ସମୁଦ୍ର ପାରେ ମୋର ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଶୋଭାମୟ ନଗର ଅଛି, ଯାହାକୁ ଲୋକେ ଲଙ୍କା ବୋଲି କହନ୍ତି। ଏହି ନଗର ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅମରାବତୀ ଦେବତାମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ। ସେଇ ଲଙ୍କା ଚମକୁଥିବା ଧଳା ପ୍ରାଚୀର ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛି, ତାହାର ସୁନାର ମଣ୍ଡପ ଓ ନୀଳମଣିର ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ଏହି ନଗର ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଦ୍ୱାରା ଭିଡ଼, ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ରର ଶବ୍ଦରେ ଗଞ୍ଜିଉଠିଛି, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଥିବା ଉଦ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଶୁଭିତ। ଏହି ଲଙ୍କାରେ, ହେ ସୀତା, ତୁମେ ମୋ ସହ ବସିବ। ମନୁଷ୍ୟୀ ନାରୀମାନେ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ତାହା ତୁମେ ଭୁଲିଯିବ। ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଦେବତାଙ୍କର ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଅଛି, ସେସବୁ ତୁମେ ଉପଭୋଗ କରିପାରିବା ଓ ରାମଙ୍କୁ ଭୁଲିଯିବା, କାରଣ ସେ ଏବେ ମରଣଶୀଳ ଏକ ମନୁଷ୍ୟ। ରାଜା ଦଶରଥ, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପୁଅକୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଇ, ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁଅକୁ ଅରଣ୍ୟକୁ ପଠାଇଥିଲେ। ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ, ରାମଙ୍କ ସହ କ’ଣ ଲାଭ? ସେ ରାଜ୍ୟ ହରାଇଛନ୍ତି, ମନ ହରାଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ଏକ ତ୍ୟାଗୀ ଭଳି ଅରଣ୍ୟରେ ରହୁଛନ୍ତି। ଏବେ ତୁମେ ମୋତେ, ରାକ୍ଷସନାୟକଙ୍କୁ, ଗ୍ରହଣ କର। ଯେଉଁଜଣ ଏମିତି ଭଲୋଇବାର ତୀର ଦ୍ୱାରା ବିଧୁର, ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ତ୍ୟାଗ କରିବ, ତେବେ ପରେ ଉର୍ୱଶୀ ପୁରୁରବାସଙ୍କୁ ପାଦ ଦେଇ ଆଘାତ କରିଥିଲେ, ଯେପରି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ସେପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖିତ ହେବ। ଯୁଦ୍ଧରେ ରାମ ମୋର ଏକ ଆଙ୍ଗୁଠି ସମାନ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ଏ ଶୁଭ୍ରାଙ୍ଗୀ, ତୁମର ଭାଗ୍ୟରେ ଯାହା ଆସିଛି, ତାହିଁ ଉପଭୋଗ କର। ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ବୈଦେହୀ ସୀତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ରୋଷରେ ରକ୍ତିମ ହେଲା, ସେ ଏକାନ୍ତରେ ରାକ୍ଷସରାଜ୍ୟ ରାବଣଙ୍କୁ କଠୋର କଥା କହିଲେ—“ତୁମେ ଯେଉଁପରି ଦୁଷ୍ଟ କାମନା ଧରିଛ, ତୁମେ କିପରି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରଶଂସିତ କୁବେରଙ୍କ ଭାଇ ବୋଲି ଦାବି କରୁଛ?” ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ଏମିତି ଦୁଷ୍ଟ, ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ରାଜା ପାଇଁ ଯେଉଁ ରାକ୍ଷସମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସବୁ ନଶ୍ୱର ହେବେ। ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ଶଚୀକୁ ହରଣ କରିବା ପରେ ବଞ୍ଚିପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ରାମଙ୍କ ପତ୍ନୀ ମୋତେ ହରଣ କରି, ତୁମେ ଅକ୍ଷତ ରହିପାରିବ ନାହିଁ। ଶଚୀଙ୍କୁ ଅପମାନ କଲେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେବା ସମ୍ଭବ, କିନ୍ତୁ ମୋ ପରି ନାରୀକୁ ଅପମାନ କଲେ, ରାକ୍ଷସ, ଅମୃତ ପିଲେ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ମିଳିବ ନାହିଁ। ଏହିପରି ମହାନ୍ତି ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଅରଣ୍ୟକାଣ୍ଡର ଉନଚାଳିଶ ସର୍ଗକୁ ଏବେ ଶୁଣ। ସୀତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଦଶମୁଖୀ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାବଣ ତାଙ୍କ ହାତକୁ ହାତରେ ମାଡ଼ିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ଦେହକୁ ବିରାଟ କଲେ। ସେ ପୁଣି ମୈଥିଳୀ ସୀତାଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମୋର ପ୍ରଭାବ ଓ ପ୍ରାକ୍ରମ ତୁମେ ଶୁଣିନାହ, ତୁମେ ଅପ୍ରମତ୍ତ ଅଛ। ମୁଁ ଆକାଶରେ ଦଢ଼ି ଦେଇ ପୃଥିବୀକୁ ଉଠାଇପାରିବି, ସମୁଦ୍ର ପିଇପାରିବି, ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ମାରିପାରିବି। ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଭେଦିଦେଉଛି, ପୃଥିବୀକୁ ଫାଟିଦେଇପାରିବି, ଏ ମୂଢ଼େ, ମୋ ଅନେକ ରୂପ ଦେଖ।" ଏପରି କହି ରାବଣ, ମୟୂର ଭଳି ଚମକୁଥିବା ଦେହ ଧାରଣ କରି, ରୋଷରେ ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ରକ୍ତିମ ହେଲା। ସେ ମୃଦୁ ରୂପ ତ୍ୟାଗ କରି, କାଳ ସ୍ୱରୂପ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କଲେ, ଯେଉଁ କୁବେରଙ୍କ ଭାଇ। ରକ୍ତ ସମ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ, ତାପିତ ସୁନାର ଆଭୂଷଣ ପିନ୍ଧି, ଭୟାନକ ମେଘ ପରି ଦେଖାଉଥିଲେ। ଦଶମୁଖ, ବିଶି ହାତ ଥିବା ସେ ରାକ୍ଷସ ତାଙ୍କ ବିରାଟ ଦେହ ଦେଖାଇ, ତ୍ୟାଗୀ ଭେଷ ଛାଡ଼ି ସ୍ବରୂପକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ। ରକ୍ତବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ମୌଳିମାଳା ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ସୀତାଙ୍କୁ ତାକି ରହିଲେ। ଏହିପରି ରାବଣ କହିଲେ—“ତୁମେ ଯଦି ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପତି ଚାହୁଁଛ, ମୋତେ ଆଶ୍ରୟ କର, ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ପତି। ମୋତେ ଚୟନ କର, ସଦା ସହଚରୀ ହେବି, ମୁଁ କେବେ ତୁମକୁ କ୍ଷତି କରିବିନାହିଁ। ମନୁଷ୍ୟୀ ସ୍ନେହ ତ୍ୟାଗ କର, ମୋତେ ମନ ଦିଅ, ରାମକୁ ତ୍ୟାଗ କର, ସେ ରାଜ୍ୟ ହରାଇଛି, ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହରାଇଛି, ତାଙ୍କ ଆୟୁଷ୍ୟ ସୀମିତ। କ’ଣ ଗୁଣରେ ତୁମେ ଏଭଳି ମୂଢ଼ ହୋଇ, ଏକ ନାରୀଙ୍କ କଥାରେ ରାଜ୍ୟ ଓ ବନ୍ଧୁ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା ମଣିଷକୁ ଏତେ ଭଲପାଉଛ? ସେ ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ପଶୁମାନେ ଦ୍ୱାରା ଆତଙ୍କିତ, ଭ୍ରାନ୍ତ ମନ ନେଇ ରହୁଛି।” ଏପରି କହି, ଅତି ମୃଦୁ ଓ ଭଲପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ସୀତାଙ୍କୁ ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସ ରାବଣ ଅତି ଅଭିଲାଷାରେ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ଯେପରି ରୋହିଣୀକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରେ, ସେପରି ସୀତାଙ୍କୁ ଧରିଲେ। ବାମ ହାତରେ ସୀତାଙ୍କ ଚୁଲି ଧରି, ଡାହାଣ ହାତରେ ତାଙ୍କ ଉରୁ ଧରିଲେ। ତାଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଦେହ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଦେଖି, ଅରଣ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ଆସିଛି ଭାବି ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ। ତାପରେ ଏକ ଚମତ୍କାରୀ ବିମାନ ଆସିଗଲା, ସୁନା ପରି ଚମକୁଥିଲା, ଖରାପ ଧ୍ୱନି କରୁଥିବା ଏହି ବିମାନ ଖଚ୍ଛର ଦ୍ୱାରା ଚାଲିଥିଲା। ରାବଣ କଠୋର ଶବ୍ଦ ଓ ଭୟଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ଧ୍ୱନି କରି, ସୀତାଙ୍କୁ ଉଠାଇ ତାଙ୍କ ଶରୀର ଉପରେ ବସାଇ, ବିମାନରେ ରଖିଲେ। ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧରାଯାଇ, ଶ୍ରୀମତୀ ସୀତା ବିଲାପ କରି, ଦୂରେ ଅରଣ୍ୟରେ ଥିବା ରାମଙ୍କୁ ଡାକିଲେ। ରାବଣ, କାମନାରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ଝଟକା ଦେଉଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ ନେଇ ଚାଲିଗଲେ, ଯେପରି ନାଗରାଜଙ୍କ ପତ୍ନୀକୁ ନେଇଯିବେ। ଏପରି ରାକ୍ଷସରାଜ୍ୟ ରାବଣ ଆକାଶ ମାଡ଼ି ଯିବାବେଳେ, ସୀତା ଭୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ଉଚ୍ଚ କଣ୍ଠରେ ଚିତ୍କାର କଲେ—“ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମେ ଜଣେ ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, କିନ୍ତୁ ଏହି ରୂପ ବଦଳାଇପାରୁଥିବା ରାକ୍ଷସ ମୋତେ ହରଣ କରୁଛି, ତୁମେ ଜାଣିନାହଁ!