ରାବଣ ଦେଖିଲା ସୀତାଙ୍କୁ ନିଜ ମନସ୍ତାପରେ ଦୂର୍ବଳ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି। ତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ସମୟରେ, ସୀତା ଦୃଢ଼ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, "ହେ ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସ, ତୁମେ ମୋତେ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ସମୟରେ ତୁମର ଦୁର୍ଗତି ଆସିଛି — ଏହି ଆକ୍ରମଣ ତୁମେ, ତୁମ ରାକ୍ଷସ ଏବଂ ତୁମ ଅନ୍ତଃପୁରର ନାଶ ନିମିତ୍ତ ହେବ।" ସୀତା ତୁଳନା କରି କହିଲେ, "ଯେପରିକି ବୈଦିକ ମନ୍ତ୍ରରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ଯଜ୍ଞ ବେଦୀ ଚଣ୍ଡାଳ ଦ୍ୱାରା ଅପବିତ୍ର ହେବା ନାହିଁ, ତେଣୁ ମୁଁ ଏକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ପତିଙ୍କ ଭକ୍ତ ପତ୍ନୀ ଭାବରେ ମୋ ନିଶ୍ଚଳ ନିଶ୍ଚୟରେ ତୁମେ ମୋତେ ଛୁଇଁ ପାରିବେ ନାହିଁ, ହେ ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସ।" ସୀତା ଅନ୍ୟ ଉଦାହରଣ ଦେଲେ, "ଯେପରିକି ହଂସା ଜଳରେ କମଳ ମଧ୍ୟରେ ଖେଳେ, ଏବଂ ଅଂଧା ଚରା ମାଟିରେ ଲୁଚି ରହିଛି, ଏହି ଭଳି ମୁଁ ତୁମ ଅପହାରଣରୁ ଦୂର ରହିଛି।" ସୀତା କହିଲେ, "ଏହି ଶରୀର ଅସଂବେଦନଶୀଳ; ଚାହିଲେ ବାନ୍ଧ, ଚାହିଲେ ମାର, ମୋ ଶରୀର କିମ୍ବା ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ମୁଁ ଚିନ୍ତା କରେ ନାହିଁ।" "କିନ୍ତୁ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ମୋ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଛାଡ଼ିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ," ଏହିପରି କହି ବୈଦେହୀ ରାବଣଙ୍କୁ କ୍ରୋଧରେ କଠୋର ଶବ୍ଦ କହିଲେ। ଏହି କଠୋର ଶବ୍ଦ କହି ସୀତା ରାବଣଙ୍କୁ ଅଧିକ ଏକାଉଁ ଦେଲେ ନାହିଁ; ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ବେଶ ଭୟଜନକ ଲାଗିଲା। ତାପରେ, ରାବଣ ଭୟ ଦେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କହିଲେ, "ମୈଥିଳୀ, ମୋର କଥା ଶୁଣ, ଏହି ସୁନ୍ଦରୀ, ଦ୍ୱାଦଶ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ମୋ ପାଖରେ ନାଆସିଲେ, ତେବେ ମୋ ରାଣ୍ଧିଆମାନେ ତୁମକୁ ପ୍ରଭାତ ଭୋଜନ ପାଇଁ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ କରିଦେବେ।" ଏହି କଠୋର ଶବ୍ଦ କହି ରାବଣ, ଦୁଷ୍ଟ ଶତ୍ରୁ, ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କୁ କ୍ରୋଧରେ ଆଦେଶ ଦେଲେ। ତୁରନ୍ତ, ଭୟଙ୍କର ଦେହବଳୀ, ମାଂସ ଓ ରକ୍ତ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସୀମାନେ ସୀତାଙ୍କ ଅଭିମାନକୁ ଭଙ୍ଗ କରିବାକୁ ଆଗୁଆ ହେଲେ। ରାବଣଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସୀମାନେ ହସ୍ତ ଜୋଡି ସମ୍ମାନ ସହିତ ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ଘେରି ରଖିଲେ। ତାପରେ ରାବଣ, ଭୟଜନକ ରାକ୍ଷସ ରାଜା, ପୃଥିବୀକୁ ଭାଗିଦେବା ପରି ପାଦ ଦିଆଁଁ କରି, ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ଅଶୋକ ବାଟିକାର ମଧ୍ୟରେ ନେଇଯାଅ; ସେଠାରେ ସେ ଲୁଚି ଏବଂ ତୁମେ ଘେରି ରଖିବା।" "ସେଠାରେ ଭୟ ଦେଇ ଓ ମିଛା ମନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇ, ଏହି ମିଥିଲାର କଆ ହାତୀକୁ ଦମ କରିବାରେ ଚେଷ୍ଟା କର।" ରାବଣଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଇ ସେମାନେ ସୀତାଙ୍କୁ ନେଇ ଅଶୋକ ବାଟିକାକୁ ଗଲେ। ଏହି ବାଟିକା ଏପରି ଥିଲା — ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଫଳ ଓ ଫୁଲ ଗଛ ଥିଲା, ଅନେକ ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ଶୋଭିତ, ଏବଂ ମଦମତ ପକ୍ଷୀମାନେ ସଦା ରହୁଥିଲେ। ଏଠି, ଜନକନନ୍ଦନୀ ସୀତା, ଦୁଃଖରେ ଭାଗ୍ନ ଶରୀର ନେଇ, ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ଦବାବରେ ପଡ଼ିଲେ, ଏକ ମୃଗୀ ଯେପରିକି ବାଘମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଚିହ୍ନି ରହିଥିବା। ବଡ଼ ଦୁଃଖରେ ଜଳି ଉଠି, ମୈଥିଳୀ ଶାନ୍ତି ନାପାଇଲେ, ଏକ ଭୟଭିତ ମୃଗୀ ଯେପରିକି ଫାଦରେ ଅଟକି ରହିଥିବା। ଏଠି, ସୀତା ଆଶ୍ୱାସ ନାପାଇଲେ; ଭୟଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ରାକ୍ଷସୀମାନେ କଠୋର ଶବ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଲେ; ତିନି ନିଜ ପ୍ରିୟ ପତି ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇକୁ ମନେ କରି, ଭୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ଅସଂବେଦନ ହେଇଯିବା। ଏଠିଠାରେ ଏହି ଅରଣ୍ୟ କାଣ୍ଡର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭାଗ — ସପ୍ତପଞ୍ଚାଶ ଶର୍ଗ — ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଏଉଁପରି, ରାମ ମରୀଚାଙ୍କୁ, ଯିଏ ମୃଗ ରୂପେ ଘୂରୁଥିଲେ ଏବଂ ଯେଉଁଠି ଚାହିଲେ ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରିଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ମାରି ଦେଇ, ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହେଇ ଫେରି ଆସିଲେ। ଏଉଁ ସମୟରେ ଏକ ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ୱରରେ ଶିଆଳ ରାମଙ୍କ ପଛରେ ହୁଏଁ ଦେଇ ଚିତ୍କାର କଲା। ରାମ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଏହି ଶିଆଳର ଚିତ୍କାର ଦୁର୍ଲଭ ଅପଶକୁନ ବୋଲି ଚିନ୍ତା କଲେ; "ହେ ବୈଦେହୀ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବେ ତୁମେ, ରାକ୍ଷସମାନେ ତୁମକୁ କ୍ଷତି କରିନଥାନ୍ତୁ।" "ଯଦି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମୋର ସ୍ୱର ଶୁଣିଥିଲେ, ଯେଉଁ ସ୍ୱର ମରୀଚା ମୃଗ ରୂପେ ନିଜେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥିଲେ—" "ତେବେ ସୌମିତ୍ରି ଏହି ସ୍ୱର ଶୁଣି, ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଶୀଘ୍ର ମୋ ପାଖକୁ ଆସିବେ, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯିବା।" "ନିଶ୍ଚିତ, ରାକ୍ଷସମାନେ ସୀତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି; ସୁନା ମୃଗ ଭାବେ ମୋତେ ଆଶ୍ରମରୁ ଦୂର କରିଦେଲେ।" "ମୋତେ ଦୂର କରି, ମରୀଚା ମୋ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଆହତ ହୋଇ 'ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମୁଁ ମରିଗଲି!' ଭାବରେ ଚିତ୍କାର କରିଦେଲେ।" "ମୋତେ ଦୂର କରି ଦେଇ, ଏହି ଦୁଇ ଜଣ — ମୈଥିଳୀ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ — ଏକା ଅରଣ୍ୟରେ ରହିଛନ୍ତି; ଜନସ୍ଥାନ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ହୋଇଯିଛି।" "ଏହି ଦିନ ଅନେକ ଦୁଷ୍ଟ ଅପଶକୁନ ଦେଖାଯାଉଛି," ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରି, ରାମ ଶିଆଳର ହୁଏଁ ଶୁଣିଲେ। ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରି, ନିଜ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ରାମ ଶୀଘ୍ର ଆଶ୍ରମ ଦିଗରେ ଫେରିଲେ, ରାକ୍ଷସ ମୃଗ ତାଙ୍କୁ କିପରି ଦୂର କରିଦେଲା ଭାବିବାରେ ଲଗିଲେ। ରାମ ଚିନ୍ତିତ ହୋଇ ଜନସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଲେ; ତାଙ୍କୁ ଦୁଃଖିତ ଦେଖି, ଅରଣ୍ୟର ପଶୁପକ୍ଷୀମାନେ ତାଙ୍କ ଦୁଃଖରେ ଅଂଶୀ ହେଲେ। ଏହି ମହାନ ଆତ୍ମାକୁ ବାମପକ୍ଷରେ ରଖି, ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କଲେ; ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଅପଶକୁନ ଦେଖି, ରାଘବ ଶୀଘ୍ର ଆଶ୍ରମ ଦିଗକୁ ଫେରିଲେ। ଏହିପରି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଆସୁଥିବାକୁ ଦେଖିଲେ; ତାଙ୍କ ତେଜ ଅନ୍ଧାର ହୋଇଯିଛି; ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରାମଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଆସିଲେ। ସେ ଦୁଃଖିତ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଭାଇ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଦୁଃଖରେ ଦେଖି, ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଅପବାଦ କଲେ। "ତୁମେ ରାକ୍ଷସମାନେ ରହୁଥିବା ଅରଣ୍ୟରେ ସୀତାକୁ ଏକା ଛାଡ଼ି ଆସିଛ; ଏହା ଅନୁଚିତ," ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ବାମ ହାତ ଧରି କହିଲେ। "ତୁମେ ହେ ଶାନ୍ତ ଭାଇ, ମୈଥିଳୀକୁ ଛାଡ଼ି ଏଠି ଆସିଛ; ମୁଁ ଏହି ନିଶ୍ଚିତ କହିପାରେ — ଜନକନନ୍ଦନୀ either ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି କିମ୍ବା ରାକ୍ଷସମାନେ ଖାଇଦେଇଛନ୍ତି। କାରଣ, ମୋ ପାଖରେ ବହୁତ ଅପଶକୁନ ଦେଖାଯାଉଛି।" ଏହିପରି, ରାବଣଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ ଆଦେଶରେ ଦୁଃଖରେ ଅଶୋକ ବାଟିକାରେ ଅଟକି ରହିଥିବା ସୀତା, ଏକା ଭୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ଜଳି ଉଠିଛନ୍ତି; ଏଉଁପରି ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଦୁଃଖ ଓ ଚିନ୍ତାରେ ତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବାରେ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇଛନ୍ତି।