ଏହି ଜଗ୍ରୁତ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ନିବାସ ସ୍ଥଳ—ତୁମେ କିପରି ଏଠାକୁ ଆସିଛ? ଏଠାରେ ଗଛ ଉପରେ ବସୁଥିବା ମୃଗ, ସିଂହ, ଦ୍ୱୀପୀୟ ବାଘ ଏବଂ ନିର୍ମମ ବଘୁଆ ଅଛନ୍ତି। ଏଠାରେ ଭାଲୁ, ତାରା, କଙ୍କ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର, ମଦୋନ୍ମତ ଏବଂ ଦ୍ରୁତ ହାତୀ ଅଛନ୍ତି—ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ କିପରି ଭୟ କରୁନାହଁ? ଏତେ ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ଏକାଏକି ଘୁଞ୍ଚିବା ଦେଖି, ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ, ତୁମେ କିପରି ଭୟ ପାଉନାହଁ? ତୁମେ କିଏ? କାହାର କନ୍ୟା? କେଉଁଠୁ ଆସିଛ? କେଉଁ କାରଣରୁ ଏହି ଦଣ୍ଡକା ଅଞ୍ଚଳକୁ ଆସିଛ? ଏପରି ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଚରଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକାଏକି ଘୁଞ୍ଚୁଥିବା ତୁମକୁ ଦେଖି, ମହାପୁରୁଷ ରାବଣ ତୁମର ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ସେହି ସମୟରେ, ଦ୍ୱିଜ ଭେଷ ଧାରଣ କରି ଆସିଥିବା ରାବଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୈଥିଲୀ ସମସ୍ତ ଅତିଥି ସମ୍ମାନ ଦେଇ ସେଉଁଠି ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ। ପ୍ରଥମେ ସେ ଆସନ ଆଣିଦେଲେ, ପାଦଧୋଇବା ପାଇଁ ଜଳ ଦେଲେ, ଏବଂ ମୃଦୁ ମୁଖରେ କହିଲେ—“ସମସ୍ତ କିଛି ପ୍ରସ୍ତୁତ”—ଏହି ଭଦ୍ର ଦେଖାଯାଉଥିବା ଅତିଥିଙ୍କୁ। ଦ୍ୱିଜ ଭେଷ ଧାରଣ କରି, କମଣ୍ଡଳୁ ଓ କୁସୁମ୍ଭ ଧାରଣ କରିଥିବା ଏହି ଅତିଥିଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୈଥିଲୀ ତାଙ୍କୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୋଲି ଅନାଦର କରିପାରିଲେନି ଏବଂ ଅତିଥି ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ। ସେ କହିଲେ, “ଏଠି ଆସନ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବସନ୍ତୁ; ଏହି ପାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ଏହି ଉତ୍ତମ ଅରଣ୍ୟ ଭୋଜନ, ଯାହା ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ନିର୍ଭୟ ହୋଇ ଏଠି ଭୋଜନ କରନ୍ତୁ।” ଏପରି ଭାବେ ରାବଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୈଥିଲୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ। ଏହା ଦେଖି, ରାବଣଙ୍କ ମନରେ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ହେଲା—ସେ ଏହି ରାଜ୍ନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଜୋରକରି ହରଣ କରିବେ ଓ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କ ନାଶକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିବେ। ଏହିପରି ସମୟରେ, ଶିକାର କରି ଫେରୁଥିବା ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଆସିବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିବା ସୀତା, ଚାରିପାଖରେ ଦୃଷ୍ଟି ପକାଇ ଦେଖିଲେ ଏକ ବିଶାଳ ହରିତ ଅରଣ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ରାମ କିମ୍ବା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଦେଖିଲେନି। ଏହିପରି ଚର୍ଚ୍ଚା ଶେଷରେ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ରାବଣ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ହରଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିଲେ; ସେ ଦ୍ୱିଜ ଭେଷ ଧାରଣ କରି ନିଜ ପରିଚୟ ଦେଉନଥିଲେ। ସୀତା ଅନ୍ତରେ ଚିନ୍ତା କଲେ—ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅତିଥିଠାରେ ଯଥାଯଥ ଆଦର ନ ଦିଆଯାଇଲେ, ସେ ଶାପ ଦେଇପାରନ୍ତି। ଏପରି ଭାବି, କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପରେ ସେ କହିଲେ— “ମୁଁ ମିଥିଲାର ମହାରାଜ ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟା, ମୋର ନାମ ସୀତା। ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ଶୁଭେଚ୍ଛା। ମୁଁ ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପତ୍ନୀ। ମୁଁ ବାର୍ଷ ଦ୍ୱାଦଶ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ରାଜମହଳରେ ମାନବୀୟ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରି ରହିଥିଲି। ତ୍ରୟୋଦଶ ବର୍ଷରେ, ରାଜା ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ସହିତ ମିଶି ରାମଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି କଲେ। ଏହି ଉପକ୍ରମ ଚାଲିଥିବା ବେଳେ, ମୋର ଶ୍ୱଶୁରୀ କୈକେୟୀ ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ ଏକ ବର ମାଗିଲେ। ସେ ମୋର ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇ ବର ମାଗିଲେ—ମୋର ପତିଙ୍କୁ ବନବାସ ଓ ଭରତଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ। ସେ ଦୁଇଟି ବର ମାଗିଲେ—‘ମୁଁ ଖାଇବି ନାହିଁ, ଶୁଇବି ନାହିଁ, ପାନ କରିବି ନାହିଁ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାମଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦିଆଯିବ ନାହିଁ।’ ସେ ଧନ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କିଛି ଚାହିଲେନି; ମୋର ପତି ତାଳମାତ୍ର ପଞ୍ଚବିଂଶତି ବର୍ଷର। ମୋର ଜନ୍ମରୁ ଅଠାର ବର୍ଷ ହେଲା। ଏହି ଜଗତରେ ରାମଙ୍କ ନାମ ଏକ ସତ୍ୟବାନ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଶୁଧ୍ଧ ପୁରୁଷ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଚୌଡ଼ା ଚକ୍ଷୁ, ଦୃଢ଼ ବାହୁ, ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳକୁ ନିରନ୍ତର ଚିନ୍ତା କରିଥିବା, ମୋର ପିତା ଦଶରଥ ରାଜା, ଏକ କାମାନ୍ଧ ମନୁଷ୍ୟ। କୈକେୟୀଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ, ମୋର ପିତା ମୋତେ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କଲେନି, ଯଦିଓ ମୁଁ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଯାଇଥିଲି। କୈକେୟୀ ତ୍ବରିତ ଭାବେ ମୋର ପତିଙ୍କୁ କହିଥିଲେ—‘ରାଘବ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଶୁଣ, ତୁମ ପିତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ।’ ‘ଏହି ଅକ୍ଷୁଭ୍ରାନ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଭରତଙ୍କୁ ଦିଅ; ଏବଂ ତୁମେ ନବ ଓ ପଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ କର।’ ‘କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶଜ, ତୁମେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଅ, ଏବଂ ତୁମ ପିତାଙ୍କୁ ଅସତ୍ୟରୁ ମୁକ୍ତ କର।’ ରାମ ନିର୍ଭୟ ଭାବରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—‘ଯଥାସ୍ତୁ।’ ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ମୋର ଧୃଢ଼ ପତି ତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ; ସେ ଦେଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ କେବେ ନେଇନଥିଲେ, ସତ୍ୟ କହିଥିଲେ, କଦାପି ଅସତ୍ୟ ନୁହଁ। ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହା ରାମଙ୍କ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବ୍ରତ। ତାଙ୍କ ଭାଇ, ଅନ୍ୟ ମାଆର ପୁତ୍ର, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନାମକ ଶୂରବୀର। ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ପୁରୁଷଶାର୍ଦ୍ଦୂଳ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁ ନାଶକାରୀ; ସେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଦୃଢ଼ବ୍ରତୀ। ଧନୁ ଧାରଣ କରି, ମୋ ସହ ଓ ରାମଙ୍କ ସହ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଇଥିଲେ; ଜଟାଧାରୀ, ତାପସ ବେଶଧାରୀ ଦୁଇ ଭାଇ ମୋ ସହ ଥିଲେ। ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ଦୃଢ଼ବ୍ରତୀ ଏହି ତିନିଜଣ ଦଣ୍ଡକା ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଏହିପରି ଭାବେ କୈକେୟୀର ଦୃଢ଼ ଇଚ୍ଛାରୁ ଆମେ ରାଜ୍ୟରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହେଲୁ। ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ଏହି ଗଭୀର ଅରଣ୍ୟରେ ଘୁଞ୍ଚୁଛୁ; ଆପଣ ଚାହିଲେ ଏଠି କିଛି ଖ୍ଷଣ ବିଶ୍ରାମ କରନ୍ତୁ। ମୋର ପତି ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ସେ ଶୀଘ୍ର ମୃଗ, ଗୋଧି, ବନର ଶୁଅ ମାରି ଅଧିକ ମାଂସ ଆଣିବେ। ଏବେ ଆପଣ ନିଜ ନାମ, ବଂଶ, ପରିବାର ଏବଂ କି କାରଣରୁ ଏହି ଦଣ୍ଡକା ଅରଣ୍ୟରେ ଏକାଏକି ଘୁଞ୍ଚୁଛନ୍ତି, ସତ୍ୟ କହନ୍ତୁ। ଏପରି ଭାବେ ରାମପତ୍ନୀ ସୀତା କହୁଥିବାବେଳେ, ରାକ୍ଷସମହାପତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାବଣ ତାଙ୍କୁ କଠୋର ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ମୁଁ ସେଇ ରାବଣ, ଯାହାଠାରେ ଦେବ, ଦାନବ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଭୟଭୀତ, ହେ ଅନଘେ, ମୁଁ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଅଧିପତି। ତୁମକୁ ଦେଖି, ସୁବର୍ଣ୍ଣବର୍ଣ୍ଣା, ମୃଦୁବସନା, ମୋ ନିଜ ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଆନନ୍ଦ ଦେଉନାହଁ। ମୁଁ ଏଠାଁଠାରୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରୁ ଅନେକ ଉତ୍ତମ ନାରୀମାନେ ଆଣିଛି, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ମୋର ପ୍ରଧାନ ରାଣୀ ହେଉ। ମୋର ମହାନଗର ଲଙ୍କା, ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥିତ, ପର୍ବତ ଶିଖର ଉପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଏବଂ ସମୁଦ୍ରଦ୍ୱାରା ଆବୃତ।