ଭୋକ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ହୋଇ, ତାଟକା ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନା କରି ଆଗକୁ ଧାଇଲେ। ତାଙ୍କୁ ଏଭଳି ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ପୂଜ୍ୟ ଋଷି ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମାରୀଚକୁ କହିଲେ, “ତୁମେ ରାକ୍ଷସ ରୂପ ଧାରଣ କର।” ଏହି ସମୟରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଋଷି ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ତାଟକାକୁ ଶାପ ଦେଲେ— “ଓ ମହାୟକ୍ଷିଣୀ, ମାନବ ଭକ୍ଷକ, ବିକୃତ ମୁହଁ ଧାରିଣୀ, ତୁମେ ଏହି ରୂପ ଛାଡ଼; ଭୟଙ୍କର ଆକୃତି ଧାରଣ କର।” ଏହି ଶାପରେ ତାଟକା ଦେହରେ ରୂପାନ୍ତର ହେଲା, ଏବଂ ତିନି କ୍ରୋଧରେ ବିଭୋର ହୋଇ, ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ପୂତିତ ଏହି ପବିତ୍ର ଭୂମିକୁ ଉଜାଡ଼ ଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ରାଘବ, ଗାଈ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଯକ୍ଷିଣୀ ତାଟକାଙ୍କୁ ବଧ କର। ତାଙ୍କର କୁକର୍ମ ଅତି ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ। ଏହି ତିନି ଲୋକରେ ତୁମେ ବ୍ୟତୀତ କେହି ତାଙ୍କୁ ମାରିପାରିବେ ନାହିଁ, କାରଣ ତିନି ଶାପବଳୀତ। ହେ ନରୋତ୍ତମ, ଏଠି ଏକ ନାରୀ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଧର୍ମ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ତୁମେ ଦ୍ୱିଧା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଚତୁର୍ବର୍ଣ୍ଣର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଏହିପରି। ପ୍ରଜାଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କ୍ରୂର କିମ୍ବା ଅପରାଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ରକ୍ଷକଙ୍କୁ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏହି ରାଜଧର୍ମ ସନାତନ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ। ଏହି ଅଧର୍ମିଣୀଙ୍କୁ ବଧ କର, କାକୁତ୍ସ୍ଥବଂଶୀ, କାରଣ ତାଙ୍କରେ କୌଣସି ଧର୍ମ ନାହିଁ। ଏହିପରି ଘଟଣା ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଘଟିଛି—ଇନ୍ଦ୍ର ଏକଥିରେ ବିରୋଚନଙ୍କ କନ୍ୟା ମନ୍ଥରାଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ, ଯିଏ ପୃଥିବୀକୁ ସଂହାର କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ। ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ମଧ୍ୟ ଏକଥିରେ କାବ୍ୟଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ, ଯିଏ ଭୃଗୁଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ବିନା ବିଶ୍ୱ ଚାହୁଁଥିଲେ। ଏହିପରି ଅନେକ ଧର୍ମପରାୟଣ ରାଜାମାନେ ଅଧର୍ମିଣୀ ନାରୀମାନେଙ୍କୁ ବଧ କରିଛନ୍ତି। ତେଣୁ, ମୋର ଆଜ୍ଞାରେ ଦ୍ୱିଧା ଛାଡ଼ି ତାଙ୍କୁ ବଧ କର, ରାଜନ।" ଏଠିଏ ବାଲକାଣ୍ଡର ଛବିଶତମ ସର୍ଗର ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଏହି ଉଦ୍ଧତ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣି, ରାଘବ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଓ ନମ୍ର ହୃଦୟରେ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ— "ମୋ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରିବା ଓ କୌଶିକ ମୁନିଙ୍କ ଶବ୍ଦକୁ ଗଭୀର ମନେ ଧରି, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ନିଷ୍କନ୍ଧାୟ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଅୟୋଧ୍ୟାରେ ମୋ ପିତା ଦଶରଥଙ୍କ ନିକଟରେ ମୁଁ ଶିକ୍ଷା ନେଇଛି; ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଗାଈ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଭୂମିର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଗଭୀର ଆଜ୍ଞା ପୂରଣ ପାଇଁ, ମୁଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।" ଏଭଳି କହି, ଶତ୍ରୁସୂଦନ ରାମ ଧନୁଷର ମଧ୍ୟଭାଗକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଧରି, ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଧ୍ୱନି ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଉଠିଗଲା। ଏହି ଶବ୍ଦରେ ତାଟକା ଅଟବୀର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଭୟଭୀତ ହେଲେ, ତାଟକା ମଧ୍ୟ ଏହି ଧ୍ୱନିରେ ବିକ୍ରମ୍ପ୍ତ ହେଲେ। ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ତାଟକା ଅତି କ୍ରୋଧରେ, ଏହି ଶବ୍ଦ ଯେଉଁଠାରୁ ଆସିଛି, ସେଠାକୁ ଧାଇଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଭୟଙ୍କର ଆକୃତି, ବିକୃତ ମୁହଁ ଓ ବିଶାଳ ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିବା ତାଟକାକୁ ଦେଖି, ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଏହି ଭୟଙ୍କର ଯକ୍ଷିଣୀଙ୍କ ଦେଖ, ତାଙ୍କ ଦେଖି ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ହୃଦୟ ଭୟରେ ଭାଙ୍ଗିଯିବ। ଏହି ଅପରିଜିତା, ମାୟାବୀ ଶକ୍ତିର ଧାରିଣୀ; ଆଜି ମୁଁ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ଚଳାଚଳକୁ ସମାପ୍ତ କରି, କାନ ଓ ନାକ କାଟିଦେବି। ତିନି ନାରୀ ହେବାରୁ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ମାରିପାରିବି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ଚଳାଚଳକୁ ନାଶ କରିଦେବି।" ଏଭଳି କହୁଥିବା ସମୟରେ, ତାଟକା କ୍ରୋଧରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ହୋଇ, ହାତ ଉଠାଇ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନା କରି ରାମଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମୁନି ଏହା ଦେଖି, ତାଟକାଙ୍କୁ ତିବ୍ର ଶବ୍ଦରେ ତାଡ଼ନା କଲେ ଓ ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଅଭୟ ଓ ବିଜୟ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ। ତାଟକା ଏବେ ଭୟଙ୍କର ଧୂଳି କୁହୁଡ଼ ଉଠାଇଲେ, ଯାହାରେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ କିଛିକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଅନ୍ଧାର ଭାବେ ହେଲେ। ପରେ ତିନି ମାୟାବଳରେ ଅନେକ ପାଥର ବର୍ଷା କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହା ଦେଖି ରାମ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଓ ତୀର ବର୍ଷା କରି, ତାଙ୍କ ପାଥର ବର୍ଷାକୁ ବନ୍ଦ କଲେ। ତାଟକା ଆଗକୁ ଧାଇଲେ, ରାମ ତୀର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ହାତ କାଟିଦେଲେ। ପଛରେ, ତିନି ନିକଟରେ ଅସାହାୟ ଭାବେ ଦଁଡ଼ି ଦାଉଡ଼ିଲେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ କାନ ଓ ନାକର ଛୋଟା ଅଂଶ କାଟିଦେଲେ। ତାଟକା ମାୟାବଳରେ ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ଦୁଇଭାଇକୁ ଭ୍ରମିତ କଲେ। ସେ ବିଭିନ୍ନ ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ ଚଳାଚଳ କରି, ପୁଣିଥରେ ପାଥର ବର୍ଷା କଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ, “ରାମ, ଏବେ ଦୟା ଚାଲିବ ନାହିଁ; ଏହି ଯକ୍ଷିଣୀ ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଅଧର୍ମିଣୀ। ଏହି ମାୟାବଳୀ, ଯିଏ ଯଜ୍ଞ ନାଶ କରେ, ତାଙ୍କୁ ସଂଧ୍ୟା ପୂର୍ବରୁ ବଧ କର। ସଂଧ୍ୟାବେଳେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଅତି ଭୟଙ୍କର ହୋଇଯାନ୍ତି।” ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଏହି ଆଜ୍ଞା ପାଇଁ, ରାମ ଏହି ମାୟାବଳୀ ତାଟକାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନେ ହେଲେ। ଏବେ ରାମ ତାଙ୍କ ଶବ୍ଦବେଧୀ କୌଶଳ ଦେଖାଇ, ତୀର ବର୍ଷା କରି, ତାଟକାଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲେ। ତିନି ମାୟାବଳ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୀରରେ ବନ୍ଧ ହୋଇଗଲେ। ତାଟକା କ୍ରୋଧରେ ଦୁଇଭାଇ ଉପରେ ଅଗ୍ନିବାଣ କ୍ଷେପ କରି ଧାଇଲେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖି, ଦେବତାମାନେ ରାମଙ୍କୁ “ଶାବାଶ, ଶାବାଶ!” ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ କହିଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତା, ମାରୁତମାନେ ସହିତ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଓ କୌଶିକ ମୁନି, ଆପଣଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା। ଆମେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ। ରାଘବଙ୍କୁ ସ୍ନେହ ଦେଖାନ୍ତୁ, ଏବଂ ପ୍ରଜାପତି ପୁତ୍ର କୃଶାଶ୍ୱଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟବିକ୍ରମୀ, ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ରାମଙ୍କୁ ଜଣାନ୍ତୁ।” ଏହିପରି ତାଟକା ବଧ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା ସହିତ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ନାୟକ ରାମ ତାଙ୍କ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କଲେ।