ରାବଣ ଦେଖିଲେ ଯେ ସୀତା ତାଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି, ସେ ତାଙ୍କୁ ଅପମାନିତ କରି କହିଲେ, "ରାମ, ସେ ମାନବ, ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋତେ ସମାନ ନୁହେଁ, ମୋ ଅଙ୍ଗୁଳି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ମହିଳା, ତୁମର ଭାଗ୍ୟରେ ଯାହା ଆସିଛି, ତାହା ଉପଭୋଗ କର।" ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ବୈଦେହୀ ସୀତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ରୋଷରେ ଲାଲ ହୋଇଗଲା। ସେ ରାକ୍ଷସଙ୍ଗ୍ର ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ କଠୋର କଥା କହିଲେ, "ତୁମେ ମନେ ଖରାପ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ କିପରି ତୁମେ କୁବେରଙ୍କ ଭାଇ ଭାବିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛ? ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଦରିତ କୁବେରଙ୍କ ଭାଇ ଭଲ କାମ କରିଥାନ୍ତି।" "ନିଶ୍ଚିତ, ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ ନଶ୍ଟ ହେବେ, ରାବଣ, ଯେଉଁ ଦିନ ତୁମେ ଏପରି କଠୋର ଓ ଦୁଷ୍ଟ ମନ ଦେଖାଉଛ, ତୁମେ ରାଜା ହେବାକୁ ଅଯୋଗ୍ୟ।" "ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଜନୀ ଶଚୀକୁ ଅପହରଣ କରିବା ପରେ ବଞ୍ଚି ପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ରାମଙ୍କ ଜନୀ ମୁଁ, ମୁଁ ଆସିଲି, ତୁମେ ଅନ୍ଧକାରରୁ ମୁକ୍ତି ପାରିବେନି।" "ଶଚୀ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ରୂପବତୀ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ମହିଳା, ତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିବା ପରେ ଅନେକ ଦିନ ବଞ୍ଚି ପାରିବା ସମ୍ଭବ, କିନ୍ତୁ ମୋତେ ଅପମାନ କରିବା ପରେ, ରାକ୍ଷସ, ତୁମେ ଅମୃତ ପିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ପାରିବେନି।" ଏଠିଠାରେ ମହାକବି ଭାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ଅରଣ୍ୟ କାଣ୍ଡର ଉନଚାଳିଶ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ସୀତାଙ୍କ କଠୋର କଥା ଶୁଣି, ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ ତାଙ୍କ ହାତକୁ ହାତରେ ମାରି, ନିଜ ରୂପକୁ ବଡ଼ କରିଦେଲେ। ସେ ଆଉ ଏକଥା କହିଲେ, "ମୈଥିଲୀ, ତୁମେ ମୋ ଶକ୍ତି ଓ ବୀରତା ବିଷୟରେ କିଛି ଶୁଣିନାହିଁ।" "ମୁଁ ଆକାଶରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ମୋ ହାତରେ ପୃଥିବୀକୁ ଉଠାଇପାରିବି, ସାଗରକୁ ପିଇପାରିବି, ଯମକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ୍ୟା କରିପାରିବି।" "ମୁଁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଭେଦିପାରିବି, ପୃଥିବୀକୁ ଭାଗିପାରିବି; ମୂଢ଼ା, ମୋ ରୂପ ଦେଖ, ମୁଁ ଚାହିଲେ ଯେକୌଣସି ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରିବି।" ଏପରି କଥା କହି ରାବଣ, ମୟୂର ପରି ଚମକିଲେ, ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଶେଷରେ ଲାଲ ହୋଇଗଲା। ସେ ନିଜ ମୃଦୁ ରୂପକୁ ଛାଡି, ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କଲେ, କାଳ ପରି ଦେଖାଗଲେ, କୁବେରଙ୍କ ଭାଇ ଭାବରେ। ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ରକ୍ତ ପରି ଲାଲ, ଉତ୍ତପ୍ତ ସୁନା ମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ବଡ଼ ରୋଷରେ ତିନି ମେଘ ପରି ଦେଖାଗଲେ। ଦଶମୁଖୀ, ବିଶି ହାତ ଥିବା ଏହି ରାକ୍ଷସ ନିଜ ରୂପ ଦେଖାଇଲେ, ତପସ୍ୱୀ ରୂପକୁ ଛାଡିଦେଲେ। ରାବଣ, ରାକ୍ଷସଙ୍ଗ୍ର ମହାପ୍ରଭୁ, ରକ୍ତବର୍ଣ ହାତରେ ସଜି, ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁ ମହିଳା ମଣି, ମୈଥିଲୀ। ସେ ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ଯଦି ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପତି ଚାହୁଁଛ, ମୂଢ଼ା, ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର; ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ପତି।" "ମୋତେ ବାଛ, ଦୀର୍ଘ ସାଥିରେ ରହିବାକୁ; ମୁଁ ପ୍ରଶଂସନୀୟ ପତି, ମୃଦୁ ମହିଳା, ମୁଁ କେବେ ତୁମେ ଉପରେ କଷ୍ଟ କରିବିନି।" "ତୁମ ମାନବ ଆସକ୍ତିକୁ ଛାଡ, ମନକୁ ମୋ ପାଖରେ ଆଣ; ରାମଙ୍କୁ ଛାଡ, ଯେଉଁ ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ହାରିଛନ୍ତି, ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହାରିଛନ୍ତି, ଜୀବନ ସୀମିତ।" "କେଉଁ ଗୁଣରେ ତୁମେ ଏପରି ମୂଢ଼ ହେଇ, ରାମଙ୍କୁ ଆସକ୍ତି ରଖିଛ? ଯେଉଁ ଜଣେ, ଏକ ମହିଳାଙ୍କ କଥାରେ ନିଜ ରାଜ୍ୟ ଓ ମିତ୍ରମାନେକୁ ଛାଡିଦେଲେ?" "ସେ ବନରେ ରହୁଛନ୍ତି, ପଶୁମାନେ ଦ୍ୱାରା ଆତଙ୍କିତ, ମନ ଭ୍ରାନ୍ତ; ଏପରି ଭାବେ ରାବଣ, ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ, ଯେଉଁ ମହିଳା ସ୍ନେହ ଓ ମୃଦୁ କଥାର ଯୋଗ୍ୟ।" ପରେ ଦୁଷ୍ଟ ମନ ଥିବା ରାକ୍ଷସ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚାହିଦାରେ, ସୀତାଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଆସି, ଚନ୍ଦ୍ର ରୋହିଣୀକୁ ଧରିଥିବା ପରି ଧରିଲେ। ତାଙ୍କ ବାମ ହାତରେ ସୀତାଙ୍କ କେଶକୁ ଧରିଲେ, ତାଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ହାତରେ ଉରୁକୁ ଧରିଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ, ପର୍ବତ ପରି ଦେଖାଉଥିବା ରାବଣ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ ଓ ବଡ଼ ହାତରେ, ଅତି ଭୟଙ୍କର; ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ବନ ଦେବତାମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ପରି ଭୟ ପାଇ, ପଳାଇଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ ରାବଣଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ମାୟାମୟ ରଥ ପ୍ରକଟ ହେଲା, ସୁନା ପରି ଚମକୁଥିଲା, ମୁଲମାନେ ଦ୍ୱାରା ଟଣାଯାଉଥିଲା, ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ହେଉଥିଲା। ଏହାପରେ, ରାବଣ ରୋଷରେ ଦୁଷ୍ଟ କଥା କହି, ସୀତାଙ୍କୁ ଚିତ୍କାର କରି ତାଙ୍କ ଉରୁକୁ ଉଠାଇ, ରଥରେ ବସାଇଲେ। ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧରାଯାଇ, ଶ୍ରେଷ୍ଠା ସୀତା ବିପର୍ୟସ୍ତ ହୋଇ, ରାମଙ୍କୁ ଡାକି କ୍ଷୁଦ୍ର ଅନ୍ତରେ ଚିତ୍କାର କଲେ, ଯିଏ ବନରେ ଦୂରେ ଥିଲେ। ରାବଣ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚାହିଦାରେ, ସୀତାଙ୍କୁ ଉଠାଇ ନେଲେ, ସେ ବିପର୍ୟସ୍ତ ହୋଇ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ମାନେ ସର୍ପରାଜଙ୍କ ଜନୀକୁ ଉଠାଇ ନେଉଥିବା ପରି। ଏବେ, ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣ ସୀତାଙ୍କୁ ଆକାଶ ଦ୍ୱାରା ଉଠାଇ ନେଉଥିବା ବେଳେ, ସୀତା ଦୁଃଖରେ ଚିତ୍କାର କରି, ମନ ଭ୍ରାନ୍ତ, ଏକ ପ୍ରମାଦିତ ଦୁଃଖିତ ମହିଳା ପରି ଚିତ୍କାର କଲେ। "ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ବଳଶାଳୀ, ଜେଉଁ ଜଣେ ତୁମ ବୃଦ୍ଧମାନେଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉ, ତୁମେ ଜାଣିନାହିଁ ଯେ ଏକ ରୂପ ବଦଳାଉଥିବା ରାକ୍ଷସ ମୋତେ ଉଠାଇ ନେଉଛି!" "ରାଘବ, ତୁମେ ଧର୍ମ ପାଇଁ ଜୀବନ, ଆନନ୍ଦ, ଧନ ଛାଡିଦେଲା, ତୁମେ ଦେଖୁନାହିଁ ଯେ ମୋତେ ଅନ୍ୟାୟରେ ଉଠାଇ ନେଉଛି!" "ତୁମେ ଅନ୍ୟାୟକୁ ଦଣ୍ଡ ଦେଉଥିବା, ଶତ୍ରୁମାନେ ଭୟ ପାଇଥିବା, ତୁମେ ଏପରି ଦୁଷ୍ଟତାକୁ ଦଣ୍ଡ କାହିଁକି ଦେଉନାହିଁ, ରାବଣକୁ କାହିଁକି ଦଣ୍ଡିତ କରୁନାହିଁ?" "ଅନ୍ୟାୟର ଫଳ ସତ୍ତ୍ୱରେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ; ସମୟ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଭୂମିକା ନେଉଛି, ଫସଲ ପକିବା ପରି।" "ତୁମେ ଏହି କାମ କରିଛ, ତୁମ ମନ ସମୟରେ ଅନ୍ଧକାର; ଏବେ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖଦ ଦୁର୍ଘଟଣା ଆସିବ, ତୁମ ଜୀବନର ଶେଷ।" "ଏବେ କୈକେୟୀ ଓ ତାଙ୍କ ସମ୍ପୃକ୍ତମାନେ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିବେ; ଧର୍ମିକ ପତିର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜନୀ ଉଠାଇ ନେଉଯାଉଛି।" "ମୁଁ ଜନସ୍ଥାନରେ ଫୁଲିଥିବା କର୍ଣ୍ଣିକାର ଗଛମାନେକୁ କହୁଛି: ଶୀଘ୍ର ରାମଙ୍କୁ ଜଣାଇଦିଅ, ରାବଣ ସୀତାକୁ ଉଠାଇ ନେଉଛି।" "ମୁଁ ଗୋଦାବରୀ ନଦୀକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି, ଯେଉଁଠି ହଂସ ଓ କୁଲିଙ୍ଗ ଦଳ ଚିତ୍କାର କରୁଛି; ଶୀଘ୍ର ରାମଙ୍କୁ ଜଣାଇଦିଅ, ରାବଣ ସୀତାକୁ ଉଠାଇ ନେଉଛି।" "ଏବଂ ଏହି ଜଙ୍ଗଲରେ ଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଗଛ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଦେବତାମାନେକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରୁଛି; ମୋ ପତିକୁ ଜଣାଇଦିଅ ଯେ ମୁଁ ଉଠାଇ ନେଉଯାଉଛି।