ ଏବଂ ଶୂର ହୋଇ, ପମ୍ପା ସୀମାରେ ଅବସ୍ଥିତ ରିଷ୍ୟମୂକ ପର୍ବତରେ ବସୁଛନ୍ତି। ସେ ବାନରରାଜ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତାପୀ, ଅପାର ତେଜସ୍ବୀ, ସତ୍ୟବ୍ରତ, ନମ୍ର, ଦୃଢ଼ ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀ। ସେ କୌଶଳୀ, ଧୃଡ଼, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ପ୍ରବଳ ପ୍ରତାପୀ, ତାଙ୍କ ଭାଇ ବଡ଼ ମନ୍ଦିର ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ନିମନ୍ତେ ନିଷ୍କାସିତ କରିଛି।" "ସେ ତୁମ ସୀତା ଖୋଜାରେ ମିତ୍ର ଓ ସହଯୋଗୀ ହେବେ; ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ରାମ, ଦୁଃଖ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ। ଏହି ଘଟଣା ନିଶ୍ଚିତ ଘଟିବ, ଏଠାରେ ଅନ୍ୟଥା କିଛି ହେବ ନାହିଁ; କାରଣ କାଳକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ। ଏଠାରୁ ତୁରନ୍ତ ସେ ବିର ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଅ, ତାଙ୍କ ସହ ଏହି ଦିନେ ମିତ୍ରତା କର। ଅଗ୍ନି ଭଳି ତାଙ୍କୁ ମିତ୍ରତା ପ୍ରଦାନ କର, ଏବଂ ବାନରାଧୀଶ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।" "ସେ କୃତଜ୍ଞ, ରୂପ ବଦଳାଇ ପାରିବାର ସମର୍ଥ, ସହଯୋଗୀ ଖୋଜୁଛନ୍ତି, ଏବଂ ପ୍ରବଳ; ଆଜି ତୁମେ ଦୁଇଁଝଣ ତାଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକ କାମ ସଫଳ କରିପାରିବ। ସେ ସଫଳ ହେଉନ୍ କି ବିଫଳ, ମୃଗରାଜଙ୍କ ପୁତ୍ର ତୁମ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବେ; ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ପମ୍ପା ନିକଟରେ ଚାଲିଉଛନ୍ତି, ସଚେତନ ଓ ସତର୍କ। ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର, ବାଲିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟାୟ ହୋଇ, ସେ ରିଷ୍ୟମୂକ ଉପରେ ଅସ୍ତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରି ବସୁଛନ୍ତି, ସେ ଏକ ବାନରମୁଖ୍ୟ।" "ହେ ରାଘବ, ତୁମ ସତ୍ୟ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେଠି ଅବସ୍ଥିତ ବନବାସୀ ବାନର ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ମିତ୍ରତା କର, କାରଣ ସେ ବାନରମାନ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନ ଜାଣନ୍ତି। ସେ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ମାନବମାଂସ ଭୋଜି ଯେଉଁମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଦକ୍ଷତାରେ ଅତିକ୍ରମ କରିଛନ୍ତି; ଏହି ସଂସାରରେ କିଛି ତାଙ୍କୁ ଅଜ୍ଞାତ ନାହିଁ।" "ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହଜାର କିରଣର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱଳିବ, ସେ ନଦୀ, ବ୍ୟାପକ ପାହାଡ଼, ଦୁର୍ଗମ ପର୍ବତ ଓ ଗୁହା ଖୋଜିବେ। ବାନରମାନେ ସହ ତୁମ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ଖୋଜିବେ, ଏବଂ ପ୍ରବଳ ଶରୀର ଥିବା ବାନରମାନେ ଚାରିଦିଗରେ ପଠାଇବେ। ସେମାନେ ସୀତାଙ୍କୁ ରାବଣଙ୍କ ଅବସ୍ଥାନରେ ଖୋଜିବେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ତୁମ ବିୟୋଗରେ ଦୁଃଖିତ। ତୁମ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ପ୍ରିୟା ଯଦି ସୁମେରୁ ପର୍ବତ ଶିଖରେ କିମ୍ବା ପାତାଳ ଗଭୀରରେ ଥାଉଥିବେ, ବାନରମୁଖ୍ୟ ସେ ରାକ୍ଷସମାନେକୁ ହତ୍ୟା କରି ତୁମକୁ ସୀତାଙ୍କୁ ଫେରାଇଦେବେ।" ଏପରି ଉପଦେଶ ଦେଇ, ଜ୍ଞାନୀ କବନ୍ଧ ସୀତା ତଲାଶ ଉପାୟ ଦେଖାଇ ଆଉ କହିଲେ, "ହେ ରାମ, ଏହି ଶୁଭ୍ର ପଥ ଯେଉଁଠାରେ ଫୁଲିଥିବା ଗଛମାନେ ସୁନ୍ଦର ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି, ସେଠି ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ମୁହଁକରି ଦାଉଛି। ଏଠାରେ ଜାମ୍ବୁ, ପ୍ରିୟାଳ, କଠଳ, ବଟ, ଗଜ, ଟିଣ୍ଡୁକ, ଅଶ୍ୱଥ, କର୍ଣ୍ଣିକାର, ଆମ୍ବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଛ ଅଛନ୍ତି।" ଏହିପରି ଦିବ୍ୟ ଉପଦେଶ ଦେଇ, କବନ୍ଧ ରାମଙ୍କୁ ସୀତା ତଲାଶ ଦିଗ ଦେଖାଇଦେଲେ।