ଅତି କ୍ରୁର ଦୃଷ୍ଟି ଧାରଣ କରୁଥିବା ଦଶମୁଖୀ ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୁନ୍ୟ ଅରଣ୍ୟରେ ଅପହୃତ ହେଉଥିବା ସମୟରେ, ଶୋକ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ହୋଇଥିବା ନୟନ ନେଇ, ମା ଶୀତା ଦୁଃଖର ସାଙ୍ଗେ ରାବଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣ, ତୁମେ ଏହି ନିଚ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାରେ ଲଜ୍ଜା ଅନୁଭବ କରୁନାହାଁ? ମୋତେ ଏକାକି ଦେଖି ଏଭଳି ଚୋର ପରି ଭାଗି ନେଉଛ, ଏହା କ’ଣ ତୁମ ପାଇଁ ଯଥୋଚିତ? ତୁମର ଦୁଷ୍ଟ ମନସ୍କାମନା ଦ୍ୱାରା, ମୋତେ ଅପହରଣ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ମୋ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ମୃଗ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଦୂରେ ନେଇଗଲେ, ଏହା ତୁମର ଚତୁରତା। ଯିଏ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଉଠିଥିଲେ, ସେଇ ପ୍ରାଚୀନ ଗୃଧ୍ର ରାଜ ଓ ମୋର ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କ ବନ୍ଧୁ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ହସ୍ତରେ ବଳିଦାନ ହେଲେ। ହେ ରାକ୍ଷସ ମଧ୍ୟରେ ନିମ୍ନତମ, ଏହି ତୁମର ପ୍ରକୃତ ଶକ୍ତି; ତୁମେ ତୁମ ନାମ ଘୋଷଣା କଲେ ଠିକ୍, କିନ୍ତୁ ମୋତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏଭଳି ଅନ୍ୟର ପତ୍ନୀକୁ ଗୁପ୍ତଭାବରେ ଅପହରଣ କରି, କିପରି ତୁମେ ଲଜ୍ଜା ଅନୁଭବ କରୁନାହାଁ? ସଂସାରରେ ଲୋକେ ତୁମର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ନିନ୍ଦା କରିବେ, ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ମମ ଓ ଅଧର୍ମିକ। ତୁମେ ଯେଉଁ ପ୍ରକାର ବୀରତା ଓ ଚରିତ୍ର ଦାବି କରୁଛ, ଏହା ତୁମ ବଂଶକୁ ଲଜ୍ଜିତ କରିଦେଉଛି। କିଛି କରିବା ନାହିଁ, କାରଣ ତୁମେ ବହୁତ ଦ୍ରୁତ ଭାଗୁଛ; ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କର, ତୁମେ ଜୀବନ୍ତ ଫେରିପାରିବେ ନାହିଁ। ସେଇ ଦୁଇ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିପଥରେ ପଡିଲେ, ତୁମ ସେନା ସହିତ ମଧ୍ୟ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଟିକିପାରିବେ ନାହିଁ। ସେମାନଙ୍କ ତୀର ଛୁଆଣକୁ ତୁମେ ସହିପାରିବେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଜଙ୍ଗଲର ଅଗ୍ନିର ସ୍ପର୍ଶ ପଖୀ ସହିପାରେ ନାହିଁ। ହେ ରାବଣ, ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ଚିନ୍ତା କର, ମୋତେ ଛାଡିଦିଅ। ମୋ ସ୍ୱାମୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ତୁମ ବିନାଶ ନିଶ୍ଚିତ କରିବେ। ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ଛାଡିନାହଁ, ଏହି ଦୃଢ ସଂକଳ୍ପ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁପରି ତୁମେ ମୋତେ ଶକ୍ତି ପ୍ରୟୋଗରେ ନେଉଛ, ତୁମ ନାଶ ନିଶ୍ଚିତ। ମୁଁ ମୋ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦେଖିନଥିବାରୁ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଜୀବନ୍ତ ରହିପାରିବି ନାହିଁ, ଏହି ଦୃଢ ସଂକଳ୍ପ ଅସାର ହେବ। ତୁମେ ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ବିଚାର କରୁନାହଁ। ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ଯେପରି ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ପରିହାର୍ଯ୍ୟ ବସ୍ତୁ ଆଶ୍ରୟ କରେ, ସେପରି ମୃତ୍ୟୁ ନିକଟ ଅସ୍ଥିତ ଲୋକେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଭଲ କୁ ଅନଦେଖା କରନ୍ତି। ମୁଁ ଦେଖୁଛି, ମୃତ୍ୟୁ ର ଫାନ୍ଦ ତୁମେ ଗଳାରେ ପିନ୍ଧିଛ; ଏତେ ଅପଦ୍ରବ୍ୟରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମେ ଭୟ କରୁନାହଁ। ତୁମେ ସୁନା ଗଛ, ରକ୍ତ ଧାରା ପ୍ରବାହିତ ବୈତରଣୀ ନଦୀ ଦେଖୁଛ; ଏହି ସବୁ ମୃତ୍ୟୁ ଦୃଶ୍ୟ। ତୁମେ ତୀବ୍ର କ୍ଷୁରପତ୍ର ଉପରେ ଲୋହ ଶଳାକା ଥିବା ଭୟଙ୍କର ଗଛ ଓ ତାପିତ ସୁନା ଫୁଲ ଦେଖୁଛ; ଏହି ସବୁ ତୁମ ଦୁଷ୍କର୍ମର ଫଳ। ଏହି ପାପ କରି, ତୁମେ ବଞ୍ଚିପାରିବ ନାହିଁ, ଯେପରି ବିଷ ପିଇଲେ ଜୀବନ ରହିପାରେ ନାହିଁ। ହେ ଦୟାହୀନ, ତୁମେ ଅଜୟ କାଳ ଫାନ୍ଦରେ ବନ୍ଧା ହେଇଯାଇଛ। ମୋ ସ୍ୱାମୀ ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇ ବିନା, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତି ମିଳିବ କେଉଁଠି? ଯିଏ ଚୌଦ ହଜାର ରାକ୍ଷସକୁ ବଧ କରିଥିଲେ, ସେ ରଘୁବଂଶୀ ଶୂର ଏବଂ ଶସ୍ତ୍ରକୁଶଳ ନାୟକ କିପରି ବିଫଳ ହେବେ? ସେ ତୁମକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବଧ କରିବେ ନାହିଁ, ଯଦ୍ୟପି ତୁମେ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ପତ୍ନୀକୁ ଅପହରଣ କରିଛ। ଏଭଳି ଦୁଃଖ ଓ ଭୟରେ ଅତିବ୍ୟାପ୍ତ, ରାବଣଙ୍କ ଆଙ୍କ ଉପରେ ବସିଥିବା ମୈଥିଳୀ ଶୀତା ଏହି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କଠୋର କଥା କହି, ଦୁଃଖରେ ବିଲାପ କରିବାରେ ଲାଗିଲେ। ତାପରେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ଓ ଅନେକ କଥା କହୁଥିବା ଶୀତାଙ୍କୁ, ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣ ଜୋର କରି ଧରିଲେ, ଯଦ୍ୟପି ସେ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ ମୁକ୍ତି ପାଇବାକୁ; ରାବଣ ତାଙ୍କ ଶରୀର ଶିଥିଲ ହେଉଥିବା ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଅପହରଣ କରି ନେଲେ। ଏହା ସଂସ୍ମରଣ କର, ଏହି ହେଉଛି ପବିତ୍ର ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଅରଣ୍ୟକାଣ୍ଡର ଚଉଵନ୍ତିସ ଶ୍ଲୋକ। ଏହିପରି, ଯେତେବେଳେ ଶୀତା ଅପହୃତ ହେଉଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ପାଖରେ କେହି ରକ୍ଷକ ନଥିଲେ, ସେ ଏକ ପାହାଡ଼ ଶିଖରେ ପଞ୍ଚ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଚକ୍ଷୁର ଆକାର ଉତ୍ତମ ଓ ଶୁଭ ଅଳଙ୍କାର ଧାରଣ କରିଥିବା ଶୀତା, ସୁନାର ଭଳି ଅଭା ଦେଖାଉଥିବା ରେଶମ ଉପରିବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ରାମଙ୍କୁ ସୂଚନା ମିଳିପାରେ ବୋଲି ଭାବି ସେ ତାଙ୍କ ଉପରିବସ୍ତ୍ର ଓ ଅଳଙ୍କାର ଛାଡିଦେଲେ, ଯାହା ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପଡିଗଲା। ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ ଏହା ଧ୍ୟାନ ଦେଇନଥିଲେ, ଏହି କାରଣରେ ଶୀତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଆସିଲା ନାହିଁ। ପିତାମ୍ବର ଶୀତାଙ୍କୁ ସେଇ ପିତ୍ତଳ ମୁଣ୍ଡ ବାନରମାନେ ନିରନ୍ତର ଦେଖୁଥିଲେ। ତାପରେ, ସେଇ ବାନରମାନେ ଦେଖିଲେ ଯେ, ଶୀତା କ୍ରନ୍ଦନ କରୁଛନ୍ତି, ଏବଂ ରାବଣ ତାଙ୍କୁ ନେଇ ପମ୍ପା ସରୋବର ଅତିକ୍ରମ କରି ଲଙ୍କା ନଗର ଦିଗକୁ ଯାଉଛି। ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣ, କାନ୍ଦୁଥିବା ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ନେଇ ଆନନ୍ଦିତ ହେଇ, ନିଜ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ତାଙ୍କୁ ଆଂକରେ ଧରି ଜଙ୍ଗଲ, ନଦୀ, ପାହାଡ଼ ଓ ହ୍ରଦ ଉପରେ ଉଡ଼ିଯାଇଲେ, ଯେପରି ଦୁଷ୍ଟ ନଗ ଦନ୍ତ ଓ ବିଷ ଧାରଣ କରୁଥିବା ସର୍ପ ନିଜ ଶିକାରକୁ ଧରିଥାଏ। ତାପରେ, ଧନୁରୁ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ତୀର ପରି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ, ସମୁଦ୍ର ଓ ତାହାର ମହା ଜଳଚର ଓ ସର୍ପମାନେ ଥିବା ଭୂମିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଲେ। ତାଙ୍କ ଉତ୍କଳେ, ତରଙ୍ଗମାନେ ଫେରିଗଲେ, ମାଛ ଓ ବଡ଼ ସର୍ପମାନେ ଅବରୁଦ୍ଧ ହେଲେ। ଏହିପରି, ଶୀତା ଅପହୃତ ହେଉଥିବା ସମୟରେ, ବରୁଣ ନିବାସ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା, ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଗାନଧର୍ବମାନେ ଆକାଶରୁ କହିଲେ, “ଏହି ଦଶମୁଖୀର ଅନ୍ତ ଆସିଗଲା।” ଏହି ସମୟରେ ରାବଣ, ଦୁଃଖିତ ଓ ବିତ୍ତିହୀନ ଶୀତାଙ୍କୁ ଆଂକରେ ଧରି ନେଲେ। ଏପରି, ଲଙ୍କା ନଗରର ସୁନିର୍ମିତ ବଡ଼ ରାସ୍ତା ଦେଖି, ନିଜ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଏହି ଅନ୍ତଃପୁର ଭଲ ରକ୍ଷିତ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଥିଲା। ସେଠାରେ, ଦୁଃଖ ଓ ମୂର୍ଛାରେ ବିୟାକୁଳ କଳା ନୟନ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଶୀତାଙ୍କୁ ରଖିଦେଲେ। ରାବଣ ଶୀତାଙ୍କୁ ସେଠାରେ ବନ୍ଦୀ କଲେ, ଯେପରି ମାୟା ତାଙ୍କ ମାୟା ରାକ୍ଷସୀକୁ ବନ୍ଦୀ କରିଥିଲେ। ତାପରେ ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ।