ରାବଣ ଏକ ଚତୁର ଅବତାର ଧାରଣ କରି, ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତାରାକୁ ଯେପରି ସନି ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ହୁଏ, ସେପରି ହଠାତ୍ ସୀତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ । ସେ ଏପରି ଚୁପ୍ଚାପ୍ ଭାବେ ସ୍ଥିତି ନେଲେ, ଯେପରି ଘାସରେ ଢାକା ଏକ ଖୁଏଁ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ ନାହିଁ । ରାବଣ, ରାମଙ୍କ ମହିଳା ଭାର୍ୟା ସୀତାଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖିଲେ । ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଚାନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସୁନ୍ଦର ଦାନ୍ତ ଓ ଅଧର, କନ୍ଦନ୍ତି, ବିଷାଦରେ ଡୁବିଥିବା ସୀତା ଏକ ପତ୍ରକୁଟିରେ ବସିଥିଲେ । ଏହି ରାତିର ଚର, ଅପାର ଆନନ୍ଦ ସହିତ, ପଦ୍ମପତ୍ର ସମ ନୟନ ଓ ପୀତବସ୍ତ୍ରଧାରିଣୀ ସୀତାଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ । କାମବାଣରେ ବିଧୁର ହୋଇ, ମନ୍ତ୍ରୋଚ୍ଚାରଣ ସମ ଧ୍ୱନି କରି, ରାକ୍ଷସନାୟକ ରାବଣ ଏକାନ୍ତରେ ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ କଥା କହିଲେ । ସେ ସୀତାଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପକୁ ସ୍ତୁତି କରି, ତାଙ୍କୁ ଏପରି ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ – ଏହି ତିନି ଲୋକର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶ୍ରୀ ଜଣେ ଯେଉଁଠାରେ ପଦ୍ମ ନାହିଁ, ତାହାପରି ତୁମେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଛ । ପୀତବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ପଦ୍ମମାଳା ଧାରଣ କରି, ଚାନ୍ଦି ସୁନା ସମ ଦେହ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରୁଛ, ମନ୍ଦାକିନୀ ତାଳପରି ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମବନୀ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଛ । ରାବଣ କହିଲେ, "ହେ ସୁନ୍ଦର ମୁହଁବଳିକ, ତୁମେ କି ଲଜ୍ଜା, ଶ୍ରୀ, କୀର୍ତ୍ତି, ଶୁଭା ଲକ୍ଷ୍ମୀ, କିମ୍ବା ଦେବକନ୍ୟା? କିମ୍ବା ଧନ, କିମ୍ବା ସ୍ୱଚ୍ଛନ୍ଦ ରତିଦେବୀ? ତୁମର ଦାନ୍ତ ହେଉଛି ଶିଳାପର୍ବତର ତୁଷାର ପରି ଧଳା, ମୃଦୁ ଓ ସମ, ତୁମର ଚକ୍ଷୁ ବଡ଼, ସ୍ପଷ୍ଟ, ଲାଲ ଚକ୍ର ଓ କଳା ପୁପୁଳି ସହିତ । ତୁମର ନିତମ୍ଭ ଚଉଡ଼ା, ଉରୁ ଗୋଲା, ଦୃଢ଼, ଯୁବ ହାତୀର ତଣ୍ଡ ପରି ଗଢ଼ାଅଟ । ତୁମର ସ୍ନିଗ୍ଧ, ଉଚ୍ଚ, ମନୋହର ସ୍ତନ ଚମକୁଥିବା ତାଳଫଳ ସମାନ, ମଣି ଓ ମୁକ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ । "ହେ ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ମନୋହର ହାସ୍ୟ, ସୁନ୍ଦର ଦାନ୍ତ, ଆକର୍ଷକ ନୟନ, ଚଞ୍ଚଳ ଭାବ, ତୁମେ ମୋ ମନକୁ ଚୋରିନେଉଛ, ଯେପରି ଜଳ ତଟକୁ ଭାଙ୍ଗି ନେଇଯାଏ । ହାତରେ ଧରିପାରିବା ଜଠର, ସୁନ୍ଦର କେଶ, ଏକଠି ଥିବା ସ୍ତନ – ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମାଣୀ, ଦେବୀ, ଯକ୍ଷୀ କିମ୍ବା କିନ୍ନରୀ ନୁହଁ । "ପୃଥିବୀରେ ଏପରି ରୂପ ମୁଁ କେବେ ଦେଖିନାହିଁ, ତୁମର ସୌନ୍ଦର୍ୟ, ନମ୍ରତା, ଯୌବନ ଏହି ତିନି ଲୋକରେ ଅପୂର୍ବ । ଏହି ବନରେ ଏକା ରହିବା ମୋର ହୃଦୟକୁ କ୍ଷୁଭିତ କରୁଛି, ଏହିଠାରୁ ଚଳିଯାଅ, ହେ ମହିଳେ, ଏଠି ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହଁ । "ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେର ନିବାସ, ଭୟଙ୍କର ଓ ରୂପ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରୁଥିବା; ଏଠାରେ ଅନେକ ଭବ୍ୟ ରାଜପ୍ରାସାଦ, ଉଦ୍ୟାନ ଅଛି । ସେଗୁଡିକ ସୁଗନ୍ଧିତ, ଧନ-ଐଶ୍ୱର୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ, ତୁମ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ । ତୁମେ ଉତ୍ତମ ମାଳା, ଚନ୍ଦନ, ଅତି ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ । "ହେ କଳାନୟନୀ, ଉତ୍ତମ ପତି ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ତୁମେ; କିଏ ତୁମେ, ଏପରି ନିର୍ମଳ ହାସ୍ୟ, କି ତୁମେ ରୁଦ୍ର କିମ୍ବା ମାରୁତଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କାହାରି ବଧୂ? ହେ ସୁନ୍ଦର ନିତମ୍ଭ, ମୋତେ ତୁମେ ବସୁମଧ୍ୟରେ ଦେବୀ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛ, କାରଣ ଏଠି ଗନ୍ଧର୍ବ, ଦେବତା, କିନ୍ନର ଆସନ୍ତି ନାହାନ୍ତି । "ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେର ନିବାସ – କିପରି ଏଠିକୁ ଆସିଲ? ଏଠି ଗଛରେ ବସୁଥିବା ମୃଗ, ସିଂହ, ଦ୍ୱୀପୀ, ନରଶ୍ୟାଳ ଅଛନ୍ତି । ଅଜଗର, ଅଣ୍ଡା, କଙ୍କ, ଏହି ସବୁ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରାଣୀ ଅଛି, ଏହା ଦେଖି ତୁମେ ଭୟ କିପରି ଅନୁଭବ କରୁନାହାନ୍ତି? ଏବଂ ମଦୋନ୍ମତ, ଦ୍ରୁତ ହାତୀମାନେ? "ଏପରି ମହାବନରେ ଏକା ରହି, ହେ ମୁହଁର ଶୋଭା, କିପରି ଭୟ ଅନୁଭବ କରୁନାହାନ୍ତି? କିଏ ତୁମେ, କାହାର ଝିଅ, କେଉଁଠୁ, କି କାରଣରୁ ଦଣ୍ଡକବନକୁ ଆସିଛ?" ଏପରି ଉଚ୍ଚ ହୃଦୟ ଥିବା ରାବଣ, ସୀତାଙ୍କୁ ଏଭଳି ସ୍ତୁତି କଲେ । ଦ୍ୱିଜାତି ରୂପେ ଆସିଥିବା ଦେଖି, ମୈଥିଳୀ ସମସ୍ତ ଅତିଥି ସମ୍ଭାର କରି, ଅତିଥି ସ୍ନେହ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଦର ଦେଲେ । ସୀତା ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଆସନ ଆଣିଦେଲେ, ପାଦ୍ୟ ଦେଇ, "ସମସ୍ତ କିଛି ପ୍ରସ୍ତୁତ," ବୋଲି ଶାନ୍ତ ଭାବରେ କହିଲେ । ଦ୍ୱିଜାତି ବେଶରେ ହାତରେ କୋଷ ଓ କୁସୁମ୍ଭ ନେଇ ଆସିଥିବା ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିବା ଅସମ୍ଭବ ଥିଲା; ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପରି ଆଦର କଲେ । "ଏଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏଠି ଆସନ, ବସ, ଏହି ପାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ । ଆପଣ ପାଇଁ ଏହି ଉତ୍ତମ ଅରଣ୍ୟ ଭୋଜନ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ନିର୍ଭୟ ଭାବରେ ଭୋଜନ କରନ୍ତୁ," ବୋଲି ସୀତା କହିଲେ । ମୈଥିଳୀଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ଶୁଣି, ରାବଣ ମନେ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ କଲେ, "ମୁଁ ଏହି ସ୍ତ୍ରୀକୁ ବଳପୂର୍ବକ ଚୁଅିବି, ତାଙ୍କ ବିନାଶ କରିବି ।" ଏହି ସମୟରେ, ସୀତା ତାଙ୍କ ସ୍୵ାମୀ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଶିକାରରୁ ଫେରିବା ପଥରେ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ; ସେ ଚାରିପାଖ ଦୃଷ୍ଟି ପକାଇଲେ, ଅପାର ହରିତ ବନ ଦେଖିଲେ, କିନ୍ତୁ ରାମ କିମ୍ବା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ । ଏହି ପରେ ରାବଣ, ତାଙ୍କ ଅସଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସହିତ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ବେଶ ଧାରଣ କରି, ସୀତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ । ସୀତା ମନେ ଭାବିଲେ, "ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅତିଥିକୁ ଯଥାଯଥ ଆଦର ନ କଲେ, ଶାପ ଦେଇପାରନ୍ତି," ଏହି ଚିନ୍ତାରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ବିଚାର କରି, କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ – "ମୁଁ ମିଥିଲାର ମହାରାଜ ଜନକଙ୍କ ଝିଅ, ମୋ ନାମ ସୀତା, ଆପଣଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳ । ମୁଁ ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟା ପତ୍ନୀ । ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ମୁଁ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ମାନବୀୟ ସମସ୍ତ ସଉଖ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରିଥିଲି । ତ୍ରୟୋଦଶ ବର୍ଷରେ ରାଜା ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳୀ ସହିତ ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ନିଷ୍ପତ୍ତି କଲେ । ଯେତେବେଳେ ରାଘବଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ହେଉଥିଲା, ମୋର ସାସୁ କୈକେୟୀ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଏକ ବର ମାଗିଲେ । "କୈକେୟୀ, ମୋର ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ଲାଭ କରି, ମୋର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ବନବାସ ଓ ଭରତଙ୍କ ଅଭିଷେକ ଚାହିଲେ । ସେ ଦୁଇଟି ବର ମାଗିଲେ – 'ମୁଁ ଖାଇବି ନାହିଁ, ଶୁଅିବି ନାହିଁ, ପିଇବି ନାହିଁ,' ଏପରି ଶପଥ କଲେ । "‘ଯଦି ରାମଙ୍କ ଅଭିଷେକ ହୁଏ, ଏହି ମୋର ଜୀବନର ଶେଷ,’ – ଏପରି କୈକେୟୀ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ । ସେ ଧନ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କିଛି ଚାହିଲେ ନାହିଁ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଅନୁରୋଧ କଲେ ନାହିଁ; ଏ ସମୟରେ ମୋ ସ୍ୱାମୀ ଚବିଶ ବର୍ଷରେ ପାଦ ଦେଇଥିଲେ ।