ଏଠି ଏକ ଗଭୀର ଜଙ୍ଗଲରେ, ଶ୍ରୀମତୀ ସୀତା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅପରିଚିତ ଦେଖି ନିଜ ପରିଚୟ ଦେବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସୀତା କହିଲେ, “ମୋର ଜନ୍ମରୁ ଏଠିଏ ଅଠାର ବର୍ଷ ହେବାକୁ ଚାଲିଛି। ଏହି ଦୁନିଆରେ ମୁଁ 'ରାମ' ନାମରେ ପରିଚିତ, ସତ୍ୟବାନ୍, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଶୁଦ୍ଧ ଚରିତ୍ରର ଅଟୁଟ ନାମ। ମୋ ପତି ରାମ ଚଉଡ଼ା ଚକ୍ଷୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୁଜା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭଲରେ ନିଷ୍ଠ ଓ ଦୟାଶୀଳ। ତାଙ୍କ ପିତା ଦଶରଥ ରାଜା, ଯେଉଁଥିରେ ଅନେକ ଇଚ୍ଛା ଦୃଢ଼।” “କୈକେୟୀଙ୍କ ଅତି ପ୍ରିୟ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ, ମୋ ପିତା ଦଶରଥ ମୋତେ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରିବାରୁ ବଞ୍ଚିତ କଲେ। ମୁଁ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଗଲିଥିଲି, ତଥାପି ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବାକୁ ମୁଁ ବନକୁ ଯିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲି। କୈକେୟୀ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ଦଶରଥଙ୍କୁ କହିଲେ, ‘ରାଘବ, ତୁମର ପିତାଙ୍କ ଆଦେଶ ମାନି ମୋ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ଦେଖ।’” “‘ଏହି ଶାନ୍ତ ରାଜ୍ୟ ବରତଙ୍କୁ ଦିଅ, ଏବଂ ତୁମେ ନଉ ଓ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ମିଶି ବନରେ ବାସ କର।’ ‘କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶଜ, ବନକୁ ଯାଅ ଏବଂ ତୁମର ପିତାଙ୍କୁ ଅସତ୍ୟରୁ ମୁକ୍ତ କର।’ ରାମ ନିର୍ଭୟ ଭାବରେ କୈକେୟୀଙ୍କୁ କହିଲେ, ‘ଯଥା ଆଦେଶ।’” “ମୋ ପତି ତାଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ନିଷ୍ଠାର ସହିତ ଆଦେଶ ପାଳନ କଲେ; ସେ ଦେବାକୁ ଚାହେ, କିନ୍ତୁ ନେବାକୁ ନୁହେଁ, ସତ୍ୟ କଥା କହେ, ଅସତ୍ୟ କେବେ ନୁହେଁ। ଏହି ଅତିଶୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ରାମଙ୍କ ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠା। ତାଙ୍କ ଭାଇ, ଅନ୍ୟ ମାଁର ସନ୍ତାନ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଶୌର୍ୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।” “ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମନୁଷ୍ୟମଧ୍ୟରେ ବଘ, ରାମଙ୍କ ସଙ୍ଗୀ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁ ଦଳନ କରେ; ଏହି ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏକ ନିଷ୍ଠ ନିର୍ବିକାର ନିଶ୍ଚଳ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ। ଧନୁ ହାତରେ ନେଇ, ରାମଙ୍କ ସହିତ ମୋତେ ସାଥ ଦେଇ, ତାଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମୋ ସହ ଅସ୍ତିକ ଶିର ଓ ତପସ୍ବୀ ଭୂଷା ଧରି ବନକୁ ଯାଇଥିଲେ।” “ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ, ନିଷ୍ଠାରେ ଦୃଢ଼, ତିନିଜଣେ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟ ବନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; କୈକେୟୀ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ରାଜ୍ୟରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହେଲୁ। ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବରେ ଏହି ଗଭୀର ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁଡ଼ୁଛୁ; ଆପଣ ଚାହିଁଲେ ଏଠି ଅପେକ୍ଷା କରି ଶାନ୍ତି ନେବାର ସୁଯୋଗ ଅଛି।” “ମୋ ପତି ରାମ ଶୀଘ୍ର ଫେରିବେ, ବନର ଅନେକ ଖାଦ୍ୟ ଆଣିବେ—ହରିଣ, ଗୋସାପ, ଶୁଆ ମାରି ଅନେକ ମାଂସ ଆଣିବେ। ଏବେ ଆପଣ ଏକଥା ସତ୍ୟ କହିବେ—ଆପଣଙ୍କ ନାମ, କୁଳ, ପରିବାର କଣ? ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏକା ଏହି ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟ ବନରେ ଘୁଡ଼ୁଛନ୍ତି?” ସୀତା ଏଭଳି କହିବା ସମୟରେ, ରାକ୍ଷସମହାରାଜ ରାବଣ ଦୁଷ୍ଟ ଭାବରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ସେ କହିଲେ, “ମୁଁ ସେଇ ରାବଣ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଦେବ, ଅସୁର, ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ଭୟଭୀତ। ସୀତା, ମୁଁ ରାକ୍ଷସମହାରାଜ। ତୁମେ ନିର୍ମଳ, ସୁବৰ্ণ ଚର୍ମ, ରେଶମ ଶାଢ଼ି ପିନ୍ଧିଥିବା ଦେଖି, ମୋ ନିଜ ଭାର୍ୟାମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇପାରିନାହାନ୍ତି।” “ମୁଁ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରୁ ଅନେକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରୀ ଆଣିଛି, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ମୋର ମୁଖ୍ୟ ରାଣୀ ହେଉ। ଲଙ୍କା ମୋର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଗରୀ, ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏଠି, ସୀତା, ମୁଁ ତୁମେ ସହିତ ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁଡ଼ିବି, ଏହି ବନବାସ ପ୍ରତି ତୁମର ଏକାଉଁ ଅଭିଲାଷ ରହିବନାହିଁ।” “ପାଞ୍ଚ ହଜାର ଦାସୀ ନିତ୍ୟ ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜି, ସୀତା, ତୁମେ ମୋ ଭାର୍ୟା ହେଲେ ସେମାନେ ସେବା କରିବେ।” ରାବଣ ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ଜନକନନ୍ଦନୀ ସୀତା କ୍ରୋଧିତ ହେଇ ରାବଣଙ୍କୁ ଅପମାନ କରି ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ସୀତା କହିଲେ, “ମୁଁ ରାମଙ୍କୁ ନିଷ୍ଠାପୂର୍ବକ ଭକ୍ତ, ଯିଏ ପ୍ରବଳ ପାହାଡ଼ ପରି ଅଟୁଟ, ମହେନ୍ଦ୍ର ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବିଶାଳ ସମୁଦ୍ର ପରି ଗମ୍ଭୀର। ମୁଁ ରାମଙ୍କୁ ଭକ୍ତ, ଯିଏ ଶୁଭ ଚିହ୍ନର ଅଧିକାରୀ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ବୃକ୍ଷ ପରି ଦୃଢ଼, ସତ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା, ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର। ମୁଁ ରାମଙ୍କୁ ଭକ୍ତ, ଯିଏ ପ୍ରବଳ ଭୁଜା, ବିଶାଳ ଛାତି, ସିଂହ ପଦ ଚାଳ, ମନୁଷ୍ୟମଧ୍ୟରେ ସିଂହ, ଦେଖିବାକୁ ମଧ୍ୟ ସିଂହ ପରି। ମୁଁ ରାମଙ୍କୁ ଭକ୍ତ, ଯିଏ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ମୁହଁ, ରାଜବଂଶଜ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିବା, ଖ୍ୟାତି ଦୀର୍ଘ, ଭୁଜା ଶକ୍ତିଶାଳୀ।" "ତୁମେ ଏକ ଶ୍ୟାଳ ଯେଉଁଥି ନିର୍ମଳ ସିଂହୀକୁ ଚାହେ, ଯାହା ଅପ୍ରାପ୍ୟ; ତୁମେ ମୋତେ ଛୁଇଁପାରିବନାହିଁ, ଯେପରି ଏକାଉଁ ଜଣେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଚମକ ଧରିପାରିବନାହିଁ।" "ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଅନେକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବୃକ୍ଷ ଦେଖିଛ, ଯେପରି ରାଘବଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଭାର୍ୟାକୁ ଚାହିଛ।" "ତୁମେ ଭୁକ୍ତ ସିଂହର ଦାନ୍ତ ଉଠାଇବାକୁ ଚାହୁଛ, ମୃଗର ଶତ୍ରୁ ଦ୍ରୁତ ସିଂହ, କିମ୍ବା ବିଷାକ୍ତ ସାପର ଚିହ୍ନ ଧରିବାକୁ ଚାହୁଛ।" "ତୁମେ ମନ୍ଦରା ପାହାଡ଼କୁ ହାତରେ ଉଠାଇବାକୁ ଚାହୁଛ, କିମ୍ବା ବିଷ ପିଇ ଅକ୍ଷତ ରହିବାକୁ ଚାହୁଛ।" "ତୁମେ ସୁଇ ଦ୍ୱାରା ଚକ୍ଷୁ ଘସିବା, କିମ୍ବା ଚୁରି ଦ୍ୱାରା ଜିଭ ଚାଟିବା, ଏହି ରାଘବଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଭାର୍ୟାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହିଛ।" "ତୁମେ ପାଥର ବାନ୍ଧି ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ତେରିବାକୁ ଚାହୁଛ, କିମ୍ବା ହାତରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚନ୍ଦ୍ର ଧରିବାକୁ ଚାହୁଛ।" "ତୁମେ ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଭାର୍ୟାକୁ ଭଙ୍ଗ କରିବାକୁ ଚାହୁଛ, ଦେଖି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିକୁ କପଡ଼ରେ ଧରିବାକୁ ଚାହୁଛ।" "ତୁମେ ରାମଙ୍କ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଭାର୍ୟାକୁ ଧରିବାକୁ ଚାହୁଛ, ତୁମେ ଲୋହା ଭାଳର ଟିପରେ ଚାଲିବାକୁ ଚାହୁଛ, ଏକାଉଁ ରାମଙ୍କ ସମାନ ଭାର୍ୟା ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହୁଛ।" "ବନରେ ଶ୍ୟାଳ ଓ ସିଂହ, ନଦୀ ଓ ସମୁଦ୍ର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଦ୍ୟ ଓ ସାଧାରଣ ମଦ୍ୟର ଦୂରତା, ତୁମେ ଦଶରଥଙ୍କ ପୁଅ ଓ ତୁମର ମଧ୍ୟର ଦୂରତା।" "ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ସିସା, ଓ ଲୋହାର ଦୂରତା, ଚନ୍ଦନ, ଜଳ, ଓ ମାଟିର ଦୂରତା, ବନରେ ହାତୀ ଓ ଗଧାର ଦୂରତା, ଦଶରଥଙ୍କ ପୁଅ ଓ ତୁମର ଦୂରତା।" "ରାମ, ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ପ୍ରଭାଶାଳୀ, ଧନୁ ଓ ତୀର ହାତରେ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡ ଦେଇଥିଲେ, ମୁଁ ତୁମେ ଦ୍ୱାରା ଅପହୃତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ନୁହେଁ, ଯେପରି ଘୃତ ଏକ ମକୁଣା ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ କମିନାହିଁ।" ସୀତା ଏଭଳି ଶୁଦ୍ଧ ମନରେ ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, ତାଙ୍କ ଶରୀର କମ୍ପି, ଶକ୍ତି ହରାଇ, କଳା ପାଟିରେ ହଳୁଆ ଗଛ ପରି ବାତାସରେ ତୀବ୍ର ଭାବରେ ଓଲଟିଲେ।