ଖରା, ଶୂର୍ପଣଖା କାରଣରେ ଯଦି ଜନସ୍ଥାନକୁ ଆସିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହୋଇଥିଲେ, ତେବେ ଏଠି ଏକଥା ସତ୍ୟ କହ, ରାମ କେଉଁ ଅପରାଧ କରିଛନ୍ତି ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଏହି ପ୍ରଭୁ ଜଗତ୍ର ମହିଳାଙ୍କୁ ଅପହରଣ କରି ଚାଲିଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛ? ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ବୈଦେହୀକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ, ନହେଲେ ତାଙ୍କର ତୀବ୍ର ଦୃଷ୍ଟିରେ ତୁମେ ଦଗ୍ଧ ହେବ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ବୃତ୍ର ବିନଶ୍ଟ ହୋଇଥିଲା। ତୁମେ ବୁଝିପାରୁନାହ, ତୁମେ ତୁମର ପୋଶାକର କୋଣାରେ ବିଷାକ୍ତ ସାପ ବାନ୍ଧିଛ, ଏବଂ ତୁମେ ଏହି ମୃତ୍ୟୁର ଫାନ୍ଦରେ ନିଜେ ଗଳା ଚେପିଛ କି ନାହିଁ ଦେଖିପାରୁନାହ। ହେ ଶାନ୍ତ ଜନ, ମନୁଷ୍ୟକୁ ଯେଉଁ ଭାର ବହିବାରେ ସମର୍ଥ ତାହାକୁ ମାତ୍ର ବହିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ପଚିବାରେ କଷ୍ଟ ନାହିଁ ତାହାକୁ ମାତ୍ର ଖାଇବା ଉଚିତ। କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ଏମିତି କାହିଁକି କରିବେ, ଯାହା ନ ଧର୍ମ, ନ ଖ୍ୟାତି, ନ ଶାଶ୍ୱତ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦେଇ, କେବଳ ଦେହକୁ କ୍ଳାନ୍ତ କରେ? ହେ ରାବଣ, ମୁଁ ଏଠାରେ ଜନ୍ମ ହେବା ଦିନଠାରୁ ଏଯାଏଁ ଛଅ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ମୋ ପିତାପୁରୁଷ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ରାଜ୍ୟ ନ୍ୟାୟରେ ପାଳନ କରୁଛି। ମୁଁ ବୃଦ୍ଧ, ତୁମେ ଯୁବା, ଧନୁଷ୍, ରଥ ଏବଂ କବଚରେ ସଜ୍ଜିତ, ତଥାପି ବୈଦେହୀକୁ ନେଇ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଚାଲିଯିବାରେ ସଫଳ ହେବ ନାହଁ। ମୋ ଦୃଷ୍ଟି ସାମ୍ନାରେ ବଳପୂର୍ବକ ବୈଦେହୀକୁ ଧରିପାରିବ ନାହିଁ, ଯେପରି ଯୁକ୍ତି ଓ ନ୍ୟାୟରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଅଧିଗମ କରାଯାଇଥିବା ବେଦ ଜ୍ଞାନକୁ କେହି ଛିନିପାରେ ନାହିଁ। ଯଦି ସେଇ ମହାବୀର ହେଉଛ, ତେବେ ଯୁଦ୍ଧ କର! ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଠାରିଯା, ରାବଣ; ତୁମେ ଖରା ପରି ଭୂମିରେ ଶୟିତ ହେଉଛ। ଯିଏ ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପୁନିପୁନି ବଧ କରିଛନ୍ତି, ସେଇ ତପସ୍ବୀ ବେଶଧାରୀ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବ। ମୁଁ କଣ କରିପାରିବି, ଯେତେବେଳେ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ଦୂରେ ଯାଇଛନ୍ତି? ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଜାଣେ, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କ ଭୟରେ ନଶ୍ୱର ହେବ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ବଞ୍ଚିଛି, ତୁମେ ଏହି ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣା ସୀତାଙ୍କୁ, ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟ ରାଣୀକୁ ନେଇପାରିବ ନାହିଁ। ତଥାପି, ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ସେଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି, ରାମଙ୍କ ନିମିତ୍ତରେ, ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ମୋ ଜୀବନ ଦେଇ, ଏବଂ ଦଶରଥଙ୍କ ନିମିତ୍ତରେ ମଧ୍ୟ। ରୁହ, ରୁହ, ଦଶମୁଖା! ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଠାରିଯା, ରାବଣ; ମୁଁ ତୁମକୁ ତୁମ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରଥରୁ ଫଳ ପରି ଅପସାରଣ କରିଦେବି। ମୁଁ ଯଥାସମ୍ଭବ ଯୁଦ୍ଧର ଅତିଥିତ୍ୱ ଦେବି, ହେ ନିଶାଚର। ଏହିପରି ଭାବେ ଉଚ୍ଚାରିତ ହେବା ପରେ, ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣ ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଚକ୍ଷୁ ରକ୍ତିମ ହୋଇ, ତେଜସ୍ୱୀ ସୁନା ଝୁମକା ପିନ୍ଧି, ରଜା ଚିଲିକୁ ମାରିବା ପାଇଁ ଦୃତ ଗତିରେ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ। ସେଠାରେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଉତ୍ତେଜନାପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯେପରି ଆକାଶରେ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ମେଘମାନେ ଟକ୍କର ଖାଉଛନ୍ତି। ଏହି ଦୁଇ ଡେଉଁଅଳା ଓ ମାଳାପିନ୍ଧିଥିବା ବଡ଼ ପର୍ବତ ପରି ରାକ୍ଷସ ଓ ଚିଲି ମଧ୍ୟରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା। ତାପରେ ରାବଣ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀର ଓ ଶଳାକାରେ ଚିଲି ରାଜା ଉପରେ ଭୟଙ୍କର ବର୍ଷା କରିଲେ। ରଖାପତି ଜଟାୟୁ ରାବଣଙ୍କ ତୀର ବର୍ଷାକୁ ଧୈର୍ୟରେ ସହିଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଖର ଦ୍ୱାରା ଜଟାୟୁ ରାବଣଙ୍କ ଦେହରେ ଅନେକ ଘାଉ ଲାଗିଦେଲେ। ତେବେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ଦଶମୁଖ ଦଶଟି ଭୟଙ୍କର ତୀର ଧରିଲେ, ଯାହା ମୃତ୍ୟୁ ଦଣ୍ଡ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ। ସେଇ ତୀରଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତିରେ ଛାଡ଼ି ଦେଲେ, ତାହା ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ଭୟଙ୍କର ଥିଲା, ଏବଂ ଚିଲି ରାଜା ତାହାରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ହେଲେ। ରାକ୍ଷସର ରଥରେ ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ଷୁରେ ଜାନକୀଙ୍କୁ ଦେଖି ଜଟାୟୁ ତୀର ଅବହେଳା କରି ରାକ୍ଷସ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଏହି ମହାପ୍ରଭା ଚିଲି ତାଙ୍କର ପାଦ ଦ୍ୱାରା ମଣି ଓ ତୀରରେ ଶୋଭିତ ରାବଣଙ୍କ ଧନୁଷ୍ୟ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ରାବଣ ରୋଷାବେଶରେ ଆଉ ଏକ ଧନୁଷ୍ୟ ଧରି, ଶତ ଶତ ତୀର ବର୍ଷା କଲେ। ତୀରରେ ଆବୃତ ହୋଇ ଚିଲି ରାଜା ନିଜ ଗୁହାରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ପକ୍ଷୀ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ପଖ ଦ୍ୱାରା ଏହି ତୀରଗୁଡ଼ିକୁ ଉଡ଼ାଇଦେଲେ ଏବଂ ପୁନି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ରାବଣଙ୍କ ଧନୁଷ୍ୟ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ଚିଲି ରାଜା ତାଙ୍କର ପଖ ଦ୍ୱାରା ରାବଣଙ୍କ ଅଗ୍ନିପରି ତୀର ବର୍ଷାକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେ ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ରୁତ ଦିବ୍ୟ ଘୋଡ଼ାମାନେ, ସୁନାରେ ଆବୃତ ଓ ଦାନବମୁଖୀ, ସେମାନେକୁ ମାରିଦେଲେ। ତାପରେ ତିନିଟି ପତାକା ସହିତ ଶୋଭିତ, ଇଚ୍ଛାମତେ ଚଳିତ, ମଣିମାଳା ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ରଥକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଛତ୍ର, ଚାମରା ଏବଂ ତାହାକୁ ଧରିଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେକୁ ଉଡ଼ାଇଦେଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚିଲି ତାଙ୍କର ଠୁଣ୍ଡି ଦ୍ୱାରା ରାବଣଙ୍କ ରଥଚାଳକଙ୍କର ମହାନ ମୁଣ୍ଡ କାଟି ଦେଲେ। ଧନୁଷ୍ୟ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ରଥ ନଷ୍ଟ ହେଲା, ଘୋଡ଼ା ଓ ଚାଳକ ବଧ ହେଲେ, ରାବଣ ବୈଦେହୀକୁ ଆଁକୁଠି ଧରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ରାବଣ ଏଭଳି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା, ତାଙ୍କର ଯାନ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ଦେଖି ଦେବତାମାନେ ଚିଲି ରାଜାଙ୍କୁ "ଶାବାଶ, ଶାବାଶ" ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କଲେ। କିନ୍ତୁ ଚିଲି ରାଜା ଦୁର୍ବଳ ଓ ବୃଦ୍ଧ ହୋଇଯିବା ଦେଖି ରାବଣ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ମୈଥିଳୀକୁ ଧରି ଏକପରି ଚାଲିଗଲେ। ଜନକନନ୍ଦିନୀକୁ ଆଁକୁଠି ବସାଇ ରାବଣ ତାଙ୍କର ତଳୱାର ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଉପାୟ ହରାଇ ଚାଲିଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଚିଲି ରାଜା ଜଟାୟୁ ପୁନି ଉଠି ରାବଣଙ୍କୁ ଅଟକାଇ ତାଙ୍କୁ ମହାପ୍ରଭାରେ କହିଲେ, "ହେ ଅଲ୍ପ ବୁଦ୍ଧି ରାବଣ, ତୁମେ ରାମଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ନେଉଛ, ତାଙ୍କର ତୀର ବଜ୍ର ସ୍ପର୍ଶ ପରି ଅଟୁଟ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନେର ବିନାଶ ପାଇଁ ହେଉଛ।