ତାଟକା ଅଂଚଳରେ ରାମ ଏକ ଶୁଭ୍ର ରାତି କାଟିଲେ। ସେ ଦିନ ତାଟକା ଦ୍ୱାରା ଶାପମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ଏହି ଅରଣ୍ୟ ଚୈତ୍ରରଥ ଉଦ୍ୟାନ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଇ ଚମକିଉଠିଲା। ଯକ୍ଷୀ ତାଟକାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ପରେ, ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ସିଦ୍ଧମାନେ ରାମଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଲେ। ରାମ ମୁନି ବିଶ୍ଵାମିତ୍ରଙ୍କ ସହିତ ରାତି କାଟିଲେ ଏବଂ ପ୍ରଭାତରେ ଉଠିଲେ। ଏଠାରେ ଶ୍ରୀମଦ୍ ଵାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ବାଳକାଣ୍ଡର ସତ୍ତାଇସ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଏହି ରାତି ପରେ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବିଶ୍ଵାମିତ୍ର ହସି ମଧୁର କଣ୍ଠରେ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ରାଘବ, ତୁମେ ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଛ। ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରତି ଅପାର ସ୍ନେହରୁ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛି।" "ଏହି ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଭୂମିରେ ଶତ୍ରୁମାନେ, ଦେବ, ଅସୁର, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ—ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ କରିପାରିବ। ମୁଁ ତୁମକୁ ଦିବ୍ୟ ଦଣ୍ଡ-ଚକ୍ର, ଧର୍ମ-ଚକ୍ର, କାଳ-ଚକ୍ର, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦୀଘ୍ର ଚକ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଚକ୍ର, ବଜ୍ର, ଶିବଙ୍କ ତ୍ରିଶୂଳ, ବ୍ରହ୍ମଶିରା, ଈଶାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମା-ଅସ୍ତ୍ର, ଦୁଇଟି ଗଦା—ମୋଦକୀ ଓ ଶିଖରୀ—ଏହି ସବୁ ଦେଉଛି।" "ଧର୍ମ ଓ କାଳର ଦୀପ୍ତ ଫାସ, ଭାରୁଣୀ ଫାସ ଓ ବରୁଣା ଅସ୍ତ୍ର, ଦୁଇଟି ବଜ୍ର—ଶୁଷ୍କ ଓ ଭିଜା, ପିନାକା ଅସ୍ତ୍ର, ନାରାୟଣ ଅସ୍ତ୍ର, ଆଗ୍ନେୟ ଅସ୍ତ୍ର, ବାୟବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର, ହୟଶିର ଅସ୍ତ୍ର, କ୍ରୌଞ୍ଚ ଅସ୍ତ୍ର, ଦୁଇଟି ଭୟଙ୍କର ବର୍ଚ୍ଛ, କଙ୍କାଳ, ଗଦା, ଖପର, କିଙ୍କିଣୀ—ସମସ୍ତ ଦେଉଛି।" "ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଏହି ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର, ବିଦ୍ୟାଧର ଅସ୍ତ୍ର, ନନ୍ଦନ ଅସ୍ତ୍ର, ମହାବଳୀ ରାମ, ରାଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ମହାମୂଳ୍ୟ ତଳୱାର, ଗନ୍ଧର୍ବ ଅସ୍ତ୍ର—ମୋହନା ନାମରେ, ପ୍ରସ୍ୱାପନ, ପ୍ରଶମନ, ସୁମୃଦୁ ଅସ୍ତ୍ର, ବର୍ଷଣ, ଶୋଷଣ, ସଂତାପନ, ଵିଳାପନ, ମାଦନା ଅସ୍ତ୍ର, ଗନ୍ଧର୍ବ ମାନବ ଅସ୍ତ୍ର, ପିଶାଚ ମୋହନା ଅସ୍ତ୍ର, ତାମସ ଅସ୍ତ୍ର, ସୌମନା, ସଂବର୍ତ୍ତ, ମୌସଳ, ସତ୍ୟମ ଅସ୍ତ୍ର, ମାୟାମୟ, ସୌରମ—ତେଜଃପ୍ରଭା, ସୋମ ଅସ୍ତ୍ର—ଶିଶିର, ଟ୍ୱଷ୍ଟ୍ର ଅସ୍ତ୍ର, ଭଗ ଅସ୍ତ୍ର, ଶୀତେଷୁ, ମାନବ—ଏହି ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ତୁମେ ଗ୍ରହଣ କର।" "ଏହି ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଇଚ୍ଛାଅନୁସାରେ ଯେକୌଣସି ରୂପ ନେଇପାରିବା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।" ବିଶ୍ଵାମିତ୍ର ଉତ୍ସାହରେ ପୂର୍ବଦିଗକୁ ମୁହାଁ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ରାମଙ୍କୁ ମହାମନ୍ତ୍ରମାଳା ଦେଲେ। ଏହି ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାପ୍ତି ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ସହଜରେ ପାଇପାରିନଥିବା। ବିଶ୍ଵାମିତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ ଅସ୍ତ୍ର ରାମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସିଲେ। ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଆନନ୍ଦରେ ହାତ ଯୋଡି ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ—"ହେ ରାଘବ, ଆମେ ତୁମର ସେବକ, ତୁମେ ଯାହା ଚାହିବା ଭଲ ହେଉ, ଆମେ ସବୁ କାମ ସାଧନ କରିଦେବା।" ଏହିପରେ ରାମ ଆତ୍ମସ୍ଥ ହେଲେ। ଏହି ଅନନ୍ଦ ଭରା ହୃଦୟରେ ରାମ ଦୀପ୍ତିମାନ ଶକ୍ତିରେ ବିଶ୍ଵାମିତ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏଠାରେ ବାଳକାଣ୍ଡର ଅଠାଇସ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଆନନ୍ଦିତ ମୁହଁରେ ରାମ, ବିଶ୍ଵାମିତ୍ରଙ୍କ ସହ ଚାଲିବା ସମୟରେ କହିଲେ—"ହେ ମୁନି, ମୁଁ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପାଇଛି ଏବଂ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଅଜୟ କରିପାରିବେନି। କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଏହି ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ନିବୃତ୍ତ କରିବା ପ୍ରଣାଳୀ ଶିଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।" ଏପରେ ବିଶ୍ଵାମିତ୍ର, ତପୋଧନ, ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ, ରାମଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ନିବୃତ୍ତ କରିବା ଶିକ୍ଷା ଦେଲେ। ସତ୍ୟବନ୍ତ, ସତ୍ୟକୀର୍ତି, ଧୃଷ୍ଟ, ରଭସ, ପ୍ରତିହାରତର, ମୁହାଁ ଦେବା ଓ ଫେରାଇବା ପ୍ରଣାଳୀ, ଲକ୍ଷ୍ୟ ଓ ଅଲକ୍ଷ୍ୟ, ଦୃଢନାଭ, ସୁନାଭକ, ଦଶାକ୍ଷ, ଶତବକ୍ତ୍ର, ଦଶଶୀର୍ଷ, ଶତୋଦର, ପଦ୍ମନାଭ, ମହାନାଭ, ଦୁନ୍ଦୁନାଭ, ସୁନାଭକ, ଜ୍ୟୋତିଷ, ଶକୁନ, ନୈରାସ୍ୟ, ଵିମଳ, ଯୌଗନ୍ଧର, ବିନିଦ୍ର, ଶୁଚିବାହୁ, ମହାବାହୁ, ନିଷ୍କଳି, ବିରୁଚ, ସାର୍ଚିର୍ମାଳୀ, ଧୃତିମାଳୀ, ବୃତ୍ତିମାନ, ରୁଚିର, ପିତ୍ରିୟ, ସୌମନସ, ବିଧୂତମକର, ପରବୀର, ରତି, ଧନଧାନ୍ୟ, କାମରୂପ, କାମରୁଚି, ମୋହମାବରଣ, ଜ୍ରୁମ୍ଭକ, ସର୍ବନାଭ, ପନ୍ଥନବରୁଣ—ଏହି ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ନିବୃତ୍ତି ପ୍ରଣାଳୀ ବିଶ୍ଵାମିତ୍ର ରାମଙ୍କୁ ଶିଖାଇଦେଲେ। ଏଭଳି ରାମ, ମୁନି ବିଶ୍ଵାମିତ୍ରଙ୍କ ଦୟା ଓ ଶିକ୍ଷାରେ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ତାହାର ନିବୃତ୍ତି ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ, ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଏକ ନବ ଶକ୍ତି ନେଇ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।