ଦଶରଥନନ୍ଦନ ରାମ ତାଙ୍କ ମୁହଁରେ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧ ନେଇ, ପାହାଡ଼ ଶିଳାକୁ ଉଦ୍ଧେଷ୍ୟ କରି କହିଲେ, "ମୋ ତୀର ଅଗ୍ନିରେ ତୁମେ ଜଳି ଭସ୍ମ ହେଇଯିବ।" ସେଉଁଠି ଏହି ପାହାଡ଼ ଏବଂ ତାହାର ଚାରିପାଖ ଅଞ୍ଚଳ ଘାସ, ଗଛ, ପତ୍ର ବିନା ଅପ୍ରାପ୍ୟ ହେଇଯିବ, ନାହିଁ ତ ଏଇ ଦିନେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମୁଁ ଏହି ନଦୀକୁ ଶୁଷ୍କ କରିଦେବି। ଯଦି ତୁମେ ଆଜି ସୀତାଙ୍କ ବିଷୟରେ—ଯାହାଙ୍କ ମୁହଁ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ—ମୋତେ କିଛି କହିନାହଁ, ତେବେ ମୁଁ ଏହି ଶିଳାକୁ ଭସ୍ମ କରିଦେବି। ଏପରି କ୍ରୋଧରେ ରାମଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳିଉଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ରାମ ଭୂମିରେ ଏକ ବିଶାଳ ରାକ୍ଷସ ପଦଚିହ୍ନ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଭୟଭୀତ ସୀତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଛାଡ଼ାଯାଇଥିଲା, ଯିଏ ରାମଙ୍କ ପ୍ରେମରେ ଅତିବ ଆତୁର ହୋଇ ଏପଟେ ସେପଟେ ଦୌଡ଼ୁଥିଲେ। ସେଉଁଠି ସୀତାଙ୍କ ଏବଂ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଭୂମିରେ ଚିତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲା; ରାମ ଦେଖିଲେ ସୀତା ଏବଂ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଛିଟିଏ ପଦଚିହ୍ନ। ସେଉଁଠି ଏକ ଭଙ୍ଗା ଧନୁଷ, ଏକ ତୁଣୀର, ଏବଂ ଅନେକ ଉପାଦାନରେ ଭଙ୍ଗା ରଥ ଦେଖି ରାମଙ୍କ ହୃଦୟ ଅତି ଅସ୍ଥିର ହେଇଗଲା। ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଭ୍ରାତା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଦେଖ, ଏହି ସୁନା ମାଳା ତଥା ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଅଳଙ୍କାର ଭୂମିରେ ଛିଟିଏ ପଡ଼ିଛି, ଏହି ସମସ୍ତ କିଛି ସୀତାଙ୍କର।" "ଦେଖ, ସୌମିତ୍ରି, ଭୂମିରେ ଏମିତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୁନା ପରି ତିଆରି ଅଳଙ୍କାର ଛିଟିଏ ପଡ଼ିଛି, ଏବଂ ଅଜଣା ରକ୍ତ ଫୋହାରା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଛି। ମୋ ମନେ ହେଉଛି, ସୀତା ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଛନ୍ତି, ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କିମ୍ବା ରାକ୍ଷସମାନେ ତାଙ୍କୁ ଖାଇଦେଇଛନ୍ତି।" "ସୁମିତ୍ରାନନ୍ଦନ, ସୀତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ଦୁଇ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇଛି। ଏହି ଭୂମିରେ ରତ୍ନ ଏବଂ ମୁକୁତ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏହି ଭଙ୍ଗା ଧନୁଷ କାହାର? ଏହି ଧନୁଷ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନା କିମ୍ବା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ? ଏହି ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା ଏବଂ ବୈଡୂର୍ୟ ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଧନୁଷ କାହାର?" "ଏହି ଭଙ୍ଗା ସୁନା ଅଂଗ ରକ୍ଷା କାହାର? ଏହି ଶତଧାରୀ ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ରାଜଛତ୍ର କାହାର? ଏହି ଭୂମିରେ ଭଙ୍ଗା ଦଣ୍ଡ କାହାର? ଏହି ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ ଓ ସୁନା ଅଂଗ ରକ୍ଷା ପିନ୍ଧିଥିବା ଖରାମାନେ କିଏ? ଏମିତି ବିକଟ ଶରୀର ଓ ଭୟଜନକ ଆକୃତି ଥିବା ଏହି ଦେହଗୁଡ଼ିକ କାହାର, ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି? ଏହି ଅଗ୍ନିପରି ଜ୍ୱଳମାନ ଯୁଦ୍ଧପତାକା କାହାର?" "ସୌମିତ୍ରି, ଏହି ଭଙ୍ଗା ରଥ କାହାର? ସୁନା ରେ ଶୋଭିତ ତୀରଗୁଡ଼ିକ ରଥଚକ୍ର ପରି ଭୂମିରେ ଛିଟିଏ ପଡ଼ିଛି। ଏହି ଭୟଙ୍କର ତୀର ଓ ଭଙ୍ଗା ତୁଣୀର କାହାର? ଏହି ଚାଳକ କିଏ, ଯିଏ ଚାବୁକ ଓ ଅଙ୍କୁଶ ଧରିଥିବା ବେଳେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛି? ନିଶ୍ଚୟ ଏହିପଥ କିଛି ରାକ୍ଷସଙ୍କ।" "ସୌମିତ୍ରି, ଦେଖ, ମୋ ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ସହିତ ଶତଗୁଣ ଶତ୍ରୁତା ହୋଇଗଲା; ଏହି ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରୁଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଖିବେ। ଯଦି ସୀତା ଚୋରାଯାଇଛନ୍ତି, ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି କିମ୍ବା ଖାଇଦିଆଯାଇଛନ୍ତି, ଏହି ମହାବନରେ ଧର୍ମ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିନାହିଁ।" "ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଯଦି ସୀତା ଖାଇଦିଆଯାଇଛନ୍ତି କିମ୍ବା ଚୋରାଯାଇଛନ୍ତି, ଏହି ସଂସାରରେ କିଏ ମୋତେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇପାରିବ? ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସମସ୍ତ ଜୀବମାନେ ଅଜ୍ଞାନବଶତଃ ସମସ୍ତ ଭୂତମାନଙ୍କ ନାଥଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅବହେଳା କରିପାରନ୍ତି।" "ନିଶ୍ଚୟ ଦେବମାନେ ମୋତେ ଦୁର୍ବଳ ଭାବୁଛନ୍ତି, କାରଣ ମୁଁ ମୃଦୁ, ଲୋକମଙ୍ଗଳରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଅନୁଶାସିତ ଓ କରୁଣାମୟ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଦେଖ, ମୋ ଧର୍ମ ଏବେ ମୋ ପାଇଁ ଦୁର୍ବଳତା ହେଇଗଲା; ଏଇ ଦିନେ ଏହା ସମସ୍ତ ଜୀବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ବିନାଶ ହେବ।" "ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲେ ଚନ୍ଦ୍ରମାର ଆଲୋକକୁ ହରଣ କରେ, ସେପରି ମୁଁ ମୋ ସମସ୍ତ ଗୁଣକୁ ଅପସାରଣ କରି ମୋ ଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଦେବି।" "ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ପିଶାଚ, ରାକ୍ଷସ, କିନ୍ନର, ମାନବ—କେହି ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଦେଖ, ମୋ ତୀର ଓ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆକାଶ ଭରିଯାଇଛି; ଏହି ତିନି ଲୋକରେ ଚାଲିବାକୁ କେହିପାଇଁ ଏହି ଆକାଶ ଅପ୍ରାପ୍ୟ ହେବ।" "ନକ୍ଷତ୍ରମଣ୍ଡଳ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ, ଚନ୍ଦ୍ର ଅବରୋଧିତ, ଅଗ୍ନି ଓ ବାୟୁ ଅଦୃଶ୍ୟ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ତେଜସ୍ ଲୁଚାଯିବ। ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଭଙ୍ଗିଯିବ, ସରୋବର ଶୁଷ୍କ ହେବ, ଗଛ, ଲତା, ଜଙ୍ଗଲ ଧ୍ୱଂସ ହେବ, ସମୁଦ୍ର ଅପସାରିଯିବ।" "ମୁଁ ତିନି ଲୋକକୁ, କାଳ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ସହିତ ବିନାଶ କରିଦେବି; ଯଦି ଦେବମାନେ ସୀତାଙ୍କୁ ଅକ୍ଷତ ଆବଲମ୍ବନ କରି ମୋତେ ଫେରାଇ ଦେଇନାହାଁ।" "ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ସୌମିତ୍ରି, ସମସ୍ତେ ମୋ ଶକ୍ତି ଦେଖିବେ; କେହି ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବାକୁ ସମର୍ଥ ହେବେ ନାହିଁ।" "ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଏଇ ଦିନେ ତୁମେ ଦେଖିବ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ଅସ୍ଥିର ଓ ଅସାନ୍ତ ହୋଇଯିବ, ଯେଉଁଥିରେ ମୋ ତୀର ପ୍ରାଣୀମାନେ ସହିପାରିବେ ନାହିଁ।" "ମୈଥିଲୀଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ଦେବ-ଦାନବ-ପିଶାଚ-ରାକ୍ଷସମାନେ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବି; ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋ କ୍ରୋଧ ତୀରର ଶକ୍ତି ଦେଖିବେ।" "ଏହି ଦିନେ ଦେବ, ଦାନବ, ରାକ୍ଷସ, କିନ୍ନର—କେହି ମଧ୍ୟ ରହିବେ ନାହିଁ, ଯେତେବେଳେ ମୁଁ କ୍ରୋଧରେ ତିନି ଲୋକକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବି। ଦେବ, ଦାନବ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଲୋକ ମୋ ତୀର ବର୍ଷାରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହେଇ ପଡ଼ିଯିବ। ଏହି ଦିନେ ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଧର୍ମହୀନ କରିଦେବି।" "ଯଦି ସୀତାଙ୍କୁ ଚୋରାଯାଇଛନ୍ତି କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛନ୍ତି, ଦେବମାନେ ଯଦି ମୋ ପ୍ରିୟ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ଫେରାଇ ଦେଇନାହାଁ, ତେବେ ମୁଁ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ, ଚରାଚର ସମେତ ତିନି ଲୋକକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବି, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋ ତୀର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇବି।" ଏପରି କହି, ରାମଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ରାଗରେ ରକ୍ତିମ, ଓଠ ଫୁଲିଯିବା, ତାଙ୍କ ବାଲ୍କଳ ଓ ମୃଗଚର୍ମ ଧାରଣ କରି, ଜଟା ବାନ୍ଧିଲେ। ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ, କ୍ରୋଧରେ ତାପିତ ଏହି ଧୀର ରାମଙ୍କ ଦେହ ଏପରି ଚମକୁଥିଲା, ଯେପରି ରୁଦ୍ର ତ୍ରିପୁରାଧ୍ୱଂସ ସମୟରେ ଚମକିଯାଇଥିଲେ।