ସୀତା ରାବଣଙ୍କୁ ଏଭଳି କହିଲେ—“ତୁମେ ମନ୍ଦରା ପର୍ବତକୁ ହାତରେ ଉଠାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛ, କିମ୍ବା ବିଷ ପିଇ ଅକ୍ଷତ ରହିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛ। ତୁମେ ସୁଇ ଦ୍ୱାରା ଆଖି ଘସୁଛ, ରେଜର ଚାପ ନିଜ ଜିଭରେ ଲଗାଉଛ, କାରଣ ତୁମେ ରାଘବଙ୍କର ପ୍ରିୟା ପତ୍ନୀକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ। ତୁମେ ଗଳାରେ ପଥର ବାନ୍ଧି ସାଗର ପାରି ଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛ, କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ହାତରେ ଧରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ। ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟା ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ହରଣ କରିବା ଇଚ୍ଛା କରି, ତୁମେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିକୁ ଚାଦରରେ ଝାପି ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛ। ରାମଙ୍କ ଧର୍ମପତ୍ନୀକୁ ହରଣ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ, ତୁମେ ଲୋହା ଶଳାର ଟିପରେ ଚାଲିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛ, କାରଣ ରାମଙ୍କ ସମାନ ପତ୍ନୀ ପାଇବା ଆଶା କରୁଛ। ବନରେ ସିଂହ ଓ ଶ୍ୟାଳ, ନଦୀ ଓ ସାଗର, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମଦ୍ୟ ଓ ସାଧାରଣ ମଦ୍ୟ—ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଯେପରି ତଫାତ୍, ଦଶରଥ ପୁତ୍ର ଓ ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ସେଉଁଠି ତଫାତ୍। ସୁନା, ସିସା, ଓ ଲୋହା, ଚନ୍ଦନ, ପାଣି ଓ କାଦୁ, ବନରେ ହାତୀ ଓ ଗଧା—ଏମିତି ତଫାତ୍ ଦଶରଥ ପୁତ୍ର ଓ ତୁମ ମଧ୍ୟରେ। ରାମ, ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ତେଜସ୍ୱୀ, ଧନୁଷ ଓ ବାଣ ଧରି ଦଢ଼ ହୋଇ ଦଁଡ଼ାଇଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ମୁଁ ତୁମ ନିକଟରୁ ଆଣି ଦିଆଯାଇଥିଲି ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ବୃଦ୍ଧ ହେବିନାହିଁ—ଯେପରି ମକି ଘିଅ ଖାଇଲେ ଘିଅ କମିଯାଏନାହିଁ। ଏଭଳି ସ୍ନିଗ୍ଧ ହୃଦୟରେ ସୀତା ରାତ୍ରିରେ ଚଳିତ ରାକ୍ଷସ ରାବଣଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ, ତାଙ୍କ ଶରୀର କମ୍ପିତ ହେଲା, ସେ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ, ଯେପରି ପବନରେ କଦଳୀ ଗଛ ହଲୁଚିଯାଏ। ସୀତାଙ୍କ ଏହିଭଳି କମ୍ପନ ଦେଖି, ମୃତ୍ୟୁ ସମ ଭୟଙ୍କର ରାବଣ ତାଙ୍କ ବଂଶ, ବଳ, ନାମ, କାର୍ଯ୍ୟ ବିବରଣ କରି ଭୟ ଦେବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏଠିଠାରେ ଆରଣ୍ୟକାଣ୍ଡର ଅଠଚାଳିଶତମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ସୀତା ଏପରି କହିବା ପରେ, ରାବଣ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, କପାଳରେ ଭୃକୁଟି ଚିତିଲେ, ଏବଂ କଠୋର କଥା କହିଲେ—“ଓ ଶୁଭ୍ରବର୍ଣ୍ଣା ନାରୀ! ମୁଁ ହେଉଛି ଦଶଗ୍ରୀବ ରାବଣ, ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ଭାଇ, ବଳଶାଳୀ ରାକ୍ଷସ—ତୁମେ ମଙ୍ଗଳ କର। ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ପିଶାଚ, ପକ୍ଷୀ, ନାଗମାନେ ସବୁବେଳେ ମୋତେ ଭୟରେ ପଳାଯାନ୍ତି, ଯେପରି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଦେଖି ଭୟଭୀତ ହୁଏ। ମୋର ଭାଇ ବୈଶ୍ରବଣ ଅନ୍ୟ ମାଆରୁ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ମୁଁ କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲି, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଜିତିଲି। ତେଣୁ ସେ ମୋର ଭୟରେ ନିଜ ଭବନ ଛାଡ଼ି, ବିମାନରେ ବସି କୈଲାସ ପର୍ବତରେ ରହୁଛନ୍ତି। ସେଇ ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପକ ବିମାନ, ଯାହା ମୋର ପ୍ରଭାବରେ ମିଳିଛି, ତାହିଁରେ ମୁଁ ଆକାଶରେ ଯାତ୍ରା କରେ। ମୁଁ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ମିଥିଲାନନ୍ଦିନୀ, ମୋର ମୁହଁ ଦେଖି ଦେବମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ, ଭୟରେ ପଳାଯାନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ମୁଁ ରହେ, ସେଠାରେ ପବନ ଧୀରେ ବହେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ ତୀବ୍ର ହୁଏ, ଚନ୍ଦ୍ର କିରଣ ଶୀତଳ ହୁଏ—ସମସ୍ତ ଦେବତା ଭୟରେ। ଯେଉଁଠି ମୁଁ ଯାଏ, ଗଛମାନେ ପତ୍ର ହଲୁଚେନାହିଁ, ନଦୀମାନେ ପାଣି ଚଳାଏନାହିଁ। ସାଗର ପାରେ ମୋର ସୁନ୍ଦର ଲଙ୍କା ନାମକ ନଗରୀ ଅଛି, ଯେଉଁଠି ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସମାନେ ରହନ୍ତି, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅମରାବତୀରେ ଦେବମାନେ। ସେଇ ନଗରୀ ଧଳା ପ୍ରାଚୀରରେ ଘେରା, ସୁନା ମଞ୍ଚ ଓ ନୀଳମଣି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥରେ ଭରିଥିବା, ବାଦ୍ୟ ଧ୍ୱନି ଓ ଉଦ୍ୟାନରେ ଇଚ୍ଛାମୂଳକ ଫଳ ଲଗା ଗଛରେ ଶୋଭିତ। ସୀତେ! ତୁମେ ମୋ ସହ ଏହିଠାରେ ରହିବା, ମାନବୀୟ ନାରୀମାନେକୁ ମନେ ପକାଇବ ନାହଁ। ମାନବ ଓ ଦେବତା ସମସ୍ତ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରିବା, ରାମଙ୍କୁ ମନେ ପକାଇବ ନାହଁ, କାରଣ ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି। ରାଜା ଦଶରଥ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଇ, ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇ, ବଡ଼ ପୁତ୍ରକୁ ଅରଣ୍ୟକୁ ପଠାଇଥିଲେ। ରାମ, ଯିଏ ରାଜ୍ୟ ଓ ମନ ହାରାଇ, ତପସ୍ୱୀ ହୋଇଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ସହ ତୁମେ କ’ଣ ପାଇପାରିବ? ଆପଣ ଆସିଥିବା ରାକ୍ଷସପତିକୁ ଗ୍ରହଣ କର, ଯିଏ ପ୍ରେମବାଣରେ ବିଧ୍ଧ। ଯଦି ମୋତେ ତ୍ୟାଗ କର, ତେବେ ପରେ ଉର୍ବଶୀ ପୁରୁରବାଙ୍କୁ ପାଦ ଦେଇ ମାଡ଼ିଥିଲେ ଯେପରି ଅନୁତାପ କଲେ, ସେଇପରି ତୁମେ ଅନୁତାପ କରିବ। ରାମ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ଏକ ଆଙ୍ଗୁଠି ସମ୍ମିଳିତ ନୁହଁନ୍ତି, ଏ ଶୁଭ୍ରବର୍ଣ୍ଣା, ତୁମ ପ୍ରାପ୍ତ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କର। ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ରାକ୍ଷସପତିଙ୍କୁ ସୀତା, ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ରୋଷରେ ରକ୍ତିମ ହୋଇ, କଠୋର କଥା କହିଲେ—“ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଅଧର୍ମ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ତୁମେ କିପରି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜିତ କୁବେରଙ୍କ ଭାଇ ବୋଲି କହିପାର? ନିଶ୍ଚିତ ରାବଣ, ତୁମ ଅଧୀନ ରାକ୍ଷସମାନେ ସମସ୍ତେ ନଶ୍ୱର ହେବେ, କାରଣ ତୁମେ ଅନ୍ୟାୟୀ, ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ। ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଶଚୀକୁ ହରଣ କରି ଅମର ରହିପାରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ରାମଙ୍କ ପତ୍ନୀ ମୋତେ ହରି ତୁମେ ଅକ୍ଷତ ରହିପାରିବ ନାହଁ। ଦୀନ୍ଦ୍ରପତ୍ନୀ ଶଚୀଙ୍କୁ ହରଣ କରି ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ ଲାଭ କରାଯାଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ମୋପରି ଅପମାନ କରି, ରାକ୍ଷସ, ଅମୃତ ପିଇଲେ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ପାଇବ ନାହଁ।” ଏଠିଠାରେ ଅରଣ୍ୟକାଣ୍ଡର ଉନଅଞ୍ଚାଳିଶତମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ସୀତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ ନିଜ ହାତରେ ହାତ ମାଡ଼ି ଆକାର ବୃହତ କଲେ। ସେ ପୁନି ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମୁଁ ଭାବୁଛି ମୋର ବଳ ଓ ପ୍ରଭାବ ତୁମେ ଶୁଣିନାହଁ, କାରଣ ତୁମେ ମୂଢ଼ ନୁହଁ। ମୁଁ ଆକାଶରେ ଦଁଡ଼ାଇ ନିଜ ହାତରେ ପୃଥିବୀକୁ ଉଠାଇପାରିବି, ସାଗରକୁ ପିଇପାରିବି, ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ମାରିପାରିବି। ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ବିଦ୍ଧ କରିପାରିବି, ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠକୁ ଭାଗ କରିପାରିବି; ମୁଁ କିଛି ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରିବି, ଏ ମୂଢ଼ା, ଦେଖିବାକୁ ପାରିବୁ।