ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତେଜସ୍ୱୀ, ଦୃଢ଼, ଧର୍ମିକ ଓ ପବିତ୍ର, ତାଙ୍କ ଭାଇ ରାମଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭରା ହାତ ଜୋଡି କରି କହିଲେ, “ମୋର ବାହୁ ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ଫଡ଼ୁଛି, ମୋର ମନ ଅଶାନ୍ତିରେ ଭରିଯାଇଛି, ଏବଂ ମୁଁ ଅନେକ ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଦେଖୁଛି। ଏହି ଅମଙ୍ଗଳ ସଙ୍କେତମାନେ ଆପଣା ଆପଣା ଆପଦର ଆଗ୍ରହ କରୁଛନ୍ତି, ତେଣୁ ଆପଣ ଚେତନା ରଖନ୍ତୁ ଓ ମୋର କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ।” ସେହି ମହାଭୟଙ୍କର ପକ୍ଷୀ ‘ବଞ୍ଜୁଳକ’ ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦରେ କୁହୁଛି, ଯାହା ଯେପରି victory ଦେଖି ଘୋଷଣା କରୁଛି। ଏହିପରି ଭାବରେ ଦୁଇଜଣ ଭାଇ ଉତ୍ସାହରେ ଅନ୍ୱେଷଣ କରୁଥିଲେ, ତେବେ ଏକ ବିସ୍ମୟକର ଶବ୍ଦ ସେଇ ଜଙ୍ଗଲରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯେପରି ଜଙ୍ଗଲକୁ ଭଙ୍ଗ କରୁଛି। ଏହି ଶବ୍ଦ ବାୟୁରେ ଘେରା ହୋଇ ସମସ୍ତ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଭରି ଦେଲା। ସେହି ଶବ୍ଦ ପ୍ରତି ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ, ରାମ ତାଙ୍କର ଭାଇ ସହ ତଳୱାର ହାତରେ ନେଇ, ଏକ ବିଶାଳ ଶରୀର ଥିବା ରାକ୍ଷସ କବନ୍ଧାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ଦୁଇଜଣ ଏହି ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ସାମ୍ନା କଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ମୁଣ୍ଡ ଓ ଗଳା ନାହିଁ, ତାଙ୍କର ପେଟରେ ମୁଁହ ଥିଲା। କବନ୍ଧା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ଖଡ଼ା ଲୋମରେ ଆବୃତ, ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ପରି ଉଚ୍ଚ, ବର୍ଷା ମେଘ ପରି କଳା, ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ବିଜୁଳି ତୁଣ୍ଡରେ ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଭାଲି ଅଗ୍ନି ପରି ତେଜସ୍ୱୀ, ବିଶାଳ ଓ ପିତଳ ରଙ୍ଗର ଡେଙ୍ଗା ଥିଲା। ଚେଷ୍ଟରେ ଏକ ବଡ଼ ଭୟଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଦୃଶ୍ୟମାନ ଥିଲା, ବଡ଼ ଦାନ୍ତ ରହି, ଏହି ବଡ଼ ପେଟ ମୁଁହକୁ ଚାଟୁଥିଲେ। ଭୟଙ୍କର ଭାଲୁ, ସିଂହ, ହରିଣ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ଖାଇ, ଦୁଇଟି ବଡ଼ ବଡ଼ ଭୟଙ୍କର ବାହୁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଏକ ଯୋଜନ ଦୂର, ହଲାଇ ଚାଲୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ହାତରେ ବିଭିନ୍ନ ଭାଲୁ, ପକ୍ଷୀ ଓ ହରିଣ ଧରି, ଅନେକ ଦଳପତି ଜନ୍ତୁମାନେ ଟାଣି ନେଉଥିଲେ। ଦୁଇ ଭାଇ ଆଗେ ଯାଉଥିବା ବେଳେ, ଏହି ରାକ୍ଷସ ପଥରେ ଅଟକି ରହିଥିଲେ, ଏକ କ୍ରୋଶ ଦୂରରେ ଦେଖିଲେ। ସେମାନେ କବନ୍ଧାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ବଡ଼, ଭୟଙ୍କର, ଭୟାନକ, ଅନେକ ବାହୁ ରେ ଆବୃତ, ଦେଖିବାରେ ଏକ ବଡ଼ ତଣ୍ଡ ପରି। ସେହି ବଡ଼ ବାହୁ ବିଶାଳ ରାକ୍ଷସ ଦୁଇ ରାଘବଙ୍କୁ ଜୋରେ ଧରି ଏକାସାଥି ଚିହ୍ନାଇଲେ। ଦୁଇ ଭାଇ ତଳୱାର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁଷ ନେଇ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଉତ୍ସାହୀ, ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ଧରି ନେଉଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଅସହାୟ ହୋଇ ଟାଣି ନେଉଯାଉଥିଲେ। ସେଠାରେ ରାଘବ ତାଙ୍କର ଶୌର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କିଛି ଭୟ ଅନୁଭବ କଲେନାହିଁ, ତେବେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତାଙ୍କର ଯୁବା ଓ ଏକା ଥିବାରୁ ଭୟଭିତ ହେଲେ। ଦୁଃଖିତ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରାଘବଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏହି ରାକ୍ଷସର ଶକ୍ତିରେ ଅସହାୟ ହୋଇ ପଡ଼ିଛି, ମୋତେ ଦେଖନ୍ତୁ, ହେ ନାୟକ। ଆପଣ ଏକା ମୁକ୍ତ ହୋଇ ପଳାନ୍ତୁ, ମୋତେ ପିଶାଚମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବଳି ଭାବେ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ ଓ ଚାହିଁଥିବା ପରି ପଳାନ୍ତୁ।" "ଆପଣ ଶୀଘ୍ର ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚିବେ, ଏହି ମୋର ନିଶ୍ଚୟ; ହେ କକୁତ୍ସ୍ଥବଂଶୀ, ଆପଣ ପୁନି ତାଙ୍କ ପିତା-ପୁରୁଷଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଫେରାଇ ପାଇବେ। ରାମ, ଆପଣ ରାଜ୍ୟରେ ବସିବାବେଳେ ସଦା ମୋତେ ସ୍ମରଣ କରିବେ।” ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି ରାମ, ସୁମିତ୍ରାନନ୍ଦନକୁ କହିଲେ, “ଅନ୍ୟଥା ଭୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନାୟକ, ତୁମେ ନିରାଶ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।” ଏହି ସମୟରେ କ୍ରୂର କବନ୍ଧା ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଆସିଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କବନ୍ଧା ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “କେ ତୁମେ ଦୁଇଜଣ, ବଉଳ ପରି କାନ୍ଧ, ବଡ଼ ତଳୱାର ଓ ଧନୁଷ ନେଇଛ? ତୁମେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ସ୍ଥାନକୁ ଆସିଛ, ଭାଗ୍ୟରେ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡ଼ିଛ। କାହିଁକି ଆସିଛ, କଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ?” “ମୁଁ ଏଠି ଭୟଙ୍କର ଭୋକରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ପାଉଛି, ତୁମେ ଧନୁଷ, ବାଣ ଓ ତଳୱାର ନେଇ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶିଂ ପରି ଦୁଇ ବଉଳ ପରି ଦେଖୁଛ। ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ମୋ ପାଖରେ ଆସିଛ; ତୁମ ପାଇଁ ଜୀବନ ଏବେ ଦୁର୍ଲଭ।” କବନ୍ଧାଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି— ରାମ, ତାଙ୍କର ମୁଁହ ଶୁଖିଗଲା, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହି ଆପଦ ପୂର୍ବ ଆପଦ ଠାରୁ ଅଧିକ ଭୟଙ୍କର, ମୁଁ ଏବେ ମୋ ପ୍ରିୟାକୁ ଫେରାଇ ପାଇବା ପୂର୍ବରୁ ମୃତ୍ୟୁ ଆସିଛି। କାଳର ଶକ୍ତି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଉପରେ ବଡ଼।" "ଦେଖ, ହେ ମନୁଷ୍ୟମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ତୁମେ ଓ ମୁଁ ଦୁଃଖରେ ଅସ୍ତିର ହୋଇଛୁ। ଭାଗ୍ୟ ପାଇଁ କୌଣସି ଭାର ଅଧିକ ନୁହେଁ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ। ନାୟକମାନେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଅସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମଧ୍ୟ କାଳର ଘାତରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି, ପରି ଏକ ଚରା ଭାଗ ପଡ଼ିଯାଏ।” ଏହିପରି କଥା କହି, ଦୃଢ଼ ଏବଂ ଶୌର୍ଯ୍ୟଶାଳୀ ଦଶରଥପୁତ୍ର ରାମ, ପ୍ରଶିଦ୍ଧ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସାଉମିତ୍ରିଙ୍କୁ ଦେଖି, ନିଜ ମନକୁ ଦୃଢ଼ କଲେ। ଏଠାରେ ସପ୍ତତି ଶର୍ଗା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଶୁଣନ୍ତୁ। ଏହିପରି ଦୁଇ ଭାଇ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନିଜେ କବନ୍ଧାଙ୍କ ବାହୁରେ ଆବୃତ ହୋଇ ଦେଖୁଥିଲେ, କବନ୍ଧା କହିଲେ, “ମୁଁ ଭୟଙ୍କର ଭୋକରେ ଅଛି, ତୁମେ ମୋତେ ଦେଖି ଏଠି ଏପରି ଉଭା ରହିଛ। ଭାଗ୍ୟରେ ତୁମେ ଏଠି ପଠାଯାଇଛ, ତୁମର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନାଷ୍ଟ, ମୋ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ।” ସେହି ସମୟରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଦୁଃଖରେ ଭରିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠାରେ କହିଲେ, “ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସ ଶୀଘ୍ର ଆମକୁ ଧରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବ; ତେଣୁ ଆମେ ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ବଡ଼ ବଡ଼ ବାହୁ କାଟିଦେବା ଉଚିତ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ବଡ଼ ଶରୀର ରାକ୍ଷସ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଜୟ କରିଛି, ଏବେ ଆମକୁ ମାରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।" “ରାଘବ, ଏକ ରାଜା ପାଇଁ ଅସହାୟଙ୍କୁ ମାରିବା ଅପମାନ, ଯେପରି ଯଜ୍ଞରେ ବଳି ଆଣି ମାରାଯିବା ପଶୁ ପରି।” ଏହି ଆଲୋଚନା ଶୁଣି, କ୍ରୋଧିତ ରାକ୍ଷସ, ଭୟଙ୍କର ମୁଁହ ଖୋଲି, ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ।