ଏହି ସମୟରେ, ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଖ ଥିବା ଜଟାୟୁ, ତାଙ୍କର ପାଦ ଦ୍ୱାରା ରାବଣଙ୍କ ଦେହରେ ଅନେକ ଘାଉ କରିଦେଲେ। ଏହା ଦେଖି ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇ, ଦଶଟି ମୃତ୍ୟୁ ଦଣ୍ଡ ସମାନ ଭୟାନକ ବାଣ ଧରି, ଶତୃଙ୍କ ସଂହାର ପାଇଁ ସଜ୍ଜ ହେଲେ। ସେଉଁଠି, ଏହି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ଭୟଂକର ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ଛାଡ଼ି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାବଣ ଶୂର୍ବିର ଜଟାୟୁଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କରିଦେଲେ। ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ, ରାକ୍ଷସ ରଥରେ ଅଶ୍ରୁଭରା ଚକ୍ଷୁ ସହିତ ଜାନକୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ଜଟାୟୁ ସେଇ ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ଅବହେଳା କରି, ରାକ୍ଷସ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଏହି ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପକ୍ଷୀ ତାଙ୍କର ପାଦ ଦ୍ୱାରା ରତ୍ନ ଓ ବାଣ ସହିତ ସୁସଜ୍ଜିତ ରାବଣଙ୍କ ଧନୁଷ କୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ଏଥିରେ ରାବଣ ଆକ୍ରୋଶରେ ଆସି, ଆଉ ଏକ ଧନୁଷ ଧରି, ଶତ ଶତ ବାଣର ବର୍ଷା କରିଲେ। ଯୁଦ୍ଧ ମଝିରେ ବାଣରେ ଢାକାଯାଇଥିବା ଜଟାୟୁ, ନିଜ ଘଉସଳାକୁ ପହଞ୍ଚିଥିବା ପକ୍ଷୀ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ପଖ ଦ୍ୱାରା ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ଝାଡ଼ିଦେଲେ ଓ ପାଦରେ ରାବଣଙ୍କ ମହାଧନୁଷକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ଏହିପରି ଆଲୋକିକ ତେଜସ୍ବୀ ପକ୍ଷୀ ଜଟାୟୁ, ରାବଣଙ୍କ ଅଗ୍ନିସମ ତୀବ୍ର ବାଣବର୍ଷାକୁ ମଧ୍ୟ ନିଜ ପଖରେ ଅପସାରଣ କଲେ। ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ରାବଣଙ୍କ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କବଚ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଦେବମୟ ଓ ଦୂତଦେହୀ ଘୋଡ଼ାଗୁଡ଼ିକୁ ପଡ଼ିଦେଲେ। ଏହା ପରେ, ତିନିଟି ପତାକା, ମଣିମୟ ପଦସ୍ଥଳୀ ଓ ଅଗ୍ନିସମ ତେଜସ୍ବୀ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ତେଜସ୍ବୀ ଛତା, ଚାମର ଓ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଧରିଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ପଖ ଦ୍ୱାରା ଭୂମିକୁ ପଡ଼ିଦେଲେ। ଏହି ପରି ଶକ୍ତି ଦେଖାଇ, ଜଟାୟୁ ତାଙ୍କର ଠୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ରାବଣଙ୍କ ରଥଚାଳକଙ୍କ ମହାନ ମୁଣ୍ଡକୁ ଛିରିଦେଲେ। ଏହା ସହିତ ଧନୁଷ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ଘୋଡ଼ା ଓ ଚାଳକ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ରଥ ନଷ୍ଟ ହେଲା ଓ ରାବଣ ଭୂମିକୁ ପଡ଼ିଗଲେ, ତାଙ୍କ ହାତରେ ବୈଦେହୀ ଥିଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଦେବତାମାନେ ଜଟାୟୁଙ୍କୁ "ଶାବାଶ! ଶାବାଶ!" ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କଲେ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ଦୁର୍ବଳ ଓ ବୃଦ୍ଧ ଦେଖି, ରାବଣ ଆନନ୍ଦିତ ହେଇ, ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ଧରି, ପୁନି ଉଠିଗଲେ। ଏବେ ତାଙ୍କର ହାତରେ କେବଳ ତଳୱାର ଥିଲା—ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ସାଧନ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ରାବଣ ଜନକନନ୍ଦିନୀକୁ ଆପଣଙ୍କ କୋଳରେ ବସାଇ, ଯିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଚିଲିକି ଉଠି, ରାବଣଙ୍କ ପଥରେ ଅବରୋଧ ଦେଇ, ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଜଟାୟୁ ବଲିଲେ, "ରାବଣ! ତୁମେ ଅବିବେକୀ ହେଉଛ, ତୁମେ ଯାହା କରୁଛ, ତାହା ତୁମ ନିଜ ନାଶ ପାଇଁ। ରାମଙ୍କ ଭାର୍ୟାକୁ ନେଉଛ, ଯାହାଙ୍କ ବାଣ ବଜ୍ର ସ୍ପର୍ଶ ସମାନ। ତୁମେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁ, ଆତ୍ମୀୟ, ମନ୍ତ୍ରୀ, ସେନା ଓ ପରିଚାରକମାନେ ସହିତ ବିଷ ପାନ କରୁଛ, ଯେପରି ତୁମେ ତାହାକୁ ପାନୀୟ ଭାବେ ଚାହୁଁଛ। ଯେଉଁମାନେ କାର୍ଯ୍ୟର ପରିଣାମ ଜାଣନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ନଶ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏମିତି ହେବ। କାଳର ଦୋରାରେ ବନ୍ଧିଯାଇଛ, କେଉଁଠି ପଳାଇପାରିବ? ଚେନା ଛାଇ ମାଛ ପରି ତୁମେ ଧରାପଡ଼ିଛ।" "ରାବଣ! କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶୀୟ ରଘୁପୁତ୍ର ଦୁଇଜଣ ତୁମ ଏହି ଅପରାଧ ବା ଏହି ଆଶ୍ରମର ଅପମାନ କେବେ ସହିବେନି। ତୁମେ ଯାହା କରିଛ, ଏହା କପଟ ଓ ନିନ୍ଦିତ କାର୍ଯ୍ୟ—ଏହି ନାୟକମାନେ କରୁଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ, ଚୋରମାନେ କରନ୍ତି। ଯଦି ସତ୍ୟରେ ବୀର ହେଉଛ, ତେବେ ଯୁଦ୍ଧ କର! ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଠିଆ ରୁହ, ରାବଣ! ତୁମେ ମାଟିରେ ପଡ଼ି ମରିପଡ଼ିବ, ଯେପରି ତୁମ ଭାଇ ଖର ମରିଥିଲେ। ମୃତ୍ୟୁ ବେଳେ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଧର୍ମ, ତାହା ନିଜ ନାଶକୁ ନେଇଯାଏ—ତୁମେ ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ବାଛିଛ। କିଏ ଏମିତି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ, ଯାହାର ପରିଣାମ ପାପ? ସ୍ୱୟଂ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଦେବତାମଧ୍ୟ ଏହା କରିବେନି।" ଏପରି ଶୁଭ ବାକ୍ୟ କହି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜଟାୟୁ ଦଶମୁଖୀ ରାବଣଙ୍କ ପିଛରେ ଜୋର ଦେଇ ପଡ଼ିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଧରି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଖ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଯେପରି ଦକ୍ଷ ମାହୁତ ଦୁଷ୍ଟ ହାତୀକୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ। ଠୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ରାବଣଙ୍କ ପିଠିକୁ ଦବାଇ, ନଖ, ପଖ ଓ ଠୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର କେଶ ଛିରିଦେଲେ। ଏପରି ଦୁଃଖ ଦେଉଥିବାରୁ ରାକ୍ଷସ ରାବଣଙ୍କ ଓଠ ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୋଧରେ କମ୍ପିଉଠିଲା, ଶରୀର କଂପିତ ହେଲା। ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ବାମ ଜଂଘାରେ ରଖି, ରାବଣ କ୍ରୋଧରେ ଜଟାୟୁଙ୍କୁ ତାଳି ଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଜଟାୟୁ ଚତୁରତାରେ ତାଙ୍କୁ ଏଡ଼ାଇ, ଠୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ରାବଣଙ୍କ ଦଶଟି ବାମ ହସ୍ତ ଛିରିଦେଲେ। ଏହି ହସ୍ତଗୁଡ଼ିକୁ କଟାଯିବା ସାଥି ସାଥି ତୁରନ୍ତ ନୂଆ ହସ୍ତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯେଉଁମାନେ ବିଷ ଧାରାରେ ତେଜମୟ ସାପ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏହିପରି କ୍ରୋଧରେ ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ ସୀତାଙ୍କୁ ପାଖରେ ଖସାଇ, ଜଟାୟୁଙ୍କୁ ଗୁସ୍ତି ଓ ପାଦରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଏହା ପରେ, ରାକ୍ଷସମୁକ୍ତ ଓ ପକ୍ଷୀମୁକ୍ତ ଏହି ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ତୀବ୍ର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା। ରାମଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରାଣ ଦେଇ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଜଟାୟୁଙ୍କୁ ରାବଣ ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ପଖ, ପାଦ ଓ ପାର୍ଶ୍ୱ କାଟିଦେଲେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ପଖ କଟାଯିବା ପରେ, ମହାବଳୀ ଜଟାୟୁ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ ପ୍ରାୟ ଅବସ୍ଥାରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ଜଟାୟୁ ରକ୍ତରେ ଭିଜା ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି, ବୈଦେହୀ ଶୋକାକୁଳ ହୋଇ, ନିଜ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ ପାଖକୁ ଦୌଡ଼ିଗଲେ। ଲଙ୍କାଧୀଶ ରାବଣ ଏହି ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ଅନ୍ଧକାର ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଚାମ ଫିକା ଓ ଶୂରବଳ ଥିବା ଜଟାୟୁଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ନିର୍ଜନ ଅଗ୍ନି ପରି ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖିଲେ।