ରାକ୍ଷସମାନ୍ୟର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦଶମୁଖ ରାବଣ, ଶୋକରେ ଦୁଃଖିତ ଏବଂ ଅଶକ୍ତ ହୋଇଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ଦେବତାମାନଙ୍କର ନିବାସ ଭଳି ଦିଶୁଥିବା ନିଜ ପ୍ରାସାଦ ଦେଖାଇଲେ। ସେ ସୀତାଙ୍କୁ ନିଜ ପ୍ରାସାଦର ଅନେକ ମହଲ ଓ ଭବନଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖାଇଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ହଜାରେ ହଜାର ମହିଳାମାନେ ଉପସ୍ଥିତ, ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀମାନେ ଚରିଉଛନ୍ତି, ଏବଂ ଏହି ଭବନଗୁଡ଼ିକୁ ଅନେକ ପ୍ରକାର ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଭୂଷିତ କରାଯାଇଛି। ଏହି ମହଲଗୁଡ଼ିକୁ ଦାତ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ, କ୍ରିଷ୍ଟାଲ୍ ଓ ଚାନ୍ଦିର ଥମ୍ଭା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭା ପାଇଛି; ହୀରା ଓ ବୈଦୂର୍ୟର ଅଦ୍ଭୁତ ଶିଳ୍ପ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଭବନମାନେ ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ ଲାଗୁଛି। ଏହି ପ୍ରାସାଦରେ ଦିବ୍ୟ ଢୋଲ ଓ ସଙ୍ଗୀତର ଧ୍ୱନି ଲାଗିଥିଲା, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ଭୂଷିତ, ରାବଣ ତାଙ୍କୁ ସାଥି ନେଇ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶିଢ଼ି ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ। ଏଠାରେ ଭବନମାନେ ଦାତ ଓ ଚାନ୍ଦିର ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଜାଲି ଦ୍ୱାରା ଢାକା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଜାଲି ବିନ୍ଦୁ ଓ ଜନାଳାର ଶ୍ରେଣୀ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ନିଜ ଗୃହରେ ଦଶଗ୍ରୀବ ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ଚୁନା ଓ ମଣିମାଣିକ୍ୟର ଅଦ୍ଭୁତ ଶୋଭାରେ ଭରିଥିବା ସମସ୍ତ ଦଲାନ ଦେଖାଇଲେ। ସେ ଅନେକ ପୁଷ୍ପରେ ଆଛାଦିତ ପୋଖରି ଓ ଝିଲିକୁ ଦେଖାଇଲେ, କିନ୍ତୁ ସୀତା ତାଙ୍କର ଦୁଃଖରେ ଲିନ ଥିଲେ। ଏପରେ, ଦୁଷ୍ଟ ହୃଦୟ ରାବଣ ସୀତାଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରାସାଦ ଦେଖାଇ ଏବଂ କଥା କହିଲେ: “ଏଠାରେ ଦଶ କୋଟି ରାକ୍ଷସ ଓ ବାଇଶି ହଜାର ରଥ ଅଛି, ବୃଦ୍ଧ, ଶିଶୁ ଓ ରାତିରେ ଚଳିଥିବା ଲୋକମାନେ ଛାଡ଼ି। ଏ ସମସ୍ତ ବୀରମାନେ ମୋର ଅଧୀନ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣ ପାଇଁ ମୋର ହଜାର ନିୟମିତ ସେବକ ଅଛନ୍ତି। ଏ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ, ମୈଥିଳୀ, ତୁମ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ; ମୋର ଜୀବନ ମଧ୍ୟ, ମୈଥିଳୀ, ତୁମେ ମୋତେ ପ୍ରାଣଠାରୁ ବେଶି ପ୍ରିୟ। ମୋର ଅନେକ ଅନ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଅଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସୀତା, ତୁମେ ସେମାନଙ୍କର ରାଣୀ; ମୋର ସ୍ତ୍ରୀ ହେବାକୁ ମନେ କର। କାହିଁକି ତୁମେ ଅନ୍ୟ ପ୍ରକାର ଭାବିବାକୁ ଲାଗିଛ? ମୋତେ କୃପା କର; ଯେଉଁ ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରେମରେ ତ୍ରାସିତ, ମୋତେ ଦୟା କର। ଏହି ଲଙ୍କା, ସମୁଦ୍ରରେ ଘିରା, ଏକ ଶତ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା, ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବତାମାନେ ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠି ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବେନି। ଦେବତା, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ଦେଖୁଛି, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେହି ମୋର ଶକ୍ତିକୁ ସମ ନୁହେଁ। ରାମ କଣ କରିପାରିବେ—ଏବେ ରାଜ୍ୟହୀନ, ଦୁଃଖିତ, ତପସ୍ୱୀ, ପଦଯାତ୍ରା କରୁଥିବା, ଏକ ମାନବ ଯିଏ ଅତି ଅଳ୍ପ ଶକ୍ତିଶାଳୀ? ମୈଥିଳୀ, ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର, କାରଣ ମୁଁ ତୁମ ସମ। ଯୁବାବସ୍ଥା ଅତି ଶୀଘ୍ର ଅତିତ ହେବ, ଭୟଭୀତ ହେଉନି, ଏଠି ମୋ ସହ ଆନନ୍ଦ କର। ତୁମେ ରାଘବଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରନି, ଏଠି କେହି ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତାରେ ତୁମଠାରେ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ପାରିବେନି। ଯେପରି ବାୟୁକୁ ରଶିଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧିପାରିବେନି, ଏବଂ ଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନିକୁ ଧରିପାରିବେନି, ତେଣୁ ମୋର ବାହୁ ରକ୍ଷାରେ ତୁମେ ଅଛ, ଏ ତିନି ଲୋକରେ କେହି ଶକ୍ତି ବଳରେ ତୁମକୁ ନେଇଯିବାକୁ ପାରିବେନି। ଏହି ବିଶାଳ ଲଙ୍କାର ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କର; ମୋ ପରି ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ଚଳିତ ଅଚଳ ତୁମର ଦାସ ହେବେ। ଅଭିଷେକ ହେଇ, ଆନନ୍ଦ କର; ଆଗରୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ରହିଥିବା ଅନ୍ୟାୟ ଏବେ ଶେଷ। ତୁମେ ଯେଉଁ ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ, ତାହାର ଫଳ ଏଠି ପାଉ; ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ମାଳା ଏଠି ଅଛି, ମୈଥିଳୀ। ଏଠି ଉତ୍ତମ ଅଳଙ୍କାର ମଧ୍ୟ ଅଛି; ମୋ ସହ ଏହି ଅଳଙ୍କାର ଉପଭୋଗ କର। ପୁଷ୍ପକ ଚରିଅଟ୍, ମୈଥିଳୀ, ମୋର ଭାଇ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କର, ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଛି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଜବରଦସ୍ତି ନିୟେଇଥିଲି, ଏହି ଆକାଶ ଗାଡ଼ି ଚିନ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଥାଏ। ଏଠି, ସୀତା, ମୋ ସହ ଆନନ୍ଦ କର; ତୁମର ମନୋହର ମୁହା, ପଦ୍ମ ପରି ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଶୋଭାମୟ। କିନ୍ତୁ, ରମଣୀ, ତୁମର ମୁହା ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ଧାର ହୋଇଛି; ଏପରି କଥା କହି, ମହିଳା ମହାନ, ସୀତା ତାଙ୍କର ଗା ଚେପ୍ଟା କରି ଅଶ୍ରୁ ଅଟକାଇଲେ; ଚିନ୍ତାରେ ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ, ଦୁଃଖରେ ତାଙ୍କର ରୂପ ଅନ୍ଧାର ହେଉଥିଲା। ତାପରେ, ରାତିରେ ଚଳିଥିବା ରାବଣ କହିଲେ: “ଏ ଲଜ୍ଜା, ମୈଥିଳୀ, ତୁମ ଧର୍ମଭଙ୍ଗର ଫଳ। ଏ ନିଷ୍କ୍ରିୟତା ତୁମକୁ ଅଧିକ ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ, ଏହା ଏକ ଋଷିର ଶାପ। ମୋ ପାଦ, ତୁମ ପ୍ରତି ମୃଦୁ, ମୋ ମୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଦବାଯାଉଛି। ଶୀଘ୍ର କୃପା କର; ମୁଁ ତୁମର ଦାସ। ଏହି କଥା ମୁଁ କହୁଛି, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଅର୍ଥ ହାରାଇଛି। ରାବଣ କେବେ ଏକ ମହିଳା ପାଖରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇବା ନୁହେଁ।” ଏପରି କଥା କହି, ଦଶମୁଖ ଜନକନନ୍ଦନୀ ମୈଥିଳୀକୁ ନିଜ ମନରେ ଭାବିଲେ: “ସେ ଏବେ ମୋର।” ଏଠି ଏଠି, ପ୍ରସଙ୍ଗର ଅନୁସାରେ, ପଞ୍ଚାପଞ୍ଚାଶ ଶର୍ଗ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ଏବେ ଛପଞ୍ଚାଶ ଶର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଏପରି ଭାବରେ ଦଶମୁଖ ରାବଣ କଥା କହିବା ପରେ, ଶୋକରେ ତ୍ରାସିତ ହେଲେ ମୈଥିଳୀ, କିନ୍ତୁ ସେ ନିଭିକ ହେଲେ। ରାବଣଙ୍କ ଏଡ଼େ ଏକ ତିଆ ଘାସ ରଖି, ସୀତା ଉତ୍ତର ଦେଲେ: “ଦଶରଥ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଅଛନ୍ତି, ତିନି ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ, ଧର୍ମର ମୂର୍ତ୍ତି, ପାହାଡ଼ ପରି ଦୃଢ଼। ତାଙ୍କର ପୁଅ ହେଉଛନ୍ତି ରାଘବ। ଏହି ଧର୍ମପରାୟଣ ରାମ, ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଦୀର୍ଘବାହୁ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଚକ୍ଷୁ, ସେ ମୋର ପତି, ଦେବତା ପରି। ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶରେ ଜନ୍ମିତ, ସିଂହ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତାଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ, ସେ ତୁମର ଜୀବନ ନେଇଯିବେ। ଯଦି ତୁମେ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ସମ୍ମୁଖରେ ବଳପୂର୍ବକ ମୋତେ ଅପମାନ କର, ତେବେ ତୁମେ ଜନସ୍ଥାନରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଖର ପରି ମୃତ୍ୟୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହେବ। ତୁମେ ଯେଉଁ ରାକ୍ଷସମାନେ ଉଲ୍ଲେଖ କରୁଛ, ସେମାନେ ଦୀନ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ରାଘବଙ୍କ ପାଖରେ କିଛି ନୁହେଁ, ଯେପରି ସର୍ପମାନେ ଗରୁଡ଼ ପାଖରେ ଦୁର୍ବଳ। ତାଙ୍କ ଧନୁରୁ ଛାଡ଼ା ହୋଇଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭୂଷିତ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ, ଗଙ୍ଗା ତୀରକୁ ତରଙ୍ଗ ଦେଇଥିବା ପରି, ତୁମ ଦେହକୁ ବିଦ୍ଧ କରିବ।