ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ରାଜା ରାବଣ, ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦୁଥିବା ମୈଥିଲୀ ସୀତାଙ୍କୁ ନେଇ, ନିଜ ପାଇଁ ଅନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ; ଯଦିଓ ଏହା ତାଙ୍କର ନିଜ ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ହେବାକୁ ଯାଉଥିଲା, ସେ ସୀତାଙ୍କୁ ଉଠାଇ ନେଇଯାଉଥିଲେ। ସୀତାଙ୍କୁ ନିଜ କୋଳରେ ରଖି, ବିଷାକ୍ତ ଫଣି ଭଳି ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେ ଅନେକ ଜଙ୍ଗଲ, ନଦୀ, ପାହାଡ଼ ଓ ହ୍ରଦ ଉପରେ ଉଡ଼ିଯାଉଥିଲେ। ଧନୁରୁ ଛୁଟିଥିବା ତୀର ଭଳି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ସେ ବାରୁଣ୍ଡ ପତିର ନିବାସ, ଯେଉଁଠାରେ ତିମି, ମକର ଆଦି ଜଳଚର ରହନ୍ତି, ତାହାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଗଲେ। ସେ ନଦୀମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ ପହଞ୍ଚି, ସମୁଦ୍ରକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ; ତାଙ୍କର ଭୟ ଓ ଉତ୍କଣ୍ଠାରେ, ସମୁଦ୍ର ତରଙ୍ଗମାନେ ପଛକୁ ହଟିଗଲେ, ମାଛ ଓ ବଡ଼ ବଡ଼ ନାଗମାନେ ରାସ୍ତା ଅଟକିଗଲେ। ଏହିପରି ସମୟରେ, ବାରୁଣ୍ଡ ପତିର ନିବାସ ଦେଖାଦେଲା ଏବଂ ଆକାଶରୁ ଦେବ ଗାନଧର୍ବମାନେ ଶବ୍ଦ କରି କହିଲେ—“ଏହା ଦଶମୁଖୀ ରାବଣଙ୍କର ଶେଷ।” ଏପରି ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ, ରାବଣ ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଭୂକ୍ତ କରି, ମନେ ମନେ ପ୍ରମୋଦିତ ହେଉଥିଲେ। ସେ ଲଙ୍କା ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜ ମୃତ୍ୟୁ ରୂପ ଥିଲା। ଏହି ସୁନ୍ଦର ଓ ବଡ଼ ରାସ୍ତାଅଳି ଥିବା ଲଙ୍କାକୁ ଛାଡ଼ି, ନିଜ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯାଁଠାରେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ସୁରକ୍ଷିତ ଘେରା ଥିଲା ଓ ଏହା ବିଶାଳ ଥିଲା। ସେଠାରେ ଦୁଃଖରେ ଏବଂ ଅସ୍ମିତିରେ ଭରିଥିବା କଳା ଦୃଷ୍ଟି ସହିତ ସୀତାଙ୍କୁ ରଖିଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ, ମାୟା ଯେପରି ତାଙ୍କ ମାୟାବୀ ଦାନବୀକୁ ଅଟକାଇଥିଲେ, ତେଣୁ ରାବଣ ସୀତାଙ୍କୁ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ଅଟକାଇଦେଲେ। ଏବେ ଦଶମୁଖୀ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ—“ମୋର ଅନୁମତି ଛାଡ଼ି କେହି ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିବ ନାହିଁ। ମୁକୁତ, ମାଣି, ସୁନା, ବସ୍ତ୍ର, ଭୂଷଣ ଯେଉଁଠି ଦରକାର, ମୋ ଆଦେଶରେ ଦେଅ। କିନ୍ତୁ ଯଦି କେହି ଅଜାଣି କିମ୍ବା ଜାଣି, ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଏକ ଅପ୍ରିୟ କଥା କହିବ, ତେବେ ସେ ତାଙ୍କ ଜୀବନକୁ ମୋ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ ରଖିପାରିବେ ନାହିଁ।” ଏପରି ଭାବେ ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଇ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାବଣ ଅନ୍ତଃପୁର ଛାଡ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ଏବଂ କଣ କରିବେ ଭାବିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ ଏଠାରେ ଅଷ୍ଟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମାଂସଭୋଜୀ ରାକ୍ଷସ ଅଛନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ନିଜ ଦିଆଯାଇଥିବା ଵର ଦ୍ୱାରା ମୋହିତ ହୋଇ, ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି କହିଲେ—“ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ତୁମେ ଏଠାରୁ ଶୀଘ୍ର ଯାଅ। ଖରା ଓ ଦୂଷଣା ଥିବା ଜନସ୍ଥାନକୁ ଯାଅ, ଯେଉଁଠାରେ ବଡ଼ ରାକ୍ଷସ ସେନା ଥିଲା, ଯାହାକୁ ରାମଙ୍କ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୱଂସ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଦୁଃଖରୁ ମୋର ମନରେ ଅପୂର୍ବ କ୍ରୋଧ ଜନ୍ମିଛି ଓ ରାମଙ୍କ ସହିତ ଭୟଙ୍କର ଶତ୍ରୁତା ହୋଇଛି। ଏହାକୁ ମୁଁ ଚୁକ୍ତି କରିବାକୁ ଚାହେଁ—ରାମଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ପରେ ମାତ୍ର ମୋତେ ଶାନ୍ତି ମିଳିବ, ଯେପରି ଦରିଦ୍ର ଲୋକ ଧନ ପାଇଲେ ଶାନ୍ତି ମିଳେ। ତୁମେ ଜନସ୍ଥାନରେ ରହି, ରାମଙ୍କ ଉପରେ ନଜର ରଖିବା, ତାଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟେକ କାର୍ଯ୍ୟ ମୋତେ ଜଣାଇବା। ସମସ୍ତ ରାତିର ଚରାଣ କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ସତର୍କ ଓ ଅବିରତ ଚେଷ୍ଟା କରିବେ, ଯେଉଁଠାରେ ରାଘବଙ୍କ ବିନାଶ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେବ। ତୁମର ଶୂରତା ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅନେକ ଥର ଦେଖିଛି, ଏହିପାଇଁ ତୁମକୁ ଏଠାରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଛି।” ଏପରି ଭାବେ ରାବଣଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଇ ସେଇ ଅଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସ, ତାଙ୍କୁ ଗଭୀର ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ନମସ୍କାର କରି, ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବେ ଲଙ୍କା ଛାଡ଼ି ଜନସ୍ଥାନକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏହିପରେ, ସୀତାଙ୍କୁ ଲଭି, ରାବଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ମିଥିଳାନନ୍ଦିନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ରାମଙ୍କ ସହିତ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଶତ୍ରୁତା ନିମିତ୍ତ କରି, ମୋହବଶ ହୋଇ ରାବଣ ଖୁସି ହେଉଥିଲେ। ଏବେ ଅଗ୍ରଜ ଶ୍ରୀବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଅରଣ୍ୟକାଣ୍ଡର ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶତମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଏଠାରେ, ଅଷ୍ଟ ଭୟଙ୍କର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଇ, ରାବଣ ମନର ଅସ୍ଥିରତାରେ ନିଜ କାମ ସଫଳ ଭାବିଲେ। ବୈଦେହୀଙ୍କ ଚିନ୍ତାରେ ଅଭିଲାଷର ତୀରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ, ସେ ନିଜ ଶୋଭାମୟ ମହଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ। ସେଠାରେ ଯାଇ, ରାକ୍ଷସ ରାଜା ରାବଣ, ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିବା ଦେଖିଲେ। ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଅଶ୍ରୁରେ ଭିଜିଥିଲା, ଦୁଃଖର ଭାରରେ ଦବିଯାଇଥିଲେ, ଯେପରି ଝଡ଼ରେ ଡୁବୁଥିବା ଏକ ନୌକା, କିମ୍ବା ଦଳରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ଶୁନ୍ୟ ହରିଣୀକୁ ଶୁନ୍ୟ କୁକୁରମାନେ ଘେରି ରଖିଥାନ୍ତି। ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ରାବଣ ସୀତାଙ୍କୁ ନିଜ ଦେବଲୋକ ସମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଲୋକମୟ ମହଳ ଦେଖାଇଲେ। ସେ ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ମହଳ ଓ ମଣ୍ଡପ ଦେଖାଇଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ହଜାର ହଜାର ମହିଳା ଓ ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀର ଝୁଣ୍ଡ ଥିଲା, ଅନେକ ମାଣିକ୍ୟ ଓ ମୁକୁତ ରହିଥିଲା। ଦାନ୍ତ, ସୁନା, ରୂପା, ଏବଂ କ୍ରିଷ୍ଟାଲର ଅଦ୍ଭୁତ ନିର୍ମିତି ଥିବା ମହଳ, ହୀରା ଓ ବୈଦୂର୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିଲା। ଦେବ ଦୁନିଆର ବାଜା ଶବ୍ଦରେ ମହଳ ଗଞ୍ଜିଉଠୁଥିଲା, ତେଉଁଠାରେ ରାବଣ ସୀତାଙ୍କୁ ସହ ନିଜ ସୁନାର ସିଢ଼ି ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ। ସେଠାରେ ଦାନ୍ତ ଓ ରୂପାର ଖିଡ଼କି ଥିଲା, ସୁନା ଜାଲ ଦ୍ୱାରା ଢାକା ଥିଲା। ଦଶମୁଖୀ ନିଜ ଘରର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗନା, ଚୁନା ଓ ମାଣିକ୍ୟର ଶୋଭା ଦେଖାଇଲେ। ଅନେକ ପୁଷ୍ପରେ ଢାକା ପୋଖରୀ ଓ ହ୍ରଦ ଦେଖାଇଲେ, କିନ୍ତୁ ସୀତା ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଥିଲେ। ଏପରି ଭାବେ ସମଗ୍ର ମହଳ ଦେଖାଇ, ଦୁଷ୍ଟ ହୃଦୟ ଥିବା ରାବଣ, ସୀତାଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହୋଇ କହିଲେ—“ଏଠାରେ ଦଶ କୋଟି ରାକ୍ଷସ ଓ ବାଇଶି ହଜାର ରଥ ଅଛି, ବୃଦ୍ଧ, ଶିଶୁ ଓ ରାତିରେ ଚରଣ କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ଛାଡ଼ି।