ଯେଉଁଠି ମୁଁ ଥାଏ ବା ଚଳାଚଳ କରେ, ସେଠାରେ ଗଛମାନେ ନିର୍ବିକଳ ରହିଯାନ୍ତି, ପତ୍ର ଓଲାଇ ନାହିଁ, ନଦୀମାନଙ୍କ ଜଳ ଅଚଳ ହୋଇଯାଏ। ସମୁଦ୍ର ପାରେ ମୋର ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭାମୟ ନଗରୀ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଲଙ୍କା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସେଠା ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅମରାବତୀ ଦେବମାନେ ରହନ୍ତି। ଏହି ଆନନ୍ଦମୟ ନଗରୀ ଚକଚକେ ଧଳା ପାଗାରେ ଘେରା, ସୁନାର ମଣ୍ଡପ ଓ ନୀଳମଣିର ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ଏଠାରେ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥର ଭିଡ଼, ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ରର ଧ୍ୱନି, ଏବଂ ଚାରିପାଖରେ ଅନେକ ଫଳଦାୟି ଗଛରେ ଭରିଆ ଉଦ୍ୟାନ ଅଛି। "ହେ ସୀତା, ଏହି ଶୋଭାମୟ ଲଙ୍କାରେ ତୁମେ ମୋ ସହିତ ବସିବେ। ତୁମେ ମାନବୀ ନାରୀମାନେ କିମ୍ବା ତୁମର ପୂର୍ବ ଜୀବନକୁ ମନେ ପକାଇବେ ନାହିଁ। ଦେବ ଓ ମାନବ ଉଭୟ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି, ରମାଙ୍କୁ ତୁମେ ଭୁଲିଯିବେ, କାରଣ ସେ ଏବେ ମରଣଶୀଳ ଏକ ମାନବ। ଦଶରଥ ରାଜା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପୁଅଁକୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଇ, ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ବଡ଼ ପୁଅଁ ରାମଙ୍କୁ ଅରଣ୍ୟକୁ ପଠାଇଦେଇଛନ୍ତି। ଏମିତି ଏକ ରାମ ସହିତ ତୁମେ କ’ଣ ପାଇବ, ଯିଏ ରାଜ୍ୟ ଓ ମନ ହରାଇ ଏକ ତପସ୍ଵୀ ଭଳି ଅରଣ୍ୟରେ ରହୁଛନ୍ତି?" "ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ନାଥ ମୋତେ ଆପଣେ ଆସିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଯିଏ ପ୍ରେମବାଣରେ ଆହତ। ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ଅସ୍ୱୀକାର କର, ତେବେ ପରେ ଉର୍ବଶୀ ଯେପରି ପୁରୁରବାସଙ୍କୁ ପାଦଘାତ କଲେ ପରେ ଅନୁତାପ କଲେ, ସେପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଅନୁତାପ କରିବ। ରାମ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ଏକ ଆଙ୍ଗୁଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମାନ ନୁହେଁ। ଏହି ସମସ୍ତ ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଯାହା ମିଳିଛି, ତାହା ଉପଭୋଗ କର।" ଏପରି ଶୁଣି, ବୈଦେହୀ ସୀତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ରୋଷରେ ରକ୍ତିମ ହେଲା। ସେ ଏକାନ୍ତରେ ରାକ୍ଷସମହାରାଜ ରାବଣଙ୍କୁ କଠୋର ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, "ତୁମେ ଯେଉଁ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ତୁମେ କିପରି କୁବେରଙ୍କ ଭାଇ ବୋଲି ଦାବି କର? ଏମିତି ଅନ୍ୟାୟୀ, ଦୁଷ୍ଟ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ରାଜା ଥିବାରୁ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ ନିଶ୍ଚିତ ନଶ୍ଟ ହେବେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଯଦି ତାଙ୍କ ଜାୟା ଶଚୀଙ୍କୁ ଅପହରଣ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ରାମଙ୍କ ଜାୟା ମୋତେ ନେଇ ତୁମେ ଅକ୍ଷତ ରହିପାରିବ ନାହିଁ। ଶଚୀଙ୍କ ଅପମାନ କଲେ ବଞ୍ଚିପାରିବ, କିନ୍ତୁ ମୋପରି ଅନ୍ୟାୟ କଲେ ନେକ୍ତର ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ମିଳିବ ନାହିଁ।" ଏହିପରେ ଅରଣ୍ୟ କାଣ୍ଡର ଉନଚାଳିଶ ଶ୍ଲୋକ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ସୀତାଙ୍କ ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଦଶମୁଖୀ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାବଣ ତାଙ୍କ ହାତକୁ ହାତରେ ମାଡ଼ିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦେହକୁ ବିରାଟ ଆକାର ଦେଲେ। ସେ ପୁନି ସୀତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୋର ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରତାପ ବିଷୟରେ ତୁମେ ଅଶୁଣିଥିବେ। ମୁଁ ଆକାଶରେ ଦଢ଼ି ଥିବାବେଳେ ମାଟିକୁ ଉଠାଇପାରିବି, ସମୁଦ୍ର ପିଇଯିବି, ମୃତ୍ୟୁକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ୍ୟା କରିପାରିବି। ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଭେଦିଦେବି, ପୃଥିବୀକୁ ଭାଗ କରିଦେବି। ମୁଁ ଯେପରି ଆକାର ନେବାକୁ ଚାହେ, ସେପରି ହେଇପାରିବି।" ଏପରି କୁହି ରାବଣ ରୋଷରେ ମୟୂର ପରି ଚମକୁଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ରକ୍ତିମ ହେଲା। ସେ ସାଧୁ ମୂର୍ତ୍ତି ଛାଡ଼ି ଭୟାନକ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ, ଯେପରି କାଳ, କୁବେରଙ୍କ ଭାଇ। ରକ୍ତପ୍ରଭା ଚକ୍ଷୁ, ତାପିତ ସୁନା ଆଭୂଷଣ ପିନ୍ଧି, ରୋଷରେ ଅନ୍ଧକାର ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଦଶମୁଖୀ, ବିଶ୍ୱାଳ ବାହୁ ବିଶିଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସ, ତାଙ୍କ ତପସ୍ଵୀ ରୂପ ପରିତ୍ୟାଗ କରି, ନିଜ ରାକ୍ଷସ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ରୁଦ୍ଧିର ରଙ୍ଗର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ମୌଳି ମଧ୍ୟରେ ମଣିର ଚମକ, ମୈଥିଲୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲେ। ତାପରେ ରାବଣ ସୀତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ଯଦି ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପତି ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ମୋତେ ଆଶ୍ରୟ କର। ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ପତି। ମୋତେ ଚୟନ କର, ମୁଁ କେବେ ତୁମକୁ କ୍ଷତି କରିବିନାହିଁ। ମାନବୀ ଭାବ ତ୍ୟାଗ କର, ମୋପାଇଁ ହୃଦୟ ଦିଅ, ରାମଙ୍କୁ ଭୁଲିଯାଅ, ଯିଏ ରାଜ୍ୟ ହରାଇଛନ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ୟ ହରାଇଛନ୍ତି ଓ ଜୀବନ ଅଲ୍ପ। ତୁମେ କେଉଁ ଗୁଣରେ ଏମିତି ଏକ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛ, ଯିଏ ଜନନୀଙ୍କ ଶବ୍ଦରେ ରାଜ୍ୟ ଓ ବନ୍ଧୁ ଛାଡ଼ି ଦେଲେ? ସେ ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ମୃଗମାନେ ଭିତରେ ରହୁଛନ୍ତି, ମନ ଭ୍ରାନ୍ତ।" ଏପରେ ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସ ରାବଣ, ପ୍ରେମ ରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ସୀତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି, ଚନ୍ଦ୍ରମା ଯେପରି ଆକାଶରେ ରୋହିଣୀକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରେ, ସେପରି ସୀତାଙ୍କୁ ଧରିଲେ। ବାମ ହାତରେ ସୀତାଙ୍କ କେଶ ଧରି, ଡାହାଣ ହାତରେ ତାଙ୍କ ଉରୁ ଧରିଲେ। ରାବଣଙ୍କ ଏହି ପାହାଡ଼ ପରି ଦେହ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଦେଖି, ଅରଣ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ ରାବଣଙ୍କ ମାୟାମୟ ଦୁତିମାନ ରଥ ଦେଖାଦେଲା, ସୁନା ପରି ଚମକୁଥିଲା, ଖରା ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲା, ଖଚ୍ଚର ଦ୍ୱାରା ଏହି ରଥ ଚଳିଥିଲା। ରାବଣ ରୁଦ୍ର କଣ୍ଠରେ ଅପମାନ ସବ୍ଦ କରି, ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ଧ୍ୱନିରେ ସୀତାଙ୍କୁ ଗୋଦେ ନେଇ ରଥରେ ବସାଇଲେ। ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧରାଯାଇ, ଉଜ୍ୱଳ ସୀତା ବିଲାପ କରି, ଅରଣ୍ୟରେ ଦୂରେ ଥିବା ରାମଙ୍କୁ ଡାକିଲେ। ରାବଣ ଆସକ୍ତିରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ସୀତାଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ପ୍ରୟୋଗରେ ନେଇ ଚାଲିଗଲେ, ଯେପରି ସର୍ପ ରାଜାଙ୍କ ଜାୟାକୁ ନେଇଯାଏ। ରାକ୍ଷସ ରାଜା ରାବଣ ଆକାଶମାର୍ଗରେ ସୀତାଙ୍କୁ ନେଇଯିବା ବେଳେ, ସୀତା ଦୁଃଖରେ ବିକଳ ହୋଇ, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଚିତ୍କାର କରି, ରାମଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ମଧୁମତିନୀ ପରି ବିକଳ ହେଉଥିଲେ।