ଏହି ସମୟରେ, ଖର ଓ ଦୂଷଣଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିବା ରାମଙ୍କୁ ମାରିବା ପରେ ମୁଁ ଶାନ୍ତି ପାଇବି, ଯେପରି ଏକ ଦରିଦ୍ର ଲୋକ ଧନ ଲଭି ଶାନ୍ତି ପାଏ—ଏହି ଭାବରେ ରାବଣ ନିଜ ମନରେ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ। ସେ ଜନସ୍ଥାନରେ ଥିବା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ ଯେ, ତମେ ରାମଙ୍କୁ ଭଲଭାବରେ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖ, ତାଙ୍କର ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ତାହା ମୋତେ ଏକଦମ ଖବର ଦିଅ। ସମସ୍ତ ରାତିରେ ଘୁଞ୍ଚିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ସତର୍କ ରହିବେ, ଏବଂ ରାଘବଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଅନୁସ୍ଥାନ କରିବେ। ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ତୁମେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନେକ ଥର ଦେଖାଇଛ, ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଜନସ୍ଥାନରେ ରଖିଛି। ଏହିପରେ ଏଠାକୁ ଆସି ରାବଣଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ନମସ୍କାର କରି, ଏଠି ଥିବା ଆଠ ଜଣ ରାକ୍ଷସ ମନୋହର ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର ଦେଇ ଲଙ୍କା ଛାଡ଼ି ଦୃଶ୍ୟମାନ ନହେଇ ଏକାଠି ଜନସ୍ଥାନକୁ ଯାଇଥିଲେ। ଏହା ପରେ, ସୀତାଙ୍କୁ ଅପହରଣ କରି ରାବଣ ଅତ୍ୟଧିକ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ମିଥିଳାର ଜନ୍ମ ଝିଅକୁ ଆଲିଂଗନ କରି, ରାମଙ୍କ ସହିତ ମହା ଶତୃତା ସ୍ଥାପନ କରି, ଭ୍ରମରେ ପଡ଼ି ରାବଣ ଖୁସି ହେଲେ। ଏହିପରେ, ଶ୍ରୀମୟ ଆରଣ୍ୟକାଣ୍ଡର ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶତମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ରାବଣ ଆଠ ଜଣ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇ, ଭ୍ରମରେ ପଡ଼ି ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବାକୁ ଭାବିଲେ। ସେ ବୈଦେହୀର ଚିନ୍ତାରେ କାମବାଣରେ ବିନ୍ଦ୍ରିତ ହେଇ, ନିଜ ଭବନକୁ ଗଲେ, ସୀତାକୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ ହେଲେ। ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ନାୟକ ରାବଣ ଏହି ମହଳରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଦେଖିଲେ, ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଥିବା ସୀତା ରାକ୍ଷସୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବସିଛନ୍ତି। ସୀତାଙ୍କ ମୁହଁ ଅଶ୍ରୁରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦୁଃଖରେ ଅତି ଦୁଃଖିତ, ତୁଫାନରେ ଡୁବୁଥିବା ନାଉ ପରି ଅନ୍ତରେ ଭୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଯାଇଛି। ଏକ ହରିଣୀ ନିଜ ଦଳ ଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ କୁକୁରମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରି ରହିଛି, ଏହିପରି ସୀତା ମୁହଁ ନମ୍ର କରି ଦଢ଼ାଇ ନିଜ ଦୁଃଖରେ ବସିଥିଲେ। ରାବଣ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ନାୟକ, ସୀତାଙ୍କୁ ଦୁଃଖରେ ଅସହାୟ ଦେଖି, ନିଜ ମହଳ ଦେଖାଇଲେ, ଯାହା ଦେବତାମାନଙ୍କର ନିବାସ ପରି ଦେଖାଉଥିଲା। ସେ ସୀତାଙ୍କୁ ନିଜ ମହଳର ହାଲ୍ ଓ ମନ୍ଦିର ଦେଖାଇଲେ, ଯାହା ଅନେକ ନାରୀମାନେ, ନାନା ପକ୍ଷୀ ଓ ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା। ଅଜର, ସୁନା, କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ଓ ଚାନ୍ଦିର ତମ୍ଭା, ହୀରା ଓ ବୈଦୂର୍ୟର ଅଦ୍ଭୁତ ମାଳା, ଦେଖିଲେ। ଦେବତାମାନଙ୍କର ଡ଼ାଙ୍ଗ ଅନୁରାଧ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତରେ ମହଳ ତଳିଥିଲା, ତେଜସ୍ୱୀ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ, ସେ ସୀତାଙ୍କ ସହିତ ସୁନା ଶିଢ଼ି ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ। ମହଳର ଦେଖିବାକୁ ମନୋହର ଦ୍ୱାର ଅଜର ଓ ଚାନ୍ଦିର, ସୁନା ଜାଲିରେ ଆଛି। ଦଶଗ୍ରୀବ ନିଜ ଘରରେ ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ଲାଇମ୍ ଓ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଅନେକ ଅଙ୍ଗନା ଦେଖାଇଲେ। ସେ ସୀତାଙ୍କୁ ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଥିବା ବେଳେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଫୁଲରେ ଆଛିଥିବା ପୋକ୍ଖରି ଓ ଝିଲି ଦେଖାଇଲେ। ଏଭଳି ସ୍ୱର୍ଗମୟ ମହଳ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେଖାଇ ଅସୁଧ୍ଦ ହୃଦୟ ରାବଣ ସୀତାଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇ ମନେ ଆକର୍ଷିତ କରିବାକୁ କହିଲେ—"ଏଠି ଦଶ କୋଟି ରାକ୍ଷସ ଏବଂ ବାଇଶି ହଜାର ରଥ ଅଛି, ବୃଦ୍ଧ, ଶିଶୁ ଓ ରାତିରେ ଘୁଞ୍ଚିବା ମାନେ ଛାଡ଼ି। ଏ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କର ମୁଁ ନାୟକ, ପ୍ରତି ଏକ ଯୋଦ୍ଧା ପାଇଁ ମୋ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଏକ ହଜାର ଆଛି।" "ଏ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ମୋର ଜୀବନ, ସୀତା, ତୁମେ ମୋ ଶ୍ୱାସଠାରୁ ବି ଅଧିକ ପ୍ରିୟ। ମୋର ଅନେକ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜ୍ଞୀ, ମୋର ପ୍ରିୟା ହୁଅ।" "କାହିଁକି ତୁମେ ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ଚିନ୍ତା କରୁଛ? ମୋର ଶବ୍ଦ ଗ୍ରହଣ କର, ମୋତେ ଦୟା କର, ଯେଉଁଠି ମୁଁ ତୁମେ ପାଇଁ ବିନ୍ଦ୍ରିତ।" "ଏହି ଲଙ୍କା, ଏକ ଶତ ଯୋଜନା ବିସ୍ତୃତ ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଘିରି, ଦେବତା ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ବି ଆସିବାକୁ ଅସମ୍ଭବ, ଦାନବମାନେ ବି ଆସିପାରିବେ ନାହିଁ।" "ଦେବତା, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ମୋ ଶକ୍ତି ସମାନ କେହି ନାହିଁ।" "ରାମ କଣ କରିପାରିବେ? ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ନାହିଁ, ଦୁଃଖୀ, ତାପସ, ପଦଯାତ୍ରୀ, ଏକ ସାଧାରଣ ମାନବ ଅପରିପକ୍ୱ।" "ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର, ସୀତା, ମୁଁ ତୁମର ସମାନ; ଯୁବାବସ୍ଥା ଅତି ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଯାଏ, ଭୟଭୀତା, ଏଠି ମୋ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କର।" "ରାଘବଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରନି, ଏଠି କେହି ଚିନ୍ତାରେ ବି ତୁମେଠାରେ ଆସିପାରିବେ ନାହିଁ।" "ଯେପରି ଆକାଶରେ ବାୟୁକୁ ରଶି ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧିହେବା ନାହିଁ, ଦେଖିବାକୁ ଶୁଦ୍ଧ ଅଗ୍ନିକୁ ଧରିହେବା ନାହିଁ—" "ତେଣୁ ସମସ୍ତ ତିନି ଜଗତରେ ମୁଁ ଦେଖୁଛି, ତୁମେ ମୋର ଭାହୁ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ହେଲେ କେହି ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନେଇଯିବା ଅସମ୍ଭବ।" "ଏହି ବିସ୍ତୃତ ଲଙ୍କା ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କର; ମୋ ପରି ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ଚଳି-ଅଚଳି ତୁମର ଦାସ ହେବେ।" "ଅଭିଷେକ ଆପ୍ୟାୟନ ପାଇଁ ଜଳ ଦିଆଯିବା ପରେ ଆନନ୍ଦ କର; ଅଗ୍ରତର ପୂର୍ବ ଅପରାଧ ବନ୍ଦ କର, ତୁମେ ଜଙ୍ଗଲରେ ରହିଥିଲା, ଏବେ ସମାପ୍ତ।" "ଏଠି ତୁମେ କରିଥିବା ସଦ୍ଗୁଣର ଫଳ ମିଳିବ; ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧି ମାଳା ଅଛି, ମୈଥିଳୀ।" "ଏଠି ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୂଷଣ ଅଛି, ମୋ ସହିତ ଉପଭୋଗ କର; ପୁଷ୍ପକ ମୋର ଭାଇ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କର—" "ଏକ ରଥ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜସ୍ୱୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଅଧିକୃତ, ବିସ୍ତୃତ ଓ ମନୋହର, ଏହି ରଥ ଚିନ୍ତାପରି ତୁରନ୍ତ ଚାଲିପାରେ।" "ଏଠି, ସୀତା, ମୋ ସହିତ ଚାହିଲା ପରି ଉପଭୋଗ କର; ତୁମର ମୁହଁ ପଦ୍ମ ପରି ଶୁଦ୍ଧ ଓ ମନୋହର—" "କିନ୍ତୁ, ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଥିବା ତୁମର ମୁହଁ ତେଜ ନାହିଁ; ଏଭଳି କହି, ମହିଳା ମହାନ୍ତୀ ସୀତା ନିଜ ଚିର ଦ୍ୱାରା ଅଶ୍ରୁ ଚାପି ରଖିଲେ।" "ସୀତା, ଚାନ୍ଦ୍ରପରି ମୁହଁ, ଅଶ୍ରୁ ଚାପି ରଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ଚିନ୍ତାରେ ଡୁବିଥିଲେ; ତାଙ୍କର ତେଜ ଦୁଃଖରେ ନିଃଶ୍ୱାସ ହୋଇ ଲୁଚିଯାଇଥିଲା।