ମଲଦା ଓ କରୂଷ ଦେଶ, ଯେଉଁଠି ଲୋକମାନେ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ସମୃଦ୍ଧ ଧାନ୍ୟ-ଧନରେ ଖୁସିରେ ଥିଲେ, ସେଠାରେ କିଛି ବର୍ଷ ପରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯକ୍ଷିଣୀ ତାଙ୍କୁ ଅଶାନ୍ତ କରିଦେଲା। ସେ ଯକ୍ଷିଣୀ ଅସାଧାରଣ ଶକ୍ତିଶାଳି, ହଜାର ହାତୀଙ୍କର ଶକ୍ତି ଥିଲା ତାଙ୍କର, ତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ତାଟକା। ସେ ଜଣେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ଯକ୍ଷ ସୁନ୍ଦାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ। ତାଙ୍କର ପୁଅ ମାରୀଚ, ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ଥିଲେ—ବଡ଼ ମୁଣ୍ଡ, ଚଉଡ଼ା ମୁଁହ, ଦୃଢ଼ ଶରୀର ଓ ଗୋଲାକାର ହାତ ଥିଲା ତାଙ୍କର। ଏହି ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ଏବଂ ତାଟକା ଦୁଇଁଜଣେ ମିଶି ମଲଦା ଓ କରୂଷ ଦେଶକୁ ଅତି ଭୟଭୀତ କରିଥିଲେ, ଏହି ଦୁଇଁ ଅଞ୍ଚଳକୁ ସଂହାର କରୁଥିଲେ। ତାଟକା ଖରାପ କର୍ମ କରୁଥିଲେ, ଏହି ଦେଶକୁ ଉଜାଡ଼ି ଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ଏହି ପଥକୁ ଅର୍ଦ୍ଧ ଯୋଜନ ଦୂରରେ ଅବରୋଧ କରି ବସିଥିଲେ। ଏହିପରିସ୍ଥିତିରେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଉପରେ ଭରସା କରି, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ତାଟକାଙ୍କୁ ସଂହାର କର। ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ପୁଣି ଶୁଭ୍ର କର; କାରଣ, ବର୍ତ୍ତମାନ କେହି ଏଠାକୁ ଆସିପାରୁନାହାନ୍ତି। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଯକ୍ଷିଣୀ ଏଠାକୁ ଉଜାଡ଼ି ଦେଇଛନ୍ତି, ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ତୁମକୁ କହିଦେଲି।" ଏହିପରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଉତ୍ତମ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବାଘ ସଦୃଶ ରାମ ଶୁଭ ଭାଷାରେ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଯକ୍ଷିଣୀ କିଛି ଦୁର୍ବଳ ବୋଲି ଶୁଣିଛି; ଏହି ଦୁର୍ବଳ ନାରୀ କିପରି ହଜାର ହାତୀଙ୍କର ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି?" ରାମଙ୍କ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ହସି କହିଲେ, "ସେ କିପରି ଏପରି ଶକ୍ତିଶାଳି ହେଲେ, ତାହା ଶୁଣ। ବର ଦ୍ୱାରା ସେ ଏହି ଶକ୍ତି ପାଇଛନ୍ତି।" "ପୂର୍ବକାଳରେ ସୁକେତୁ ନାମକ ଏକ ବଡ଼ ଯକ୍ଷ ଥିଲେ, ଯିଏ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ପ୍ରବଳ ଥିଲେ। ସେ ଅସନ୍ତାନ ଥିଲେ ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଯକ୍ଷମାନଙ୍କର ପିତା ତାଙ୍କୁ ଖୁସି ହୋଇ ଏକ ରତ୍ନସଦୃଶ କନ୍ୟା ଦେଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ତାଟକା। ତାଙ୍କୁ ହଜାର ହାତୀଙ୍କର ଶକ୍ତି ମିଳିଲା, କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ପୁଅ ଦେଲେନାହିଁ। ତାଟକା ଯୁବତୀ ଏବଂ ସୁନ୍ଦରୀ ହେବା ସହିତ ସୁନ୍ଦା, ଜମ୍ଭଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ସହ ବିବାହ ହେଲା। କିଛି ସମୟ ପରେ ଏହି ଯକ୍ଷିଣୀ ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମଦେଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ମାରୀଚ, ଯିଏ ଶାପ ଦ୍ୱାରା ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ହେଲେ।" "ଯେତେବେଳେ ସୁନ୍ଦା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ତାଟକା ଓ ତାଙ୍କର ପୁଅ ମାରୀଚ ମିଶି ମହାମୁନି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଖାଦ୍ୟ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ତାଟକା ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କରି ଆଗକୁ ଧାଉଥିଲେ। ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମୁନି ମାରୀଚଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଇ କହିଲେ, 'ତୁମେ ରାକ୍ଷସ ରୂପ ଧାରଣ କର।' ତାଟକାକୁ ମଧ୍ୟ ଶାପ ଦେଲେ—'ହେ ମହାଯକ୍ଷିଣୀ, ମାନବ ଭକ୍ଷଣ କରୁଥିବା ଏହି ଭୟଙ୍କର ମୁଁହ ଓ ଅକୃତିମୟ ରୂପ ଧାରଣ କର।' ଏହିପରି ଶାପ ଦ୍ୱାରା ତାଟକା ଦୁଷ୍ଟ ଓ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଉଜାଡ଼ି ଦେଉଛନ୍ତି।" "ହେ ରାଘବ, ଗାଁ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର କ୍ଷେମାର୍ଥେ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ତାଟକାଙ୍କୁ ବଧ କର। ତିନି ଲୋକରେ ତୁମେ ଛାଡ଼ି କେହି ତାଙ୍କୁ ମାରିପାରିବେ ନାହିଁ, କାରଣ ସେ ଶାପଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳି। ରାଜନ୍ୟ ଧର୍ମ ପାଳନ ପାଇଁ ଏହିପରି ନାରୀଙ୍କୁ ବଧ କରିବାରେ କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ। ପ୍ରଜାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ, କଠୋର କିମ୍ବା ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉ, ରକ୍ଷକଙ୍କୁ କରିବା ଦରକାର। ଏହି ଅଧର୍ମିକ ତାଟକାଙ୍କୁ ବଧ କର, ଏହି ରାଜଧର୍ମ। ପୂର୍ବେ ଇନ୍ଦ୍ର ମନ୍ଥରାଙ୍କୁ ଓ ବିଷ୍ଣୁ କାବ୍ୟଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ। ଏହିପରି ଅନେକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ଅଧର୍ମିକ ନାରୀଙ୍କୁ ବଧ କରିଛନ୍ତି; ଏହିପରି ଦ୍ୱିଧା ଛାଡ଼ି, ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ତାଙ୍କୁ ବଧ କର।" ଏହି ଦୃଢ଼ ମୁନିବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ରାଘବ ହାତ ଜୋଡି ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟରେ କହିଲେ, "ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଓ କୌଶିକ ମୁନିଙ୍କ ଉପଦେଶ ମୁଁ କ୍ଷଣମାତ୍ର ଦ୍ୱିଧା କରିବିନାହିଁ। ଆୟୋଧ୍ୟାରେ ପିତା ଦଶରଥଙ୍କ ପାଖରେ ମୁଁ ଶିକ୍ଷା ନେଇଛି; ତାଙ୍କ କଥା ଅମାନ୍ୟ କରିପାରିବିନାହିଁ। ଗାଁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଦେଶର କ୍ଷେମାର୍ଥେ, ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଅଗାଧ ବାକ୍ୟ ପୂରଣ ପାଇଁ, ମୁଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।" ଏପରି କହି ରାମ ଧନୁଷର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗଢ଼ି ଧରି, ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଧନୁଷ୍ ବାଜି ତିରିଲେ, ଏହାର ଶବ୍ଦ ଚାରିଦିଗକୁ ଗଞ୍ଜି ଉଠିଲା। ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ତାଟକା ଅରଣ୍ୟର ବାସିନ୍ଦାମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ, ତାଟକା ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶବ୍ଦରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ଓ ଚଞ୍ଚଳ ହେଲେ। ଏହି ଶବ୍ଦ ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦେଇ, ସେ ଦେଖିଲେ କିଏ ଏହି ଶବ୍ଦ କରିଛି, ଏବଂ ବିକରାଳ କ୍ରୋଧରେ ସେ ଏହି ସ୍ଥାନ ପ୍ରତି ଧାଉଥିଲେ। ରାଘବ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ସେ ବିକରାଳ ଅକୃତି, ବଡ଼ ମୁଁହ ଓ ମହାକାୟ ନିର୍ମାଣ; ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ...