ଏହି ଅନ୍ତର୍ଗତ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକୁ ଗମ୍ଭୀର ଓ ଉତ୍ସାହପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଶୁଣ। ଏକ ସମୟ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ରାଘବ, ତୁମେ ନିଜେ ପ୍ରାଣ ରକ୍ଷା କର। ମୋତେ ଏଠାରେ ଭୂତ-ପିଶାଚଙ୍କୁ ବଳି ଦିଅ, ଏବଂ ଚାହିଁଲେ ଏଠାରୁ ପଳାଇଯାଅ। ମୋ ଦୃଢ଼ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ, ତୁମେ ଶିଘ୍ର ଭାବେ ଭାର୍ୟା ସୀତାଙ୍କୁ ପୁନଃ ପାଇବ। ଏହି କାକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶର ଉତ୍ତମ ସନ୍ତାନ, ତୁମେ ତୁମ ପିତା ଓ ପୂର୍ବଜଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ। ଏବଂ ରାମ, ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେବା ପରେ, ସଦା ମୋତେ ସ୍ମରଣ କର।" ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଏହି ଦୁଃଖଭରା କଥା ଶୁଣି, ରାମ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏ ଶୂରବୀର, ଅନାବଶ୍ୟକ ଭୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ତୁମ ପରି ଶୂରବୀରଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଓ ନିରାଶା ଆକ୍ରାନ୍ତ କରିବା ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ।" ଏହି ସମୟରେ, କ୍ରୂର ଦାନବ କବନ୍ଧ ଦୁଇ ଭାଇ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲା। ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୁଜାବାନ୍, ସବୁ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଧାନ, ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲା, "ତୁମେ କିଏ? ବୃଷଭ ଭଳି ମଜବୁତ କନ୍ଧ, ବଡ଼ ତଳୱାର ଓ ଧନୁଷ ଧାରଣ କରିଛ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅଞ୍ଚଳକୁ କେମିତି ଆସିଛ? ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡ଼ିବା ତୁମର ନିୟତି। କାହିଁକି ଏଠାରେ ଆସିଛ? କଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ?" "ମୁଁ ଏଠାରେ ଭୟଙ୍କର ଭୋକରେ ଅଛି, ତୁମେ ଧନୁଷ, ବାଣ ଓ ତଳୱାର ସହିତ ଆସିଛ, ବୃଷଭ ଭଳି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶିଙ୍ଗ ନେଇ। ମୋ ନିକଟକୁ ଶୀଘ୍ର ଆସିଛ, ଏବେ ତୁମ ପ୍ରାଣ ରକ୍ଷା କଠିନ।" କବନ୍ଧଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାମ ଶୁଷ୍କ ମୁଁହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏ ଶୂରବୀର, ଏପରି ବଡ଼ ବିପଦ ଆସିଛି, ଯାହା ପୂର୍ବେ କେବେ ହୋଇନାହିଁ। ମୋର ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ପୁନଃ ପାଇବା ପୂର୍ବରୁ ମୃତ୍ୟୁ ନିକଟକୁ ଆସିଛ। ସମୟର ଶକ୍ତି ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ବଡ଼। ଦେଖ, ଏ ନରଶାର୍ଦୂଳ, ଆମେ କିପରି ବିପଦରେ ଆଛୁ। ନିୟତି ପାଖରେ କିଛି ଅସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଶୂରବୀରମାନେ ମଧ୍ୟ ସମୟର ଆଘାତରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି, ବେଳୁଆ ଦ୍ୱୀପ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରି।" ଏପରି କହି, ଦଶରଥନନ୍ଦନ ରାମ ଦୃଢ଼ ମନେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ନିଜ ମନକୁ ସ୍ଥିର କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, କବନ୍ଧ ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ନିଜ ବିସାଳ ଭୁଜା ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧି ଧରି, କହିଲା, "ତୁମେ ମୋତେ ଦେଖି ଏଠାରେ ଏଭଳି ଅଚଳ କାହିଁକି ଦଢ଼ିଆ ହେଉଛ? ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ନିୟତିବଶତଃ ଏଠାରେ ଆସିଛ। ମୋର ଭୋକ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ତୁମେ ଆସିଛ।" ଏହି ସମୟରେ, ଦୁଃଖିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ। ସେ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସ ଶୀଘ୍ର ଆମକୁ ଧରିବ। ତେଣୁ, ଆମେ ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ଏହାର ଦୁଇ ଭୁଜା କାଟିଦେବା। ଏହି ବିଶାଳ ଦେହୀ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ପୃଥିବୀକୁ ବିଜୟ କରି ଏବେ ଆମକୁ ମାରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ। ରାଘବ, ଅସହାୟଙ୍କୁ ମାରିବା ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଅପମାନ; ଏହା ଯଜ୍ଞରେ ଆନିଥିବା ବଳିପଶୁକୁ ମାରିବା ପରି।" ଏହି ଆଲୋଚନା ଶୁଣି, କ୍ରୋଧିତ ରାକ୍ଷସ କବନ୍ଧ ତୀବ୍ର ମୁଁହ ବିଗାଡ଼ି, ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଯାଉଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ଉପଯୁକ୍ତ ଭାବେ ବୁଝି, ହର୍ଷରେ ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ଏହାର ଭୁଜା ମୂଳରୁ କାଟିଦେଲେ। ରାମ ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଦଖିଣ ଭୁଜା କାଟିଦେଲେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ବାମ ଭୁଜା କାଟିଦେଲେ। ଏହିପରି, ବିଶାଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କବନ୍ଧ ଭୁମିରେ ବଡ଼ ସ୍ୱରେ ଚିତ୍କାର କରି ପଡ଼ିଗଲା, ଯାହାର ଧ୍ୱନି ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା। ତାଙ୍କର ଭୁଜା ଛେଦ ଓ ରକ୍ତ ଧାରା ଦେଖି, ଦୁଃଖିତ ହୋଇ କବନ୍ଧ ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ପଚାରିଲା, "ତୁମେ କିଏ?" ଏପରି କହିବା ପରେ, ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମଣ କବନ୍ଧଙ୍କୁ କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶର ବିବରଣୀ ଦେଲେ, "ଏହି ହେଉଛନ୍ତି ରାମ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସନ୍ତାନ। ମୁଁ ତାଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ। ମାତୃକୃତ ଅନ୍ୟାୟରେ ରାମଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ମିଳିଲା ନାହିଁ, ଏହିପରି ଦୁଃଖରେ ସେ ମୁଁ ଓ ତାଙ୍କର ଭାର୍ୟା ସହିତ ଅରଣ୍ୟରେ ଘୁଞ୍ଚିଯାଉଛନ୍ତି। ଏଠାରେ ରାକ୍ଷସ ତାଙ୍କର ଭାର୍ୟାକୁ ହରଣ କରିଛି, ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଖୋଜୁଛୁ। କିନ୍ତୁ, ତୁମେ କିଏ? କେଉଁ ଦୋଷରେ ଏଭଳି ଅପୂର୍ବ ଆକୃତି ନେଇ ଅରଣ୍ୟରେ ଘୁଞ୍ଚିଯାଉଛ?" ଏହିପରି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ, କବନ୍ଧ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କଥା ସ୍ମରଣ କରି ହର୍ଷରେ କହିଲା, "ନରଶାର୍ଦୂଳମାନେ, ତୁମକୁ ଦେଖି ମୋର ସଉଭାଗ୍ୟ। ତୁମେ ମୋର ଭୁଜା କାଟିଦେଲ, ଏହି ମୋର ପୁଣ୍ୟ। ମୋ ଦୋଷରେ କିପରି ଏହି ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ହେଲା, ଏହା ମୁଁ ସତ୍ୟ କଥା ତୁମକୁ କହିବି।" "ପୁରାତନ କାଳରେ, ରାମ, ମୋର ଅସିମ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରତାପ ଥିଲା। ତିନି ଲୋକରେ ମୋ ଆକୃତି ଅତିଶୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲା। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭଳି ଚମକୁଥିଲି। ଏହି ଦେହ ଧାରଣ କରି, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିଲି। ଅରଣ୍ୟରେ ଥିବା ଋଷିମାନେ ମୋର ଭୟରେ ଅସ୍ଥିର ହେଉଥିଲେ। ତେବେ, ଏଠି ଥିବା ଏକ ମହାତ୍ମା ଋଷି, ନାମ ଥିଲା ସ୍ଥୂଳଶିରା, ମୋର ଦୁଷ୍କର୍ମରେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ସେ ଅରଣ୍ୟର ଫଳ ଓ ମୂଳ ଚୟନ କରୁଥିବା ବେଳେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତିରେକ୍ତ ଭାବେ ହେରାନ କରିଥିଲି। ଏହା ଦେଖି, ସେ ମୋପରେ ଭୟଙ୍କର ଶାପ ଦେଲେ, 'ତୋର ଏହି କ୍ରୂର ଦେହ ନଶ୍ଟ ହେଉ।' ଏହି ଦୁଃଖର ଶେଷ କେବେ ହେବ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲି।" "ତେବେ ଶାପଦାତା ଋଷି କହିଲେ, 'ଯେତେବେଳେ ରାମ ତୋର ଭୁଜା କାଟି ଏକାନ୍ତ ଅରଣ୍ୟରେ ତୋତେ ଦାହ କରିବେ, ସେଠି ସେ ଶାପ ଶେଷ ହେବ।'" ଏଭଳି କବନ୍ଧ ତାଙ୍କ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାର କାହାଣୀ ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ କହି ମୋକ୍ଷ ଲାଗି ଆଶା କଲା।