ଦଶମୁଖୀ ରାବଣଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଥିବା ଦିନଗୁଡିକୁ ସ୍ମରଣ କରାଇ, ଜଟାୟୁ କହିଲେ—"ଭାଇ, ତୁମେ ପୂର୍ବେ ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଥିଲ, ଏହି ଦୁଷ୍କର୍ମ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ମୁଁ ଜଟାୟୁ, ଗୃଧ୍ରରାଜ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ରାଜା, ମହେନ୍ଦ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ଏହି ଯୁଗଳୀ ନାରୀ ସିତା, ଅତି ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ଓ ରୂପବତୀ, ଲୋକନାଥ ରାମଙ୍କ ଧର୍ମପତ୍ନୀ। ଦଶରଥନନ୍ଦନ ରାମ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳକାମୀ। ତୁମେ ଯେଉଁ ସିତାଙ୍କୁ ହରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ସେଉଁଠି ଧର୍ମପରାୟଣ ରାଜା କେମିତି ଅନ୍ୟର ଜାୟାକୁ ଛୁଇଁପାରିବେ? ରାଜାଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଜାୟାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା, ଅପରାଧ ମାଗଣା କରିବା ନୁହେଁ। ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଅପବାଦ ଯାହା ହୁଏ ଏମିତି କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ନିଜ ଜାୟାଙ୍କୁ ଯେପରି ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେହିପରି ଅନ୍ୟଙ୍କ ଜାୟାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ। ଲାଭ କିମ୍ବା କାମନା ପାଇଁ ନୁହେଁ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକେ ସଦା ନ୍ୟାୟର ପଥ ଚାଲନ୍ତି। ରାଜା, ଧର୍ମ, କାମ ଓ ଅର୍ଥ—ଏହି ଚାରିଟି ମହାମୂଲ୍ୟବାନ; ରାଜାଙ୍କୁ ଠିକ୍ ଚାଳିବା ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ, ଅଧର୍ମ, ଲାଭ ସମସ୍ତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ତୁମେ ଏମିତି ଚଞ୍ଚଳ ଓ କୁସଂସ୍କାରୀ ହୋଇ ଏହି ରାଜ୍ୟ କିପରି ପାଇଲ? ଅପବିତ୍ର ଘରେ ଶୁଭ କର୍ମ କେବେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହେ ନାହିଁ। ତୁମେ ରାମଙ୍କ ରାଜ୍ୟ କିମ୍ବା ନଗରରେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୌଣସି ଅପରାଧ ହୋଇନାହିଁ, ତେବେ କାହିଁକି ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟାୟ କରୁଛ? ଖର, ଶୂର୍ପଣଖା ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ଜନସ୍ଥାନକୁ ଆସିଥିଲେ, ରାମ ତାଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଭାବେ ବଧ କରିଥିଲେ। କହ, ରାମ କୌଣସି ଅପରାଧ କଲେ କି? ତୁମେ ଲୋକନାଥଙ୍କ ଜାୟାକୁ ହରି ନେଇ ଚାଲିଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛ? ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ, ନହେଲେ ସେ ତାଙ୍କ ଦୃଢ଼ ଚାହ୍ନିରେ ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଭସ୍ମ ହୋଇଥିବା ବୃତ୍ର ପରି ଦଗ୍ଧ ହେବ। ତୁମେ ବୁଝିପାରୁନାହ ଯେ, ବିଷାକ୍ତ ସାପକୁ ନିଜ କପଡ଼ାର ପାଟରେ ବାନ୍ଧିଛ; ମୃତ୍ୟୁର ଫାନ୍ଦ ତୁମ ଗଳାରେ ପଡ଼ିଛି। ମୃଦୁଭାବୀ, ଏମିତି ଭାର ଉଠାଇବା ଉଚିତ ଯାହା ଦେହକୁ ଦବାଇ ଦେଉନାହିଁ; ଏମିତି ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ ଯାହା ହଜମ ହେଲେ କ୍ଷତି ଦେଉନାହିଁ। ଏମିତି କାମ କଣ କରିବା ଉଚିତ ଯାହା ନ ଧର୍ମ, ନ କୀର୍ତ୍ତି, ନ ଶ୍ରେୟସ୍, କେବଳ ଶରୀରକୁ କ୍ଲାନ୍ତ କରେ? ରାବଣ, ଛଅି ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ପିତା, ପିତାମହଙ୍କ ରାଜ୍ୟକୁ ନ୍ୟାୟରେ ଚାଲାଇଛି। ମୁଁ ବୃଦ୍ଧ, ତୁମେ ଯୁବକ, ଧନୁଷ, ରଥ, କବଚ ସହିତ; ତଥାପି, ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଥିବା ସମୟରେ ତୁମେ ବୈଦେହୀକୁ ନେଇ ଯିବାରେ ସଫଳ ହେବ ନାହିଁ। ଯେପରି ନ୍ୟାୟ ଓ ବିଚାରରେ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଥିବା ବେଦ ଜ୍ଞାନ ଅପହୃତ ହୁଏ ନାହିଁ, ସେପରି ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଥିବା ସମୟରେ ବୈଦେହୀକୁ ନେଇଯିବା ଅସମ୍ଭବ। ଯଦି ସତ୍ୟ ନାୟକ ହେଉଛ, ରାବଣ, ଏଠାରେ ରୁହ; ତୁମେ ଖରଙ୍କ ପରି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିବ। ଯିଏ ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିର୍ଦ୍ଦୟରେ ବଧ କରିଛି, ସେ ତପସ୍ବୀବେଶୀ ରାମ ତୁମକୁ ଶୀଘ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ କରିବେ। ମୁଁ କ'ଣ କରିପାରିବି? ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ଦୂରେ ଅଛନ୍ତି; ତୁମେ ଦୁଷ୍ଟ, ତାଙ୍କ ଭୟରେ ଶୀଘ୍ର ନଶ୍ଟ ହେବ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ବଞ୍ଚିଛି, ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟା, କମଳନୟନୀ, ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ସିତାଙ୍କୁ ତୁମେ ନେଇଯିବ ପାରିବ ନାହିଁ। ମୋ ଜୀବନ ଦେଇ ବି, ମୁଁ ଏହି ମହାତ୍ମା ରାମ ଓ ଦଶରଥଙ୍କ ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି। ଦଶମୁଖୀ, ରୁହ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କର; ତୁମ ଉତ୍ତମ ରଥରୁ ତୁମକୁ ଫଳ ଭଳି ଖସାଇ ଦେଉଛି। ଆସ, ଯେପରି ଅତିଥିକୁ ସ୍ନେହ ଦେଇ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ, ସେପରି ଯୁଦ୍ଧର ଅତିଥି ସ୍ୱୀକାର କର।" ଏପରି ଉପଦେଶ ଦେଇ ଥିବାବେଳେ, ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ ରୋଷରେ ଚକ୍ଷୁ ରକ୍ତିମ, ତେଜସ୍ବୀ ସୁନା ଖୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧି, ଭୟଙ୍କର ରୂପେ ଗୃଧ୍ରରାଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଦୁଇ ମହାବଳୀ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯେପରି ଆକାଶରେ ପବନ ଚଳିତ ମେଘ ଗଞ୍ଜିଯାଏ। ଦୁଇ ଶିକ୍ରା ତଥା ମାଳ୍ୟଧାରୀ ପର୍ବତ ପରି ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଅପୂର୍ବ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ତାପରେ, ରାବଣ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶଳ୍ୟ, କଣ୍ଟକିତ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଜଟାୟୁଙ୍କ ଉପରେ ଭୟାନକ ବାଣ ବର୍ଷା କଲେ। ଗୃଧ୍ରରାଜ ସେହି ସମସ୍ତ ବାଣ ବର୍ଷା ସହିଲେ। ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନଖ ଦ୍ୱାରା ରାବଣଙ୍କ ଦେହରେ ଅନେକ ଘାଉ କଲେ। ତେବେ, ଦଶମୁଖୀ ଦଶଟି ଭୟଙ୍କର ବାଣ ନେଇ, ଶତ୍ରୁ ନାଶ ପାଇଁ ଏଗିଯିଲେ। ସେହି ଚାପ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ଭୟାନକ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ରାବଣ ଜଟାୟୁଙ୍କୁ ଭିଧ୍ଧ କଲେ। ରାକ୍ଷସ ରଥରେ ଅନ୍ତର୍ଭୂତ ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ନୟନ ସହିତ ଜାନକୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ଜଟାୟୁ ସେହି ବାଣ ଅବହେଳା କରି ରାକ୍ଷସ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ପ୍ରଭାଶାଳୀ ମହାପକ୍ଷୀ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ରାବଣଙ୍କ ମଣିମୟ ଧନୁଷ ଓ ବାଣ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲେ। ରାବଣ ରୋଷେ ଅନ୍ୟ ଧନୁଷ ଧରି ଶତଶଃ, ସହସ୍ରଶଃ ବାଣ ବର୍ଷା କଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଗୃଧ୍ରରାଜ ବାଣରେ ଢାକାଯିବା ପରେ, ଏମିତି ଦେଖାଗଲେ ଯେପରି ଏକ ପକ୍ଷୀ ନିଜ ଘଁସାରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ସେହି ବାଣମାଳାକୁ ପଖ ଦ୍ୱାରା ଉଡ଼ାଇ ଦେଇ, ପୁନି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ରାବଣଙ୍କ ମହାଧନୁଷ ଭଙ୍ଗ କଲେ। ଏପରି ଭାବେ ଧର୍ମର ତରଫରୁ ଅଧର୍ମ ସହ ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲି ରହିଲା।