ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟର ଗଭୀର ଜଙ୍ଗଲରେ, ରାମଙ୍କ ଭାର୍ୟା ସୀତା ଏକା ଅଛି। ଏହି ସମୟରେ, ଦୂରୁ ରାବଣ ଏସି ପହଞ୍ଚିଲେ, ତାଙ୍କର ଦେଖା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଆ ଦେବୀ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହେଉଛି। ରାବଣ କହିଲେ, “ହେ ସୁନ୍ଦର ନିତମ୍ଭିନୀ, ତୁମେ ମୋତେ ଦେବୀ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଛ, ଏଠାରେ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଦେବତା ଓ କିନ୍ନର ଆସିନଥାନ୍ତି। ଏଠା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ; କିପରି ତୁମେ ଏଠାକୁ ଆସିଛ? ଏଠାରେ ବୃକ୍ଷ ଉପରେ ବାସ କରୁଥିବା ହରିଣ, ସିଂହ, ବାଘ ଓ ଭାଲୁ ଅଛନ୍ତି। ଭାଲୁ, ଗୃଧ୍ର, କୁଅଁ, କ୍ରାନ୍, ଓ ବିଶାଳ ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି; ଏହି ସବୁ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରାଣୀମାନେ ଅଛି, ତୁମେ କିପରି ଏକା ଏଠାରେ ଭୟ ନାହିଁ? ତୁମେ କିଏ, କାହା ଝିଅ, କେଉଁଠୁ ଆସିଛ, ଏବଂ କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡକାକୁ ପହଞ୍ଚିଛ?” ରାବଣ, ମହାସ୍ଵାତ୍ମା, ଏପରି ସୀତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଲେ, “ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମେ ଏକା ଏଠାରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଚଳାଚଳ କରୁଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଘୂରିବା କିପରି?” ଏହିପରି ଚାରିତ୍ରିକ ବେଶରେ ଆସିଥିବା ଦ୍ଵିଜ ରୂପୀ ରାବଣକୁ ଦେଖି, ମୈଥିଳୀ ସୀତା ଅତିଥି ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ସୀତା ପ୍ରଥମେ ଉପବିଶନ କୁ ଆଣି, ଚରଣ ଧୋଇବା ପାଇଁ ଜଳ ଦେଇ, “ସବୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି,” ବୋଲି କହିଲେ। ଦ୍ଵିଜ ବେଶରେ ଆସିଥିବା ରାବଣ ଜଳ ବା ଆହାର ନାକରିବାକୁ ଅସମ୍ଭବ ଭାବି, ସୀତା ତାଙ୍କୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭଳି ଅତିଥି ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ସୀତା କହିଲେ, “ଏଠାରେ ଉପବିଶନ ଅଛି, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବସନ୍ତୁ; ଚରଣ ଧୋଇବା ପାଇଁ ଏହି ଜଳ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ଏଠି ଅତି ଉତ୍ତମ ଜଙ୍ଗଲ ଆହାର ତୁମ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ; ଚିନ୍ତା ନ କରି ଭୋଜନ କରନ୍ତୁ।” ସୀତାଙ୍କ ଉପସ୍ଥାପନ ଓ ଆତିଥ୍ୟ ଦେଖି, ରାବଣ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ—ସୀତାଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ବକ ହରଣ କରି, ତାଙ୍କ ନାଶ କରିବାକୁ। ଏହି ସମୟରେ, ସୀତା ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ; ତିନିଜଣେ ଶିକାରରୁ ଫେରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ତାଙ୍କ ପାଖରେ ମାନ୍ୟ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ତିନି ଜଣଙ୍କୁ ଦେଖି ପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ଉତ୍ତରାଧିକାର ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ତାପରେ, ରାବଣ, ଅତିଥି ସାଧୁ ରୂପେ ଆସି, ସୀତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ; ତାଙ୍କ ହରଣ କରିବା ଇଚ୍ଛା ରଖି, ନିଜ ପରିଚୟ ଦେଉନାହିଁ। ସୀତା ଭାବିଲେ, “ଯଦି ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅତିଥି ସଠିକ୍ ଭାବେ ସମ୍ମାନ ନହୁଏ, ତେଣୁ ଶାପ ଦେଇପାରିବେ।” ସୀତା ସ୍ଥିର ମନେ କିଛି ଖଣ୍ଡ ପରେ କହିଲେ, “ମୁଁ ମିଥିଲାର ରାଜା ଜନକଙ୍କ ଝିଅ, ମୋର ନାମ ସୀତା। ଆପଣଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା। ମୁଁ ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟ ରାଣୀ। ମୁଁ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ରାଜମହଳରେ ମାନବୀୟ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରିଛି, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇଛି। ତ୍ରୟୋଦଶ ବର୍ଷରେ, ରାଜା ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ମିଳି ରାମଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରିବା ନିଷ୍ପତ୍ତି କଲେ। ରାଘବଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ସବୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ହେଉଥିଲାବେଳେ, ମୋର ଶ୍ଵାଶୁରୀ କୈକେୟୀ ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ ଏକ ବର ଚାହିଲେ। କୈକେୟୀ, ରାଜାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ଲାଭ କରି, ମୋର ପତିଙ୍କୁ ବନବାସ ଦେଇ, ଭରତଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ କଲେ। ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ଦୁଇଟି ବର ଚାହିଲେ—‘ମୁଁ ନ ଖାଇବି, ନ ଶୁଇବି, ନ ଜଳ ପିବିବି।’ ‘ଯଦି ରାମଙ୍କ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ହେଉଛି, ଏହି ମୋ ଜୀବନର ଶେଷ,’ କୈକେୟୀ କହିଲେ। ସେ କୌଣସି ଧନ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପକାର ଚାହିଲେ ନାହିଁ; ମୋର ପତି ଏହି ସମୟରେ ପ୍ରଭା ଶାଳୀ, ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିଲେ, ବୟସ ୨୫ ବର୍ଷ। ମୋ ଜନ୍ମକୁ ୧୮ ବର୍ଷ ହୋଇଛି; ଲୋକେ ମୋତେ ରାମ ଭାବେ ଚିହ୍ନିଥାନ୍ତି—ସତ୍ୟବାନ, ଧାର୍ମିକ, ଶୁଦ୍ଧ। ବିସ୍ତୃତ ଚକ୍ଷୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଭଲ ପାଇଁ ନିବେଶିତ, ମୋର ପିତା ଦଶରଥ ରାଜା, ଏକ କାମପ୍ରବୃତ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ। କୈକେୟୀଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ, ମୋର ପିତା ମୋତେ ଅଭିଷିକ୍ତ କଲେ ନାହିଁ, ମୁଁ ଆଗରେ ଆସିଥିଲି। କୈକେୟୀ ତ୍ୱରିତ କହିଲେ, ‘ରାଘବ, ଏହି କଥା ଶୁଣ; ଏହି ଏକାଗ୍ର ରାଜ୍ୟ ଭରତଙ୍କୁ ଦିଅ; ତୁମେ ୯ ଓ ୫ ବର୍ଷ ଜଙ୍ଗଲରେ ରହିବାକୁ ହେବ।’ ‘ବନକୁ ଯାଅ, କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶଜ, ତୁମର ପିତାଙ୍କୁ ଅସତ୍ୟରୁ ମୁକ୍ତ କର।’ ରାମ ନିର୍ଭୟ ଭାବେ କୈକେୟୀଙ୍କୁ କହିଲେ, ‘ଏହିପରି ହେବ।’ ସେ କଥା ଶୁଣି, ମୋର ପତି ନିଷ୍ଠାରେ ଅଟୁଟ, ନିଜ କଥା ପାଳନ କଲେ; ଦେବିବେ, ନେବେ ନାହିଁ, ସତ୍ୟ କହିବେ, ଅସତ୍ୟ କହିବେ ନାହିଁ। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ରାମଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିଶ୍ଚୟ। ତାଙ୍କର ଭାଇ, ଅନ୍ୟ ମା ଜନ୍ମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଶୂର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ପୁରୁଷ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ରାମଙ୍କ ସାଥୀ, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ; ତିନିଜଣେ ଏକାଗ୍ର, ଦୃଢ ନିଶ୍ଚୟରେ ଅଟୁଟ। ଧନୁ ଧରି, ରାମଙ୍କ ସାଥି ହେଇ, ମୁଁ ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇ ମୁଣ୍ଡ ଚୁଲ ଖୋପା କରି ତପସ୍ବୀ ବେଶରେ ଦଣ୍ଡକାକୁ ଆସିଛି। ଧାର୍ମିକ, ଦୃଢ ନିଶ୍ଚୟ, ତିନିଜଣେ ଦଣ୍ଡକା ଜଙ୍ଗଲରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; କୈକେୟୀ ଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟରୁ ବାହାରି ଦିଅଯାଇଛି। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ଏହି ଗଭୀର ଜଙ୍ଗଲ ଘୂରିବା; ଆପଣ ଚାହିଲେ କିଛି ଦିନ ଏଠାରେ ବିଶ୍ରାମ କରନ୍ତୁ। ମୋର ପତି ଫେରିବେ, ବନ ଆହାର ଆଣିବେ—ହରିଣ, କୁମ୍ଭୀ, ଶୁଆ ମାରି ଏହି ଜଙ୍ଗଲ ଆହାର ଆଣିବେ। ଏହିପରି, ଆପଣ ନିଜର ନାମ, କୁଳ, ଗୋତ୍ର କହନ୍ତୁ; ଏବଂ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, କିପରି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏକା ଦଣ୍ଡକା ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୂରୁଛନ୍ତି?” ସୀତା ଏହିପରି କହିଥିବାବେଳେ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମହାପ୍ରଭୁ ରାବଣ ତାଙ୍କୁ କଠୋର ଉତ୍ତର ଦେଲେ। “ମୁଁ ଏହି ରାବଣ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଦେବ, ଅସୁର, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଭୟଭିତ; ମୁଁ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମହାପ୍ରଭୁ। ତୁମେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଚମକ, ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଛ, ତୁମକୁ ଦେଖି ମୋର ଜନନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇପାରିନାହିଁ। ମୁଁ ଏଠାଏଁ ଏଠି ଏଠି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରୁ ଆଣିଥିବା ଅନେକ ସୁନ୍ଦର ନାରୀ ମଧ୍ୟରୁ, ତୁମେ ମୋର ମୁଖ୍ୟ ରାଣୀ ହେଉ, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ।” ଏପରି ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟର ଜଙ୍ଗଲରେ, ରାବଣ ନିଜ ମାୟାରେ ସୀତାଙ୍କୁ ଭୟଭିତ କରି, ତାଙ୍କୁ ହରଣ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ନିଜ ପ୍ରକୃତି ଉନ୍ମୋଚନ କଲେ।