ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ନ କରାଯିବା ପରେ, କବନ୍ଧ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କଥାକୁ ମନେ ପକାଇ ଖୁସି ହେଇ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ସେ ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ସ୍ନେହ ଭରା ସ୍ବାଗତ ଜଣାଇଲେ: “ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆଜି ମୋତେ ଦେଖିବା ଏବଂ ମୋ ହସ୍ତଦ୍ୱୟ ତୁମେ କାଟିଦେଇଛ, ଏହା ମୋ ପାଇଁ ଭାଗ୍ୟବାନ ଦିନ। ଏବେ ମୋ ଦୁଃଖର କାହାଣୀ ଶୁଣ: କିପରି ମୋ ଦୁର୍ବୃତ୍ତିରେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଆକାର ମିଳିଲା, ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି।” କବନ୍ଧ କହିଲେ, “ରାମ, ଦୀର୍ଘ ନିମ୍ନତା ପୂର୍ବକ ମୁଁ ଏକ ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରତାପ ଥିବା ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିଲି, ଯାହା ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲା। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଚମକ ପରି ମୋ ଦେହ ଥିଲା; ଏହି ଦେହରେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିଲି। ମୁଁ ଅରଣ୍ୟରେ ବସୁଥିବା ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥିଲି; ଏହି ଦେଖି ଏକ ମହାଋଷି, ନାମ ସ୍ଥୂଳଶିରା, ମୋପରେ କ୍ରୁଧିତ ହେଲେ। ସେ ଅରଣ୍ୟର ଫଳ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଜ ଚୟନ କରୁଥିଲେ, ତେବେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମନ୍ଦ କରିଥିଲି; ତେଣୁ ସେ ମୋପରେ ଭୟଙ୍କର ଶାପ ଦେଲେ। ତାଙ୍କ କଥା: ‘ତୁମର ଏହି କ୍ରୁର ଦେହ ନଷ୍ଟ ହେଉ!’ ମୁଁ ଶାପର ଶମାପ୍ତି ପାଇଁ ବିନୟ କଲି। ତାପରେ ଋଷି କହିଲେ: ‘ଯେତେବେଳେ ରାମ ତୁମର ହସ୍ତଦ୍ୱୟ କାଟି ଅରଣ୍ୟରେ ତୁମକୁ ଦଗ୍ଧ କରିବେ, ତୁମେ ତୁମର ପ୍ରଭା ଓ ବିଶାଳ ଦେହ ପୁନଃ ପାଇବ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ତୁମେ ଦାନୁର ପୁତ୍ର।’ “ଏହି ଦେହ ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପାଇଲି; ମୁଁ ଗଭୀର ତପସ୍ୟା କରି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲି। ସେ ମୋତେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ଦେଲେ; ଏହି ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ପାଇ ମୋତେ କୌଣସି ବ୍ୟାମୋହ ଲାଗିନାହିଁ। ଏପରି ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ଥିଲାବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ର କଣ କରିପାରିବେ? ଏହି ଭାବରେ ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରତିହତ କଲି; ତେବେ ସେ ମୋ ଉରୁ ଓ ମୁଣ୍ଡ ନିଜ ଶତାରା ମୁଖ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୋ ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କରାଇଲେ। ମୁଁ ଅନୁରୋଧ କଲି, ତେବେ ସେ ମୋତେ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଲେ ନାହିଁ। ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ: ‘ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବଚନ ପୂରଣ ହେଉ।’ ମୁଁ ଭୋଜନ ନ କରି, ଭଙ୍ଗ ଉରୁ, ମୁଣ୍ଡ ଓ ମୁଖ ସହିତ, ଏଭଳି ବେଦନାରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ କିପରି ବଞ୍ଚିପାରିବି? ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ମୋ ହସ୍ତଦ୍ୱୟକୁ ଏକ ଯୋଜନା ଦୀର୍ଘ କରିଦେଲେ, ଓ ମୋ ପେଟରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ ସହିତ ମୁଖ ତିଆରି କରିଦେଲେ। ଏହି ଦୀର୍ଘ ହସ୍ତ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଅରଣ୍ୟର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଧରି ଖାଇଥିଲି—ସିଂହ, ହାତୀ, ହରିଣ, ବାଘ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜନ୍ତୁମାନେ। ତେବେ ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ: ‘ଯେତେବେଳେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମର ହସ୍ତ କାଟିଦେବେ, ତୁମେ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଯିବ। ଏହି ଦେହରେ ଅରଣ୍ୟରେ ମୁଁ ଯାହା ଦେଖି, ଧରିବାକୁ ଚାହେଁ। ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ମୁଁ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲି, ରାମ ଆସି ମୋତେ ଧରିବେ।’ “ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ରଖି, ଏହି ଦେହ ରଖିବାରେ ଥକିଯାଇଛି, ଏବେ ମୁଁ କହୁଛି: ରାମ, ତୁମେ ମୋତେ ମାରିପାରିବା ଏକାମେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନାହିଁ। ମହାଋଷି ଯେପରି କହିଥିଲେ, ତାହା ନିଶ୍ଚୟ ସମ୍ଭବ; ମୁଁ ତୁମକୁ ପରାମର୍ଶ ଓ ସହଯୋଗ ଦେବି। ମୁଁ ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ଅଗ୍ନି ପୂଜା ସହିତ ମିତ୍ରତା ରୀତି ଶିଖାଇବି।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଘବ କହିଲେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଶୁଣୁଥିଲେ: “ମୋ ମହିଳା ସୀତାଙ୍କୁ ରାବଣ ଚୋରି ନେଇଛି। ମୁଁ ଜନସ୍ଥାନ ଛାଡି ଭାଇ ସହିତ ଆସିଛି; ମୁଁ ତା ରାକ୍ଷସର ନାମ ଜାଣେ, କିନ୍ତୁ ଦେହ ଜାଣେନାହିଁ। ତାଙ୍କ ନିବାସ କିଏଁ, ଶକ୍ତି କିଏଁ, ମୁଁ ଜାଣେନାହିଁ; ଦୁଃଖରେ, ନିରାଶ୍ରୟ ହେଇ ଭାମରେ ଘୁଞ୍ଚୁଛି। ଏପରି ଦୁଃଖରେ ପଡିଥିବାଙ୍କୁ ଦୟା ଓ ସହଯୋଗ ଦେବା ଉଚିତ, ଯେପରି ହାତୀ ଭଙ୍ଗା ଶୁଖିଲା କାଠ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ଆଣି ଦିଏ। ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ତିଆରି କରା ଗଡ଼ା ମଧ୍ୟରେ ଦଗ୍ଧ କରିବି; ତୁମେ କିଏ ଓ କେଉଁଠି ସୀତାକୁ ନେଇଛି, କହ। ତୁମେ ଯଦି ଜାଣୁଛ, ଏହି ଉପକାର କର।” ରାମଙ୍କ ଏପରି ପ୍ରସ୍ନରେ, କବନ୍ଧ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: “ମୋଠାରେ ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ନାହିଁ, ମୁଁ ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ଜାଣେନାହିଁ। ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଦଗ୍ଧ ହେଇ ମୋ ସ୍ଵରୂପ ପାଇବି, ତେବେ ମୁଁ ତୁମକୁ କିଏ ଜାଣେ, ସେ ରାକ୍ଷସ ଜଣାଇଦେବି। ଦଗ୍ଧ ହେଇନଥିବାବେଳେ ମୋ ଜ୍ଞାନ ନାହିଁ, ରାମ; କିନ୍ତୁ ଯେ ରାକ୍ଷସ ତୁମ ସୀତାକୁ ନେଇଛି, ମୋ ଶାପରେ ମୋ ଦୀର୍ଘ ଜ୍ଞାନ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି; ଏହି ଦେହ ମୋ ଦୁଷ୍କର୍ମର ଫଳ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟାଜିତ। କିନ୍ତୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଥକିଯିବା ପୂର୍ବରୁ, ମୋତେ ଗଡ଼ାରେ ପକାଇ ଦଗ୍ଧ କର; ଏହା ଉଚିତ। ତୁମେ ମୋତେ ଉଚିତ ଭାବରେ ଦଗ୍ଧ କରିବା ପରେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସେ ମହାବୀର ଦେଖାଇଦେବି, ଯେ ତୁମ ସୀତାକୁ ନେଇଥିବା ରାକ୍ଷସକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିପାରିବ। ତୁମେ ତାଙ୍କ ସହିତ ମିତ୍ରତା କରିବା ଉଚିତ, ରାଘବ; ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ତୁମ ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ସହଯୋଗ ଉପାୟ ଖୋଜିପାରିବ। ତିନି ଲୋକରେ କିଛି ତାଙ୍କୁ ଅଜଣା ନୁହେଁ; ସେ ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ଘିରି ଅନ୍ୟ କାରଣରେ ଏକ ସମୟ ଘୁଞ୍ଚିଥିଲେ।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି, କବନ୍ଧଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ ଦୁଇ ଭାଇ ମାନବନାୟକ ଏକ ପାହାଡ଼ର ଫାଟ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଓ ଅଗ୍ନି ଜ୍ୱାଳନ କଲେ।