ଏହି ମହାସଂକଟର ଘଡ଼ି ଆସିବା ପରେ, ସମସ୍ତ ଜୀବ ନିଜ ନିଜ କର୍ମରେ ଅସାବଧାନ ହୋଇଯାନ୍ତି, ଏବଂ ସମୟର ଚାପରେ ତାଙ୍କର ନିଜ ଭାଗ୍ୟରେ ବନ୍ଧିଯାନ୍ତି। ଏହି ଦୁର୍ଦ୍ଦୈତ୍ୟ ରାକ୍ଷସ ମୋତେ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ପାଇଁ ଆସିଛି, ତାଙ୍କର ନିଜ ନାଶ, ରାକ୍ଷସମାନେ ଓ ଅନ୍ତଃପୁରର ନିଶ୍ଚିତ ନାଶ ଆସିଗଲା। ଦ୍ୱିଜମାନେ ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରି ଯଜ୍ଞକୁ ପବିତ୍ର କରିଥିଲେ, ଚଣ୍ଡାଳ ତାହାକୁ ଅପବିତ୍ର କରିପାରିବେନି, ଯଦିଓ ସେ ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟରେ ଥିବେ। ମୁଁ ଜଣେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ପତିର ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିଜ୍ନାର ଅନୁଗତ ପତ୍ନୀ, ତୁମେ ମୋତେ ଛୁଇଁପାରିବେନି, ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସ। ମାନ୍ଦାର ଫୁଲ ମଧ୍ୟରେ ବିହାର କରୁଥିବା ହଂସ ଯେପରି ଆଖି ମାଟିରେ ଲୁଚିଥିବା ବକୁକୁ ଦେଖିନଥିଏ, ମୁଁ ଏମିତି ତୁମର ଅପହାର ଅତୀତ। ଏହି ଦେହ ଅସ୍ପନ୍ଦ, ଚାହୁଁଥିଲେ ବାନ୍ଧିଦିଅ କିମ୍ବା ମାରିଦିଅ, ମୋ ଦେହ କିମ୍ବା ଜୀବନ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ, ରାକ୍ଷସ। କିନ୍ତୁ ଏ ଭୂମିରେ ମୋ ମର୍ଯ୍ୟାଦାକୁ ଛାଡ଼ିପାରିବିନି। ଏଭଳି କଥା କହି, ବୈଦେହୀ ରାବଣଙ୍କୁ କ୍ରୋଧରେ ଦୁର୍ବୋଧ କଥା କହିଲେ। ଏଠି, ଜାନକୀ ଆଉ କିଛି କଥା କହିଲେନି, କାରଣ ତାଙ୍କ କଥା ଦୁର୍ବୋଧ ଓ ଶରୀରର ରୋମ ଖଡ଼ା କରିଦେଉଥିଲା। ତାପରେ ରାବଣ ସୀତାଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇ କହିଲେ, "ମୈଥିଲୀ, ମୋର କଥା ଶୁଣ, ଏ ଦ୍ୱାଦଶ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବୁ। ଏ ସମୟ ଭିତରେ ତୁମେ ମୋ ପାଖରେ ଆସିନଥିଲେ, ତେବେ ମୋର ରାନ୍ଧାଳମାନେ ତୁମକୁ ଖଣ୍ଡ଼ ଖଣ୍ଡ଼ କରି ଖାଇବେ।" ଏଭଳି କଠୋର କଥା କହି, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ରାବଣ କ୍ରୋଧରେ ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ, "ଏ ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୀତିଦାୟକ ରାକ୍ଷସୀମାନେ, ମାଂସ ଓ ରକ୍ତ ଖାଇଥିବା, ସୀତାଙ୍କର ଅଭିମାନକୁ ଭୁଲାଇଦିଅ।" ରାବଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ସେ ଭୟଙ୍କର ଓ ଦୁର୍ଦ୍ଦୈତ୍ୟ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ହାତ ଜୋଡ଼ି ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ଘେରି ନିଲେ। ରାବଣ, ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ, ତଳେ ପା ଦେଇ ମାଟିକୁ ଭାଗିଦେଇ କହିଲେ, "ମୈଥିଲୀକୁ ଅଶୋକବନର ମଧ୍ୟରେ ନେଇଯାଅ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ଲୁଚାଇ ଘେରି ରଖ।" "ସେଠାରେ ଭୟ ଦେଇ ଓ ମିଠା କଥା କହି, ଏ ମିଥିଲାନନ୍ଦନୀକୁ ଏକ ଅବଶ ହାତୀ ସ୍ତ୍ରୀ ପରି ଅନୁଶାସନ କର।" ଏଭଳି ଆଜ୍ଞା ପାଇ, ରାକ୍ଷସୀମାନେ ମୈଥିଲୀକୁ ନେଇ ଅଶୋକବନକୁ ଗଲେ। ଏହି ଅଶୋକବନ ଫଳ ଓ ଫୁଲରେ ଭରିଥିଲା, ମନୋରମ ଚିଡ଼ିଆ ତାହାକୁ ଉପସ୍ଥିତ ରଖିଥିଲେ। ଏଠି, ଜାନକୀ ଶୋକରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହୋଇ, ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ବାଘମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହରିଣୀ ପରି। ଦୁଃଖରେ ଜଳି, ଜାନକୀ ଶାନ୍ତି ମିଳୁନଥିଲେ, ଭୟଭୀତ ହରିଣୀ ପରି ଫାଦରେ ଆଟକିଯାଇଥିଲେ। ଏଠି, ମୈଥିଲୀ ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଷ୍ଟ ଦିଆଯାଇ, ଦୁଷ୍ଟ ଚକ୍ଷୁ ଦେଖି ଭୟ ଓ ଶୋକରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହୋଇ, ନିଜ ପ୍ରିୟ ପତି ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇକୁ ଚିନ୍ତା କରି, ଅଚେତନ ହୋଇପଡ଼ିଲେ। ଏଠି ଏହି ଉତ୍ତମ ମହାକାବ୍ୟ ରାମାୟଣର ଅରଣ୍ୟ କାଣ୍ଡର ସତପଞ୍ଚାଶତମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଏଠି, ରାମ ତୁରନ୍ତ ମାରୀଚକୁ ମୃଗ ରୂପରେ ମାରିଦେଲେ, ଯେଉଁଥି ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରୁଥିଲା, ଏବଂ ମୈଥିଲୀକୁ ଦେଖିବାକୁ ଅତି ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ଦ୍ରୁତ ଫେରି ଆସିଲେ। ଏହି ଆସିବା ସମୟରେ, ଏକ ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ୱରରେ ଶିଆଳ ରାମଙ୍କ ପଛରେ ଉଠି ବାଉଲିଲା। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଓ ରୋମ ଖଡ଼ା କରିଦେଉଥିବା ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ରାମ ଅନ୍ଦାଜ କରି, ଏହି ଶିଆଳର ଉଠିବା ଦୁଷ୍ଟ ଶକୁନ ବୋଲି ଚିନ୍ତା କଲେ, "ବୈଦେହୀ ନିରାପଦ ରହିବେ କି, ରାକ୍ଷସମାନେ ତାଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ଦେଇନଥିବେ କି?" "ଯଦି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମୋ ସ୍ୱର ଶୁଣିଛନ୍ତି, ମାରୀଚ ମୃଗ ରୂପରେ ମୋ ସ୍ୱରକୁ ଅନୁକୃତି କରିଛି—" "ତେବେ ସୌମିତ୍ରି ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ସୀତାକୁ ଛାଡ଼ି ତୁରନ୍ତ ମୋ ପାଖରେ ଆସିବେ, ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ।" "ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ, ରାକ୍ଷସମାନେ ସୀତାଙ୍କର ନାଶ ଚାହିଁଛନ୍ତି; ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୃଗ ହୋଇ ମୋତେ ଆଶ୍ରମରୁ ଦୂରେ ନେଇଯାଇଛନ୍ତି।" "ମୋ ତୀର ଦ୍ୱାରା ମାରିଚ ଆହତ ହୋଇ, 'ହା ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମୁଁ ମରିଯାଇଛି!' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରିଥିଲା।" "ମୁଁ ଜଙ୍ଗଲରେ ତାଙ୍କୁ ଏକା ଛାଡ଼ି ଆସିଛି, ଏହି ଦୁଇ ଜଣେ ଭଲ ରହନ୍ତୁ; ଜନସ୍ଥାନ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ହୋଇପଡ଼ିଛି।" "ଆଜି ଅନେକ ଭୟଙ୍କର ଶକୁନ ଦେଖାଯାଉଛି;" ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି, ରାମ ଶିଆଳର ଉଠିବା ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଥିଲେ। ତୁରନ୍ତ ଫେରି, ନିଜ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ରାମ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇ, ମୃଗ ରୂପରେ ରାକ୍ଷସ ମୋତେ ଦୂରକୁ ନେଇଯାଇଥିଲା ବୋଲି ଚିନ୍ତା କଲେ। ଏହି ଭୟ ଓ ଚିନ୍ତାରେ ରାମ ଜନସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଲେ; ତାଙ୍କ ମନ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଦୁଃଖରେ ଭରିଥିଲା, ଜଙ୍ଗଲର ପଶୁ ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଘେରି, ତାଙ୍କ ଦୁଃଖରେ ଅଂଶୀଦାର ହେଲେ। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ବାମପଟେ ରଖି, ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କଲେ; ଏହି ଭୟଙ୍କର ଶକୁନ ଦେଖି, ରାମ ତୁରନ୍ତ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଫେରିଲେ। ତାପରେ ରାମ ଦେଖିଲେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ତେଜ ଅନ୍ଧାରି ହୋଇଯାଇଛି; ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରାମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସି, ଅତି ଦୂର ନୁହେଁ। ଏକା ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ଭାଇ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଦେଖି, ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଆସିବା ସମୟରେ ତ୍ରୁଟି କଲେ। "ତୁମେ ରାକ୍ଷସମାନେ ନିବାସ କରୁଥିବା ଜଙ୍ଗଲରେ ସୀତାକୁ ଏକା ଛାଡ଼ି ଆସିଛ; ରାଘବ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ବାମ ହାତ ଧରିଲେ।" ତାଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଭରା ମିଠା ଓ କଠୋର କଥା କହିଲେ, "ହା ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ତୁମେ ଏକା ସୀତାକୁ ଛାଡ଼ି ଏଠି ଆସିଛ, ଏହା ଅପରାଧ।" "ତୁମେ ଏଠି ଆସିଛ, ମୈଥିଲୀକୁ ଛାଡ଼ି—ସବୁ ଭଲ ହେଉ। କିନ୍ତୁ, ହେ ଶୂର, ମୋର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ଜନକନନ୍ଦନୀ...