ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଦେଖ, ଏହି ଭୟାନକ ଏବଂ ଭୟଜନକ ରୂପରେ ଥିବା ଏହି ଯକ୍ଷିଣୀକୁ; ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ଭୟଭୀତ ଲୋକଙ୍କ ହୃଦୟ ଭାଙ୍ଗିଯିବ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ତାଟକା, ଯାହାକୁ ଦମନ କରିବା କଠିନ, ତିନି ମାୟାର ଶକ୍ତିରେ ସମ୍ପନ୍ନ; ଆଜି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଶକ୍ତିହୀନ କରିଦେବି, ତାଙ୍କର କାନ ଓ ନାକ କାଟିଦେବି। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମାରିପାରିବି ନାହିଁ, କାରଣ ତିନି ନାରୀତ୍ୱରେ ସୁରକ୍ଷିତ; କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ଚଳନକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାକୁ ମୁଁ ଚାହୁଁଛି। ଏପରି ରାମ କହିଥିବା ସମୟରେ, ତାଟକା କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ଧା ହୋଇ, ତାଙ୍କର ହାତ ଉଠାଇ, ଗଜଗଜ ଧ୍ୱନି କରି, ସିଧା ରାମଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଡାକି ତାଡ଼ନା କଲେ ଏବଂ ରଘୁନନ୍ଦନ ଦୁଇଭାଇ ପାଇଁ ଶୁଭ ଓ ବିଜୟର ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ। ତାଟକା ଏକ ଭୟାନକ ଧୂଳିର ଝଂକାର ଉଠାଇଲେ, ଏହି ବଡ଼ ଧୂଳି ବାତାସରେ ଦୁଇ ଭାଇ କିଛି ଖଣ୍ଡ ପାଇଁ ଅସ୍ତିର ହେଉଥିଲେ। ପରେ ତିନି ତାଙ୍କର ମାୟା ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ପଥର ବୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭ କରିଲେ; ଏହା ଦେଖି ରାଘବ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଲେ। ରାଘବ ତାଙ୍କର ପଥର ବୃଷ୍ଟିକୁ ବାଣବୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ, ଏବଂ ସେ ଆଗକୁ ଆସିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କର ହାତ ଉଡ଼ାଇଦେଲେ। ଏହିପରେ, ତିନି ନିକଟରେ ଦାଣ୍ଡିଥିବା, ହାତହୀନ, କ୍ଳାନ୍ତ ଏବଂ ଗଜଗଜ କରୁଥିଲେ, ସଉମିତ୍ରି ଲକ୍ଷ୍ମଣ କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କର କାନ ଓ ନାକର ଟିପ୍ କାଟିଦେଲେ। ଏହି ଯକ୍ଷିଣୀ ମନେମନେ ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ ଏବଂ ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ କଲେ। ସେ ଭୟାନକ ଭାବରେ ଚାଲି ଆସି, ପୁଣି ଥରେ ପଥର ବୃଷ୍ଟି କରିଲେ। ଏହା ଦେଖି, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗାଧିପୁତ୍ର ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ: "ରାମ, ତୁମର ଦୟା ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ; ତିନି ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଦୁଷ୍କର୍ମଣୀ। ଏହି ଯକ୍ଷିଣୀ ଏକଦିନ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଥିଲେ, ଏହା ଯଜ୍ଞ ଧ୍ୱଂସ କରୁଥିଲେ; ସେ ଅସ୍ତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କର।" ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ, "ସନ୍ଧ୍ୟା ବେଳେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ହୋଇଯାନ୍ତି।" ଏଭଳି ଉପଦେଶ ପାଇ, ରାମ ଏହି ଯକ୍ଷିଣୀ ତାଟକାଙ୍କୁ ମୁହାଁମୁହିଁ ହେଲେ, ଯିଏ ପଥର ବୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଉପରେ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି, ରାମ ତାଙ୍କୁ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଅବରୋଧ କଲେ। ତିନି ମାୟା ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଯଥେଷ୍ଟ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ବାଣ ବୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଅଟକିଗଲେ। ଏହାପରେ, ତାଟକା ଭୟଙ୍କର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଭଳି ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଦେବତାମାନେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମଙ୍କୁ "ଶାବାଶ, ଶାବାଶ!" ବୋଲି ସମ୍ମାନ କଲେ, ଏବଂ ଶତକ୍ଷୀ ଇନ୍ଦ୍ର ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ କଥା କହିଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତା ଉଲ୍ଲାସିତ ହୋଇ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଓ କୌଶିକ ଋଷି, ତୁମକୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା! ସମସ୍ତ ମାରୁତ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି। ଆମେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରସନ୍ନ। ରାଘବଙ୍କୁ ଦୟା କର, ଏବଂ ପ୍ରଜାପତିପୁତ୍ର କୃଶାଶ୍ୱଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟବୀର, ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ରାମଙ୍କୁ ଜଣାଇଦିଅ।" "ଓ ତପଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ଶସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟା ରାଘବଙ୍କୁ ଦିଅ। ସେ ଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ତୁମର ଅନୁଗତ। ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କ ଏକ ମହା କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦିତ ହେବ।" ଏଭଳି କହି, ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଆକାଶକୁ ଚାଲିଗଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ସନ୍ଧ୍ୟା ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ତାଟକାଙ୍କୁ ବଧ କରି, ମହାର୍ଷି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ବଡ଼ ଖୁସି ହେଲେ। ସେ ରାମଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି କହିଲେ: "ଓ ଶୁଭଦର୍ଶନ ରାମ, ଆଜି ରାତି ଏଠାରେ ରୁହିବାକୁ ଦିଅ। କାଲି ସକାଳେ ଆମେ ମୋ ଆଶ୍ରମକୁ ଯିବା।" ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଦଶରଥପୁତ୍ର ରାମ ଖୁସି ହେଲେ। ସେ ତାଟକାବନରେ ଏହି ରାତି ଆନନ୍ଦରେ କାଟିଲେ। ସେଇ ଦିନ ତାଟକାବନ ଶାପମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଚୈତ୍ରରଥ ଉଦ୍ୟାନ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲା। ଏଭଳି ଯକ୍ଷିଣୀ ତାଟକାଙ୍କୁ ବଧ କରି, ଦେବତା ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ, ସେଠାରେ ରାମ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସହ ରହି, ପ୍ରଭାତେ ଉଠିଲେ। ପରେ, ମହାନ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ବାଲକାଣ୍ଡର ସତାଇଶ ଶର୍ଗା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ସେ ରାତି କାଟି, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ହସି ମଧୁର କଣ୍ଠରେ ରାଘବଙ୍କୁ କହିଲେ: "ମୁଁ ତୁମ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ। ଏତେ ଭଲପାଇ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଦେଉଛି।" "ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ପୃଥିବୀରେ ଦେବ, ଅସୁର, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟ କରିପାରିବ। ଏହି ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଉଛି, ଓ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ। ମୁଁ ତୁମକୁ ମହା ଦିବ୍ୟ ଦଣ୍ଡଚକ୍ର ଦେଉଛି, ଓ ରାଘବ।" "ତାପରେ ଧର୍ମଚକ୍ର, କାଳଚକ୍ର, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଭୟାନକ ଚକ୍ର, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଚକ୍ର। ଭୟଙ୍କର ବଜ୍ର, ଶିବଙ୍କ ଉତ୍ତମ ତ୍ରିଶୂଳ, ବ୍ରହ୍ମଶିର ଅସ୍ତ୍ର, ଏବଂ ଈଶର ଅସ୍ତ୍ର।" "ମୁଁ ତୁମକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ଦେଉଛି, ଦୁଇଟି ଗଦା—ମୋଦକୀ ଓ ଶିଖରୀ—ଏହି ଦୁହିଁ ଶୁଭ ଅସ୍ତ୍ର। ଆଉ ରାମ, ଧର୍ମପାଶ ଓ କାଳପାଶ ଦେଉଛି। ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ତୁମକୁ ଭରୁଣପାଶ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭରୁଣାସ୍ତ୍ର, ଦୁଇଟି ବଜ୍ର, ଶୁଷ୍କ ଓ ଭିଜା—ଏହି ସବୁ ଦେଉଛି।" "ପିନାକାସ୍ତ୍ର, ନାରାୟଣାସ୍ତ୍ର, ଅଗ୍ନିୟାସ୍ତ୍ର ଯାହା ଶିଖର ନାମରେ ପରିଚିତ, ଏହି ସବୁ ତୁମ ପାଇଁ। ମହାପାପ ନାଶକ, ବାୟୁୟାସ୍ତ୍ର, ହୟଶିର ଅସ୍ତ୍ର, କ୍ରଉଞ୍ଚ ଅସ୍ତ୍ର।" "ଓ କକୁତ୍ସ୍ଥ, ଦୁଇଟି ଶୂଳ, ଭୟାନକ କଙ୍କାଳ, ମୁସଳ, ଖପର, କିଙ୍କିଣୀ—ଏହି ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ ନାଶ ପାଇଁ। ବିଦ୍ୟାଧର ମହାସ୍ତ୍ର ଓ ନନ୍ଦନ ନାମକ ଅସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଦେଉଛି।" ଏଭଳି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ରାମଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦାନ କଲେ, ତାଙ୍କ ଉପରେ ଅପାର ସ୍ନେହ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ, ଏବଂ ଆଗାମୀ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ।