ତାଟକା ନାମକ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳି ଯକ୍ଷିଣୀ ଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କର ଶକ୍ତି ହଜାର ଟିଏ ହାତୀଙ୍କର ସମାନ ଥିଲା । ସେ ସୁନ୍ଦ ନାମକ ପ୍ରଜ୍ଞାନ୍ବିତ ଯକ୍ଷଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପୁଅ ମାରୀଚ, ଏକ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ଥିଲେ, ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ବୃହତ୍ ଶରୀର, ଗୋଲାକାର ବାହୁ, ମୋଟା ମୁଣ୍ଡ ଓ ଚଉଡ଼ା ମୁଁହ ଥିଲା । ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ରାକ୍ଷସ ସବୁବେଳେ ଲୋକମାନେଂକୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ଦୁଇଟି ପ୍ରଦେଶକୁ ଧ୍ଵଂସ କରୁଥିଲେ । ତାଟକା ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ରର ଥିଲେ, ମଳଦା ଓ କରୂଷ ଦେଶକୁ ଉଜାଡ଼ି ଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ଏହି ପଥକୁ ଅବରୋଧ କରି ଅଧ ଯୋଜନା ଦୂରରେ ବସିଥିଲେ । ଏହିପରିସ୍ଥିତିରେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମେ ତାଟକା ବନକୁ ଯାଅ, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଭରସା କରି, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଯକ୍ଷିଣୀକୁ ବିନାଶ କର । ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ପୁନିଥରେ ନିରାପଦ କର, କାରଣ, ଏଠାରେ ଏବେ କେହି ଆସିପାରୁନାହାନ୍ତି । ଏହି ଭୟଙ୍କର ଯକ୍ଷିଣୀ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଧ୍ଵଂସ ହୋଇଯାଇଛି । ତୁମକୁ ଏହି ଭୟଙ୍କର ବନ ବିଷୟରେ ସମସ୍ତ କଥା କୁହିଦେଲି ।” ଏହିପରେ, ରାମ ମହାର୍ଷିଙ୍କ ଉତ୍ତମ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ସମ୍ମାନରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଲୋକମାନେ କହନ୍ତି ତାଟକା ଦୁର୍ବଳ ଯକ୍ଷିଣୀ, ତେଣୁ ଏଉଁ ଦୁର୍ବଳ ଯକ୍ଷିଣୀ କିପରି ହଜାର ହାତୀର ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରିପାରିଲେ?” ରାମଙ୍କ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଖୁସି ହୋଇ ମୃଦୁ କଥାରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “କେମିତି ସେ ଏତେ ଶକ୍ତିଶାଳି ହେଲା, ତାହା ଶୁଣ । ଏହି ଶକ୍ତି ତାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା ଏକ ବର ଦ୍ୱାରା, ଯଦ୍ୟପି ସେ ମୂଳତଃ ଦୁର୍ବଳ ।” “ପୂର୍ବେ ସୁକେତୁ ନାମକ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳି ଓ ଧର୍ମାତ୍ମା ଯକ୍ଷ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ସନ୍ତାନହୀନ ଥିଲେ । ସେ ଦୀର୍ଘ ସତ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିଲେ, ତେଣୁ ଯକ୍ଷମାନଙ୍କ ପିତା ତାଙ୍କୁ ଖୁସି ହୋଇ ଏକ ମୁକୁଟ ମଣି ଝିଅ ଦେଇଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ନାମ ତାଟକା । ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ହଜାର ହାତୀର ଶକ୍ତି ଦିଆଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପୁଅ ଦିଆଯାଇନଥିଲା । ତାଟକା ବଢ଼ିବା ସହିତ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଓ ଯୌବନରେ ଭରିଯାଇଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଜମ୍ଭଙ୍କ ପୁଅ ସୁନ୍ଦଙ୍କ ସହ ବିବାହ କରାଯାଇଥିଲା । କିଛି ସମୟ ପରେ, ଏହି ଯକ୍ଷିଣୀ ମାରୀଚ ନାମକ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯିଏ ଏକ ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସ ହେଲେ ଏବଂ ଶାପଦ୍ୱାରା ରାକ୍ଷସ ହୋଇଯାଇଥିଲେ ।” “ଏହା ପରେ, ସୁନ୍ଦ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଲେ । ତାପରେ, ତାଟକା ଏବଂ ତାଙ୍କର ପୁଅ ମାରୀଚ ମହାର୍ଷି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ । ଭୟଙ୍କର ଭୁକ୍କୁରେ ଓ କ୍ରୋଧରେ ତାଟକା ଗର୍ଜନ କରି ଆଗକୁ ଝପଟିଲେ । ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ମାରୀଚଙ୍କୁ କହିଲେ, ‘ତୁମେ ରାକ୍ଷସ ରୂପ ଧାରଣ କର ।’ ଏବଂ ତାଟକାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଇ କହିଲେ, ‘ଏ ମହା ଯକ୍ଷିଣୀ, ତୁମେ ମାନବ ଭକ୍ଷଣ କରୁଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଓ ବିକୃତ ମୁହଁ ଧାରଣ କରିବ । ତୁମେ ଏହି ରୂପ ଛାଡ଼, ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଦେହ ଧାରଣ କର ।’ ଏହିପରି ଶାପରେ ତାଟକା ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କଲେ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଧ୍ଵଂସ କରିଦେଉଛନ୍ତି ।” ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ, “ରାମ, ଗାଁ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ନିଜ ସୁଖରେ ରହିବା ପାଇଁ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ତାଟକାକୁ ବଧ କର । ତିନି ଲୋକରେ ତୁମ୍ଭିନା କେହି ତାଙ୍କୁ ମାରିପାରିବେ ନାହିଁ, କାରଣ ଶାପ ଦ୍ୱାରା ସେ ଏତେ ଶକ୍ତିଶାଳି । ରାମ, ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ତୁମେ ଏକ ମହିଳାକୁ ମାରିବାରେ ସନ୍ଦେହ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ରାଜାଙ୍କୁ ଏହି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କରିବା ଦରକାର । ଲୋକଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ କୌଣସି କାମ କଠୋର କିମ୍ବା ଦୁଷ୍କର ହେଉ, ଏହା ରାକ୍ଷକଙ୍କର ଚିରନୀତି । ଅନ୍ୟାୟିକୁ ବଧ କରିବା ରାଜାଙ୍କ ପବିତ୍ର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ । ପୂର୍ବେ ଇନ୍ଦ୍ର ମନ୍ଥରାକୁ, ଯିଏ ପୃଥିବୀକୁ ଧ୍ଵଂସ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ, ବଧ କରିଥିଲେ; ବିଷ୍ଣୁ କାବ୍ୟଙ୍କ ପତ୍ନୀକୁ, ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରହୀନ ଜଗତ ଚାହୁଁଥିଲେ, ବଧ କରିଥିଲେ । ଏପରି ଅନେକ ଉତ୍ତମ ରାଜା ଅନ୍ୟାୟିନୀଙ୍କୁ ବଧ କରିଛନ୍ତି । ତେଣୁ, ରାମ, ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ତୁମେ ତାକୁ ନିଷ୍ଠୁରତା ସହ ବଧ କର ।” ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଏହି ଦୃଢ଼ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ରାମ ହାତ ଜୋଡି ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପରେ କହିଲେ, “ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଓ କୌଶିକ ମୁନିଙ୍କ ଶବ୍ଦ ପାଳନ କରିବା ପାଇଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଆୟୋଧ୍ୟାରେ ପିତା ଦଶରଥଙ୍କ ପାଖରେ ଶିକ୍ଷା ନେଇଛି, ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିପାରିବି ନାହିଁ । ଗାଁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଦେଶର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଅଗାଧ ଶବ୍ଦ ପୂରଣ ପାଇଁ ମୁଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ।” ଏହିପରି କହି, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ରାମ ଧନୁଷର ମଧ୍ୟ ଅଂଶକୁ ଦଢ଼ ଭାବେ ଧରି ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଧ୍ୱନି କଲେ, ଯାହାର ଶବ୍ଦ ଚାରିଓଦିଗରେ ପ୍ରଚାରିତ ହେଲା । ସେଇ ଶବ୍ଦରେ ତାଟକା ବନର ବାସିନ୍ଦାମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ, ତାଟକା ମଧ୍ୟ ଏହି ଶବ୍ଦରେ ଭୟିତ ଓ କ୍ରୁଧିତ ହୋଇଗଲେ । ଏହି ଧ୍ୱନିକୁ ଶୁଣି, ତାଟକା ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଏହି ଶବ୍ଦ ଯେଉଁଠାରୁ ଆସିଛି ସେଠାକୁ ଦୌଡ଼ିଆସିଲେ । ରାମ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଦେଖ, ଏହି ଭୟଙ୍କର ଯକ୍ଷିଣୀଙ୍କ ଦେଖା ଏତେ ଭୟାନକ ଯେ, ଦୁର୍ବଳ ମନ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୟରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିପାରନ୍ତି ।