ସୀତା ରାବଣଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ—“ରାମଙ୍କ ଧନୁରୁ ଛୁଟିଥିବା ସୁନା ଜଡିତ ବାଣଗୁଡ଼ିକ ତୁମ ଦେହକୁ ଗଙ୍ଗା ପାଡ଼କୁ ଲହରି ଯେପରି ଆଘାତ କରେ, ସେପରି ଆଘାତ କରିବ। ଦେବତା ବା ଦାନବମାନେ ଯଦି ତୁମକୁ କିଛି କରିପାରିବେନାହିଁ, ତଥାପି ଏପରି ଶତ୍ରୁତା କରି, ରାବଣ, ତୁମେ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି ବଞ୍ଚିପାରିବେନାହିଁ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଘବ ତୁମ ଶେଷ ଆୟୁଷ୍ୟର ଶେଷ ହେବେ; ଯେପରି ଯଜ୍ଞ ଶିଳା ନିକଟକୁ ନିଆଯାଇଥିବା ପଶୁ ଫେରିଆସିପାରେନାହିଁ, ସେପରି ତୁମ ମୁକ୍ତି ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଯଦି ରାମ ତୁମକୁ କ୍ରୋଧରେ ଜ୍ଵଳନ୍ତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିବେ, ତେବେ ତୁମେ ଆଜି ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦହିତ କାମଦେବ ପରି ଭସ୍ମ ହେଇଯିବ। ଯେ ଚାହିଲେ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଆକାଶରୁ ପଡ଼ିଦେଇପାରିବ, ବା ସମୁଦ୍ରକୁ ଶୁଷ୍କ କରିପାରିବ, ସେଉଁଠି ସୀତାକୁ ମାତ୍ର ମୁକ୍ତ କରିପାରିବ। ଏବେ ତୁମ ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ, ତୁମ ପ୍ରଭା, ଶକ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସବୁ ନଶ୍ୱର; ତୁମ ଦୁଷ୍କୃତ୍ୟରେ ଲଙ୍କା ବିଧବା ହେବ। ଏହି ଅପରାଧ ତୁମକୁ କେବେଉଁ ଶାନ୍ତି ଦେବେନାହିଁ; ତୁମେ ମୋତେ ଶ୍ରୀମାନ୍ରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରି ଶକ୍ତି ପ୍ରୟୋଗ କରି ଆଣିଛ। ମୋ ପତି ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିରେ ଶୋଭା ପାଉଥିବା, ଏକାକୀ ଦଣ୍ଡକାବନରେ ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ବସିଛନ୍ତି, ନିଜ ଶୌର୍ୟରେ ଆଶ୍ରିତ। ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମର ଶକ୍ତି, ପ୍ରଭାବ, ଅହଂକାର ଓ ଗର୍ବକୁ ବାଣବୃଷ୍ଟିରେ ଭସ୍ମ କରିଦେବେ। ଯେତେବେଳେ ନଶ୍ୱରତା ନିକଟ ଆସେ, ତେବେ ଲୋକେ ଅନ୍ୟାୟ କାମ କରିଥାନ୍ତି। ମୋ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରି, ତୁମ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ, ତୁମ ଅନ୍ତଃପୁର ସମେତ ନଶ୍ୱରତାରେ ପଡ଼ିଛ। ଯେପରି ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରରେ ପବିତ୍ର କ୍ରତ କୁଣ୍ଡ ଚଣ୍ଡାଳ ଦ୍ୱାରା ଅପବିତ୍ର ହୁଏନାହିଁ, ସେପରି ଧର୍ମପତି ଭକ୍ତା ରମଣୀ ଭାବରେ ମୁଁ ତୁମେ ଦ୍ୱାରା ଛୁଆଯିବି ନାହିଁ। ଯେପରି ପଦ୍ମମାଳାରେ ଖେଳୁଥିବା ହଂସୀ କଦାପି ମାଟିରେ ଲୁଚିଥିବା ବକକୁ ଦେଖିନଥାଏ, ସେପରି ମୁଁ ତୁମ ଅପହ୍ରସ୍ୟ। ଏହି ଦେହ ଅଚେତନ; ବାନ୍ଧ, ମାର, ଯେଉଁପରି ଇଚ୍ଛା। ମୋ ଦେହ ବା ପ୍ରାଣକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ମୋ ମର୍ଯ୍ୟାଦାକୁ ଛାଡ଼ିପାରିବି ନାହିଁ। ଏମିତି କହି, ବୈଦେହୀ ରାବଣଙ୍କୁ କ୍ରୋଧରେ କଠୋର ଶବ୍ଦ କହିଲେ। ଏହି କଥାପରେ ଜାନକୀ ଚୁପ୍ ହୋଇଗଲେ। ତାପରେ ରାବଣ ସୀତାଙ୍କୁ ଭୟଦାୟକ ଶବ୍ଦ କହିଲା—“ମୈଥିଳୀ, ଏକଦ୍ୱାଦଶ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋ କଥା ଶୁଣ। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ମୋତେ ଗ୍ରହଣ ନ କଲେ, ତେବେ ମୋ ରନ୍ଧନୀମାନେ ତୁମକୁ ଖଣ୍ଡଖଣ୍ଡ କରି ଉପାହାର ପାଇଁ ପକାଇଦେବେ।” ଏହି କଠୋର ଶବ୍ଦ କହି, ରାବଣ କ୍ରୋଧରେ ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ—“ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦେହଦାରୁଣୀ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ସୀତାଙ୍କ ଗର୍ବକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଦିଅ। ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ସମ୍ମାନପୂର୍ବକ ହାଥ ମିଳାଇ ସୀତାଙ୍କୁ ଘେରି ଧରିଲେ। ତାପରେ ଭୟଙ୍କର ରାବଣ ଭୂମିକୁ ପାଦ ଦେଇ ଅମାନବିକ ଭାବରେ କହିଲେ—“ମୈଥିଳୀକୁ ଅଶୋକବାଟିକା ମଧ୍ୟରେ ନେଇଯାଅ, ତାଙ୍କୁ ଉପରେ ଅପରିଚିତ ଭାବରେ ରଖ; କ୍ରୂର ଭୟଦେଇ କଥା ଓ ମଧୁର ବାଣୀରେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁଶାସନ କର, ଯେପରି ଏକ ଅପରିଚିନ୍ତିତ ହସ୍ତିନୀକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ।” ଏପରି ଆଦେଶ ପାଇ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ମୈଥିଳୀକୁ ନେଇ ଅଶୋକବାଟିକାକୁ ଗଲେ। ସେଠି ଏହି ଉଦ୍ୟାନ ନାନା ଫଳ ଓ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ପକା ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧୁର ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲେ। ସେଠି ଜାନକୀ ଦୁଃଖରେ ଦଳିତ, ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ଦବାବରେ ମୃଗଶାବକ ପରି ଅଶାନ୍ତ ହୋଇ ଥିଲେ। ସେ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ କଠୋର ଶବ୍ଦରେ ଅତି କ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇ, ପ୍ରିୟ ପତି ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରୁଥିଲେ, ଭୟ ଓ ଶୋକରେ ଅଚେତନ ହୋଇଯାଉଥିଲେ। ଏଠିଏ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଅରଣ୍ୟକାଣ୍ଡର ସତ୍ତାବନ୍ତି ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଏଠି ରାମ ତ୍ରିକଳ ରୂପୀ ମୃଗ ମାରୀଚକୁ ବାଣରେ ବିଧ୍ୱଂସ କରି, ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ଶୀଘ୍ର ଫେରୁଥିଲେ। ପଛରୁ ଏକ କ୍ରୂର ସ୍ୱରର ଯୌଳ ଡାକରେ ତାଙ୍କ ହୃଦୟ କମ୍ପିତ ହେଲା। ଏହି ଭୟାନକ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ସେ ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଭାବିଲେ—“ହେ ବୈଦେହୀ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ହାତରୁ ତୁମେ ସୁରକ୍ଷିତ ରୁହ। ଯଦି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏହି ଡାକ ଶୁଣି, ମୃଗ ମୋ ସ୍ୱର ଅନୁକରଣ କରିଛି, ତେବେ ସେ ମୈଥିଳୀକୁ ଛାଡ଼ି ତୁରନ୍ତ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିବେ। ନିଶ୍ଚିତ ରାକ୍ଷସମାନେ ସୀତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି; ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୃଗ ରୂପେ ମୋତେ ଆଶ୍ରମରୁ ଦୂରେ ନେଇଯାଇଛନ୍ତି। ମାରୀଚ ମୋ ବାଣରେ ବିଧ୍ୱଂସ ହୋଇ, ‘ହା ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମୁଁ ମୃତ’ ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲା। ମୁଁ ଯେଉଁଠାରେ ଜନସ୍ଥାନ ଦ୍ୱାରା ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ହୋଇଛି, ମୋ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଦୁଇଜଣୀ ଅରଣ୍ୟରେ ଏକାକୀ ରହିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଭଲ ହେଉ।