ଏହି ଅନ୍ତର୍ଗତ ଘଟଣାରେ, କବନ୍ଧ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ—"ଯଦି ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ମୋ ହାତ କାଟିଦେଉ, ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବି। ଏହି ଅଜସ୍ର ଅଭିଳାଷାରେ, ଏହି ଜଙ୍ଗଲରେ ଯାହା ଦେଖିବି, ମୁଁ ତାହାକୁ ଅଧିକ ଇଚ୍ଛା କରି ଧରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ। ନିଶ୍ଚୟ, ମୁଁ ଭାବୁଛି ରାମ ମୋତେ ଧରିବାକୁ ଆସିବେ।" ଏହି ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ରଖି, ଶରୀର ରକ୍ଷା କରିବାରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, କବନ୍ଧ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ—"ତୁମେ ରାମ, ରଘୁବଂଶୀ, ମୁଁ ଅନ୍ୟ କାହାରୋ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁହେବି ନାହିଁ।" ଉଚ୍ଚ ଋଷି କହିଥିବା ପ୍ରକାର, ତାଙ୍କୁ ମାରିବା ସମ୍ଭବ। କବନ୍ଧ ରାମଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେବା ଓ ସହଯୋଗ କରିବା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଲେ। ସେ ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ଅଗ୍ନିରେ ପବିତ୍ର ମିତ୍ରତାର ଋତି ଶିଖାଇବା ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖିଲେ। ଏପରେ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଘବ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଶୁଣାଇ କହିଲେ—"ମୋ ମହିମାମୟ ପତ୍ନୀ ସୀତାକୁ ରାବଣ ଅପହରଣ କରିଛି। ମୁଁ ଜନସ୍ଥାନ ଛାଡି ମୋ ଭାଇ ସହିତ ଯାଇଛି, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ତା ରାକ୍ଷସର ନାମ ଛଡା ତାଙ୍କର ରୂପ ଜାଣି ନାହିଁ।" "ଆମେ ତାଙ୍କର ନିବାସ କିମ୍ବା ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ ଜାଣି ନାହିଁ; ଦୁଃଖରେ ଆମେ ଭ୍ରମଣ କରୁଛୁ, କୌଣସି ସମର୍ଥନ ନାହିଁ।" "ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଦୟା ଓ ସହଯୋଗ ଦେବା ଉଚିତ; ହାତୀ ଦ୍ୱାରା ଭାଙ୍ଗା ଶୁଖିଲା ଜଳା ଦିଆଯିବା ପରି।" "ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ପ୍ରସ୍ତୁତ ଗଡ଼ା ଗଡ଼ିରେ ଦାହ କରିବି; ତୁମେ ମୋତେ କହ ଯେ, ସୀତାକୁ କିଏ କିମ୍ବା କେଉଁଠି ନେଇଯାଇଛି।" "ଯଦି ତୁମେ ଜାଣିଛ, ମହାଉପକାର କର; ଦୟାକରି ଖୋଲିଦିଅ।" ଏପରେ, ରାମଙ୍କ ଉତ୍ତର ଶୁଣି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବ କବନ୍ଧ କହିଲେ— "ମୁଁ ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ରଖୁନାହିଁ, ମୈଥିଲୀକୁ ଜାଣିନାହିଁ।" "ମୁଁ ଦାହିଯିବି ଓ ମୋର ଅସଳ ରୂପ ପାଇବି, ତେବେ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି କିଏ ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଜାଣେ; ରାମ, ତୁମକୁ ତା ରାକ୍ଷସ ବିଷୟରେ ଖୋଲିଦିଅ।" "ଏପରି ଦାହିଯିବା ପୂର୍ବରୁ ମୋର ଜ୍ଞାନ ନାହିଁ, ରାମ; କିନ୍ତୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସ ତୁମ ସୀତାକୁ ନେଇଯାଇଛି।" "ମୋର ମହାଜ୍ଞାନ ଶାପ ଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି, ରାଘବ; ମୋ ଦୁଷ୍କର୍ମର ଫଳରେ ଏହି ଜଗତରେ ଅପମାନିତ ରୂପ ପାଇଛି।" "କିନ୍ତୁ, ଥକିଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ବସିବା ପୂର୍ବରୁ, ମୋତେ ଗଡ଼ା ଗଡ଼ିରେ ଦାହ କର, ରାମ, ଯଥାଯଥ ରିତିରେ।" "ତୁମେ ମୋତେ ନ୍ୟାୟରେ ଦାହ କରିବା ପରେ, ରାଘବ, ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି ମହାବୀର କିଏ ତା ରାକ୍ଷସକୁ ଖୋଜି ପାରିବ।" "ତୁମେ ତାଙ୍କ ସହିତ ମିତ୍ରତା କରିବା ଉଚିତ, ରାଘବ; ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ। ଏହି ମହାବୀର ତୁମକୁ ଶୀଘ୍ର ସହଯୋଗ ଦେବେ।" "ତିନି ଲୋକରେ କିଛି ତାଙ୍କୁ ଅଜଣା ନାହିଁ, ରାଘବ; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦ୍ୱାରା ଘିରା, ସେ ଅନ୍ୟ କାରଣରେ ଏକଥା ଭ୍ରମଣ କରିଥିଲେ।" ଏଠାରେ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା। ଏପରେ, କବନ୍ଧଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦୁଇ ମହାବୀର ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପାହାଡ଼ର ଫାଟ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଓ ଅଗ୍ନି ଜଳାଇଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଚାରିପାଖରେ ଅଗ୍ନିକୁ ଜ୍ୱଳାମୟ କରି ଦାହ କଲେ, ଅଗ୍ନି ଚାରିପାଖରେ ତୀବ୍ର ଜ୍ୱଳା ପ୍ରଦାନ କଲା। କବନ୍ଧଙ୍କ ବଡ଼ ଦେହ, ଗଉ ଘିର ଉପରେ ଥିବା ପରି, ଅଗ୍ନିରେ ଦୀରେ ଦୀରେ ଦହିଗଲା, ତାର ଚର୍ବି ପିଗ୍ଲିଗଲା। ଶୀଘ୍ର ଅଗ୍ନିକୁ ଛାଡ଼ି, କବନ୍ଧ ଧୂଆଁ ହିନ୍ନ ଅଗ୍ନି ପରି ଉଠିଲେ; ଧୂଳି ହିନ୍ନ ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରି, ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ଅପାର ଶକ୍ତି ସହିତ ଉଜ୍ଵଳ ଦେଖାଗଲେ। ସେ ଶୀଘ୍ର ଅଗ୍ନିକୁ ଛାଡ଼ି, ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅନେକ ଆଭୂଷଣ ପିନ୍ଧି, ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଦେହର ଏକ ଏକ ଅଙ୍ଗରେ ମାଳା ଲଗାଇ ତେଜସ୍ୱୀ ହେଲେ। ଏଉଁ ଦିବ୍ୟ ହଁସ ଯୁକ୍ତ ମହାବିମାନରେ ଉପସ୍ଥିତ, ଦଶ ଦିଗକୁ ତାଙ୍କ ତେଜରେ ଉଜ୍ଵଳ କରି, ସେ ଆକାଶରେ ଚାଲିବାରେ ଶୁଭ୍ର ଚାରିଅଣ୍ଡ ହେଲେ। ଏପରେ, କବନ୍ଧ ଆକାଶରେ ଚାଲି, ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ—"ଶୁଣ, ରାଘବ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ କହିବି କିପରି ତୁମେ ସୀତାକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରିବ।" "ରାମ, ଏହି ଜଗତରେ ଛଅ ପ୍ରକାର ଉପାୟ ଅଛି ଯେଉଁଥିରେ ସବୁ କଥା ବିଚାର କରାଯାଏ; ଦଶମ ଭାଗ ଦ୍ୱାରା ଏହା ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଏ, ଦଶମ ଭାଗ ଦ୍ୱାରା ଏହା ସେବା କରାଯାଏ।" "ରାମ, ତୁମେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ଦଶମ ଭାଗକୁ ପହଞ୍ଚିଛ; ଏହି ଅଭାବରେ ତୁମେ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରୁଛ, ତୁମ ପତ୍ନୀ ଉପରେ ଅନ୍ୟାୟ ହୋଇଛି।" "ତେଣୁ, ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ନ କରିଲେ, ମୁଁ ଚିନ୍ତା କରି ଦେଖୁଛି, ସଫଳତା ମିଳିବା ଅସମ୍ଭବ।" "ଶୁଣ, ରାମ, ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି: ସୁଗ୍ରୀବ ଏକ ବାନର, ତାଙ୍କ ଭାଇ ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର ବାଲିଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ ନିକାଳିଦିଆଯିଛି।" "ସେ ନିଜ ଚାରି ବାନର ସହିତ, ସଂଯମ ଓ ପ୍ରତାପଶାଳୀ, ପମ୍ପା ନିକଟର ରିଶ୍ୟମୂକ ପାହାଡ଼ରେ ରହୁଛି।" "ସେ ବାନର ରାଜା ଅପାର ପ୍ରତାପଶାଳୀ, ଅସିମ ତେଜସ୍ୱୀ, ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ, ବିନୟୀ, ଦୃଢ଼, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଉତ୍ତମ।" "ସେ କୁଶଳ, ଶୂର, ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ମହାବଳୀ; ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଭାଇ ଦ୍ୱାରା ନିକାଳିଦିଆଯିଛି।" "ସେ ସୀତା ଖୋଜିବାରେ ତୁମର ମିତ୍ର ଓ ସହଯୋଗୀ ହେବେ; ରାମ, ଦୁଃଖରେ ମନ ନ ରଖ।" "ଏହି କଥା ନିଶ୍ଚୟ ଘଟିବ, ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ କିଛି ହେବ ନାହିଁ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କାଳକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଅତି କଷ୍ଟ।" "ଏଠାରୁ ଶୀଘ୍ର ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ, ମହାବଳୀ; ଆଜି ତୁମେ ଦ୍ରୁତ ତାଙ୍କ ସହିତ ମିତ୍ରତା କର, ରାଘବ।" "ଅଗ୍ନି ଜ୍ୱଳିବା ପରି, ମିତ୍ରତା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅ; ବାନର ରାଜା ସୁଗ୍ରୀବକୁ ଅବହେଳା କରନି।" "ସେ କୃତଜ୍ଞ, ଯେକୌଣସି ରୂପ ନେଇପାରିବା, ମିତ୍ର ଖୋଜୁଛି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ଆଜି ତୁମେ ଦୁଇଜଣେ ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରିବ।" "ସେ ସଫଳ ହେଉ କି ବିଫଳ, ଭଲୁଆ ରାଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର ତୁମ କାମ କରିବେ; ସେ ଏବେ ପମ୍ପା ନିକଟରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଛି, ସତର୍କ ଓ ସଚେତନ।" ଏହିପରି ଦିବ୍ୟ କବନ୍ଧ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ମିତ୍ରତା ଓ ସହଯୋଗର ଉପାୟ ବିଷୟରେ ଦିଗ୍ଦର୍ଶନ ଦେଲେ, ଏବଂ ସୀତା ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସହିତ ମିତ୍ରତା କରିବା ଉପଦେଶ ଦେଲେ।