ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ସେଇ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ତାଟକାଙ୍କ ବଧରେ ଖୁସି ହୋଇଥିବା ମହାମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ସେ ରାମଙ୍କୁ ମସ୍ତକ ଉପରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି କହିଲେ, “ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଥିବା ରାମ, ଆସ, ଏଇ ରାତି ଏଠାରେ ରୁହିବା।” ସେଉଁଥିରେ ଆଉ କହିଲେ, “କାଲି ପ୍ରଭାତେ ଆମେ ମୋ ଆଶ୍ରମକୁ ଯିବା।” ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି ଦଶରଥନନ୍ଦନ ରାମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ସେ ତାଟକାଙ୍କ ଅରଣ୍ୟରେ ସେଇ ରାତିଟି ଆନନ୍ଦରେ କାଟିଲେ। ସେ ଦିନରେ ଯେଉଁ ଅରଣ୍ୟ ଶାପମୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲା, ତାହା ଚୈତ୍ରରଥ ଉଦ୍ୟାନ ପରି ଅତି ସୁନ୍ଦର ଜଳ୍କିଲା। ତାଟକା ଯକ୍ଷିଣୀଙ୍କୁ ବଧ କରି, ଦେବତା ଓ ସିଦ୍ଧମଣ୍ଡଳୀଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା ପାଇ ରାମ ମୁନିଙ୍କ ସହିତ ଏଠାରେ ରହିଲେ, ପ୍ରଭାତେ ଜାଗିଲେ। ପରେ, ଏଠାରୁ ମହାନ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ବାଲକାଣ୍ଡର ସତାଇଶତମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଏଠାରେ, ରାତିଟି କାଟିବା ପରେ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ହସି ମଧୁର କଣ୍ଠରେ ରାଘବଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜପୁତ୍ର, ମୁଁ ତୁମରେ ପ୍ରସନ୍ନ। ମୋ ଅତିଶୟ ସ୍ନେହରୁ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ତୁମକୁ ଦେବି। ଏହିଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଦେବ, ଅସୁର, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ—ଯେଉଁମାନେ ହେଉନାହିଁ—ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟ କରିପାରିବ। ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ର ଦେଉଛି, ଏବଂ ମହାଦିବ୍ୟ ଦଣ୍ଡଚକ୍ର ମଧ୍ୟ ଦେଉଛି। ଏହା ସହିତ ଧର୍ମଚକ୍ର, କାଳଚକ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଚକ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଚକ୍ର; ଭୟଙ୍କର ବଜ୍ରାସ୍ତ୍ର, ଶିବଙ୍କ ତ୍ରିଶୂଳ, ବ୍ରହ୍ମଶିରସ୍ ଅସ୍ତ୍ର, ଏବଂ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ। ମୁଁ ତୁମକୁ ପରମ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର, ଦୁଇଟି ଗଦା—ମୋଦକୀ ଓ ଶିଖରୀ—ଏହି ଶୁଭ ଅସ୍ତ୍ର ଦେଉଛି। ଧର୍ମ ପାଶ ଓ କାଳ ପାଶ, ଭାରୁଣ ପାଶ ଓ ଉତ୍ତମ ବାରୁଣାସ୍ତ୍ର, ଦୁଇଟି ବଜ୍ର—ଶୁଷ୍କ ଓ ତରଳ; ପିନାକାସ୍ତ୍ର, ନାରାୟଣାସ୍ତ୍ର, ଆଗ୍ନେୟ ଅସ୍ତ୍ର ଶିଖର ନାମକ, ବାୟୁୟାସ୍ତ୍ର, ହୟଶିର, କ୍ରଉଞ୍ଚ ଅସ୍ତ୍ର, ଦୁଇଟି ଶୁଳ, କଙ୍କାଳ, ମୁଣ୍ଡ, କିଙ୍କିଣୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର, ରାକ୍ଷସ ନାଶ ପାଇଁ ଏହି ସମସ୍ତ ଦେଉଛି। ମହା ବିଦ୍ୟାଧର ଅସ୍ତ୍ର, ନନ୍ଦନ ନାମକ ଅସ୍ତ୍ର, ମଣି ତଳ୍ୱାର, ଗନ୍ଧର୍ବ ଅସ୍ତ୍ର ମୋହନ ନାମକ, ପ୍ରସ୍ୱାପନ, ପ୍ରଶମନ, ଶାନ୍ତିକର ଅସ୍ତ୍ର, ବର୍ଷଣ, ଶୋଷଣ, ସନ୍ତାପନ ଓ ବିଲାପନ ଅସ୍ତ୍ର, ଅପରାଜିତ ମାଦନାସ୍ତ୍ର, ମାନବ ଗନ୍ଧର୍ବ ଅସ୍ତ୍ର, ପିଶାଚ ମୋହନ ଅସ୍ତ୍ର, ତାମସ ଅସ୍ତ୍ର, ସୌମନ, ସଂବର୍ତ୍ତ, ମୌସଳ ଅସ୍ତ୍ର, ସତ୍ୟମ ଅସ୍ତ୍ର, ମାୟାମୟ, ସୌର ତେଜଃପ୍ରଭା ଅସ୍ତ୍ର, ଶିଶିର ସୋମାସ୍ତ୍ର, ଭୟଙ୍କର ତ୍ୱଷ୍ଟ୍ରାସ୍ତ୍ର, ଭଗାସ୍ତ୍ର, ଶୀତେଷୁ, ମାନବ ଅସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ତୁମକୁ ଦେଉଛି।” ଏହିପରେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଶୁଚି ହୋଇ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଆନନ୍ଦରେ ରାମଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ରମାଳା ଦେଲେ। ସେ ଏହି ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପାୟ ଦେଉଥିଲେ, ଯାହା ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରନ୍ତିନାହିଁ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରିବା ସହିତ, ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ର ରାଘବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ସେମାନେ ହସ୍ତ ମିଳାଇ, ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ରାଘବ, ଆମେ ତୁମର ଭକ୍ତିମୟ ଦାସ। ତୁମର ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା, ତାହା ସଫଳ ହେଉ; ଆମେ ସବୁ କାମ କରିଦେବା।” ଏହିପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତାମାନେ କହିବା ପରେ, ରାମ ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତ ହେଲେ। ତା’ପରେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ, ତେଜସ୍ବୀ ରାମ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଆଗକୁ ଯିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏଠାରେ ବାଲକାଣ୍ଡର ଅଠାଇଶତମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ପବିତ୍ର ଓ ଆନନ୍ଦିତ ମୁହଁରେ, କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶଜ ରାମ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଚଳିବା ସମୟରେ କହିଲେ, “ହେ ପୂଜ୍ୟ, ମୁଁ ଏଉଁଠି ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ପାଇଛି, ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଜୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ହେ ମହାମୁନି, ମୁଁ ଏହାମାନେ କିପରି ନିବୃତ୍ତ କରିବା ଯେଉଁ ଉପାୟ ଅଛି, ତାହା ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।” ରାମଙ୍କ ଏହି ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟା, ନିୟମ ଓ ପବିତ୍ରତା ସହିତ, ଏହି ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ନିବୃତ୍ତ କରିବା ଉପାୟ ଶିଖାଇଲେ। ସେ ସତ୍ୟବନ୍ତ, ସତ୍ୟକୀର୍ତ୍ତି, ଧୃଷ୍ଟ, ରଭସ, ପ୍ରତିହାରତର, ଏବଂ ସାମ୍ନା କରିବା ଓ ପଛକୁ ଫେରାଇବା ଉପାୟ; ଲକ୍ଷ୍ୟ, ଅଲକ୍ଷ୍ୟ, ଦୃଢ଼ନାଭ, ସୁନାଭକ, ଦଶାକ୍ଷ, ଶତବକ୍ତ୍ର, ଦଶଶୀର୍ଷ, ଶତୋଦର; ପଦ୍ମନାଭ, ମହାନାଭ, ଦୁଣ୍ଡୁନାଭ, ସୁନାଭକ, ଜ୍ୟୋତିଷ, ଶକୁନ, ନୈରାସ୍ୟ ଓ ବିମଳ ନାମକ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ତାହାର ନିବୃତ୍ତି ଉପାୟ ଶିଖାଇଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ରାମ ଦିବ୍ୟ ବିଦ୍ୟା ଓ ଅସ୍ତ୍ରରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦକ୍ଷ ହେଲେ।