ରାବଣଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ ସୀତା କହିଲେ, “ରାବଣ, ତୁମେ ଦେବତା କିମ୍ବା ଦାନବଙ୍କୁ ଅପରାଜେୟ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏଭଳି ଭୟଙ୍କର ଶତ୍ରୁତା କରିଛ, ତେବେ ତୁମେ ରାମଙ୍କୁ ଟାଳି ବଞ୍ଚିପାରିବ ନାହାଁ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଘବ ତୁମ ଅବଶିଷ୍ଟ ଜୀବନର ଶେଷ ହେବେ; ଯେପରି ଏକ ପଶୁ ବଳିଉପଲ ନିକଟକୁ ନେଇଯିବା ପରେ ତାହାର ମୁକ୍ତି ଅଶକ୍ୟ, ସେପରି ତୁମର ବଞ୍ଚିବା ଅଶକ୍ୟ। ଯଦି ରାମ ତୁମକୁ କ୍ରୋଧରେ ତେଜସ୍ୱୀ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖନ୍ତି, ତେବେ ହେ ଦାନବ, ତୁମେ ଆଜି ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦଗ୍ଧ କାମଦେବ ପରି ଭସ୍ମ ହେଇଯିବ। ଯିଏ ଚାହିଲେ ଆକାଶରୁ ଚନ୍ଦ୍ରମା କୁ ଖସାଇପାରିବ, ତାହାକୁ ନଷ୍ଟ କରିପାରିବ, କିମ୍ବା ସାଗରକୁ ଶୁଷ୍କ କରିପାରିବ, କେବଳ ସେଉଁଠି ସୀତାକୁ ମୁକ୍ତ କରିପାରିବ। ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁଶୟ୍ୟାରେ ଅଛ, ତୁମର ଯଶ, ଶକ୍ତି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନାଶ ପାଇଯାଇଛି; ତୁମ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଲଙ୍କା ବିଧୂର ହେବ। ଏଇ ଅଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମକୁ କେବେ ବି ସୁଖ ଦେବ ନାହିଁ; ତୁମେ ମୋତେ ବଳପୂର୍ବକ ମୋ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପାଖରୁ ଅଲଗା କରିଛ। ମୋ ସ୍ୱାମୀ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବ ଥିବା, ନିର୍ଭୟ ଭାବରେ ଦଣ୍ଡକା ଅରଣ୍ୟରେ ରହୁଛନ୍ତି, ସ୍ୱ ଶୌର୍ୟରେ ଆଶ୍ରିତ। ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମର ଶକ୍ତି, ପ୍ରଭାବ, ଅହଂକାର ଓ ଗର୍ବକୁ ବାଣର ବୃଷ୍ଟିରେ ନଷ୍ଟ କରିଦେବେ। ଯେତେବେଳେ ସମୟ ଆସେ, ଲୋକେ ଅବିବେକୀ ହୋଇ ଅନର୍ଥ କରନ୍ତି; ମୋ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରି ତୁମର ଓ ତୁମ ରାକ୍ଷସ ଓ ଅନ୍ତ:ପୁରର ନଶ୍ୱରତା ନିଶ୍ଚିତ। ଯେପରି ଦ୍ୱିଜାତିମାନେ ମନ୍ତ୍ର ପୠଢି ଶୁଭ କରା ଯଜ୍ଞବେଦୀକୁ କୌଣସି ଚଣ୍ଡାଳ ଅପବିତ୍ର କରିପାରେନି, ସେପରି ଧର୍ମପତିର ଦୃଢ଼ ପତିବ୍ରତା ମୁଁ ତୁମ ନିକଟରେ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ। ଯେପରି ହଂସୀ କମଳରେ ଖେଳେ, କିନ୍ତୁ ନଳିକା ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚିଥିବା ବକୁଳକୁ ଦେଖେନାହିଁ, ସେପରି ମୁଁ ତୁମ ପାଖରେ ଅପହୃତ। ଏଇ ଦେହ ଅନୁଭୂତିହୀନ; ଚାହିଲେ ବାନ୍ଧ, କିମ୍ବା ମାର, ମୋ ଦେହ କିମ୍ବା ପ୍ରାଣ ରକ୍ଷା କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ମୋର ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ଏଇ ଭୂମିରେ ମୋ ଲଜ୍ଜାକୁ ଛାଡିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।” ଏଭଳି କଥା କହି, ବିଡେହୀ ସୀତା କ୍ରୋଧରେ କଠୋର ଶବ୍ଦ କହିଲେ। ଏଠିଏ ଜାନକୀ ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ, ତାଙ୍କର କଠୋର ଓ ରୋମାଞ୍ଚକ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ରାବଣ ଭୟ ଦେଇ କହିଲେ, “ମୈଥିଲୀ, ଏଠି ମୋ କଥା ଶୁଣ, ତୁମକୁ ଦ୍ୱାଦଶ ମାସ ଅବଧି ଦେଉଛି। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ମୋତେ ସ୍ୱୀକାର କରିନାହେଲେ, ତେବେ ମୋ ରନ୍ଧନାରା ରାକ୍ଷସୀମାନେ ତୁମକୁ ଖଣ୍ଡଖଣ୍ଡ କଟି ସକାଳ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ତିଆରି କରିବେ।” ଏହି କଠୋର ଶବ୍ଦ କହି ରାବଣ, କ୍ରୋଧରେ ରାକ୍ଷସୀମାନୋ ଉପରେ ଆଦେଶ ଦେଲେ, “ଏହି ଭୟଙ୍କର ଓ ଦୃଶ୍ୟରେ ଭୀଷଣ ରାକ୍ଷସୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ମାଂସ ଓ ରକ୍ତ ଖାନ୍ତି, ସୀତାଙ୍କ ଗର୍ବକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଦିଅ। ମୈଥିଲୀକୁ ଅଶୋକ ବାଟିକାର ମଧ୍ୟଭାଗକୁ ନେଇଯାଅ, ତାଙ୍କୁ ତୁମେ ଘେରି ରଖ, ଲୁଚାଇ ରଖ। ତାଙ୍କୁ କ୍ରୁର ଭୟ ଦେଇ, ପୁନି ମୃଦୁ କଥା କହି ବଶ କର, ଯେପରି ଏକ ଜଙ୍ଗଲୀ ମହିଳା ହାତୀକୁ ବଶ କରାଯାଏ।” ରାବଣଙ୍କ ଆଦେଶ ମାନି, ସେଇ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ମୈଥିଲୀକୁ ଅଶୋକ ବାଟିକାକୁ ନେଇଗଲେ। ସେଠି ଏହି ବାଟିକା ନାନା ଫଳ ଓ ଫୁଲରେ ଭରିଥିଲା, ଅନେକ ପକ୍ଷୀ ମଦରେ ମତ୍ତ ହୋଇ ଖେଳୁଥିଲେ। ଏଠି ସୀତା, ଜନକନନ୍ଦିନୀ, ଶୋକରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ, ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ହାତରେ ବନ୍ଧି ହରିଣୀ ପରି ବଘାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ମହାଶୋକରେ ଭସିଥିବା ସୀତା, ଭୟରେ ଏବଂ ଦୁଃଖରେ ଅଚେତନ ହୋଇ, ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସେଠି କୌଣସି ଶାନ୍ତି ନ ପାଇଲେ; ଦୃଷ୍ଟି ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦମନ କରୁଥିଲେ, ସେ ସ୍ୱାମୀ ଓ ଭାଉଜଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ଅତି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ଏହିପରେ, ମହାକବି ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ଅରଣ୍ୟକାଣ୍ଡର ସତାବନ୍ୟ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଏଠି ରାମ ତ୍ୱରିତ ଗତିରେ ମାରୀଚକୁ, ଯିଏ ମୃଗ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଘୁରୁଥିଲା, ବଧ କରି ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆଶାରେ ଦ୍ରୁତ ଫେରିଅସୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ପଛରୁ ଏକ କ୍ରୁର ସ୍ୱରର ଶିଆଳ ଚିତ୍କାର କଲା। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଓ ରୋମାଞ୍ଚକ ଧ୍ୱନି ଶୁଣି ରାମ ଅନ୍ଧାରା ଆଶଙ୍କା କଲେ ଓ ଏହି ଶିଆଳ ଚିତ୍କାରର ଅର୍ଥ ବିଚାରିଲେ, “ହାୟ, ଏହି ଶିଆଳ ଚିତ୍କାର ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ; ମୋ ବିଡେହୀ ସୀତା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ହାତରେ ଅକ୍ଷତ ରହୁନ୍ତୁ। ଯଦି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏହି ଧ୍ୱନି ଶୁଣିଥିବେ, ଯାହା ମାରୀଚ ମୋର ସ୍ୱର ଅନୁକରଣ କରିଛି, ତେବେ ସେ ସୀତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ମୋତେ ଦେଖିବାକୁ ଦୌଡ଼ିଆସିବେ। ନିଶ୍ଚୟ ରାକ୍ଷସମାନେ ସୀତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି; ସେମାନେ ମୋତେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୃଗ ରୂପରେ ମନ୍ଦିର ଠାରୁ ଦୂରେ ନେଇଯାଇଛନ୍ତି। ମୋ ବାଣରେ ଘାୟଳ ହୋଇ, ମାରୀଚ ‘ହାୟ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମୁଁ ମୃତ’ ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲା। ମୋ ଦ୍ୱାରା ଅରଣ୍ୟରେ ଏକାକୀ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଭଲ ହେଉ। ଜନସ୍ଥାନ ଘଟଣା ପାଇଁ ମୁଁ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ଆଜି ବହୁତ ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଦେଖାଯାଉଛି।” ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ ରାମ ଏହି ଶିଆଳ ଚିତ୍କାର ଶୁଣିଲେ।