ଏହି ଦିନ, ଜଙ୍ଗଳର ଏକ ଶିମୁଳି ମଣ୍ଡପରେ ବସିଥିବା ଭାଇଦେହୀ ସୀତା ତାଙ୍କର ପତି ରାମଙ୍କୁ ଶୋକରେ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣ ଏକ ବିକ୍ଷୁର ଛଳ ରୂପ ଧରି, ବହୁତ ମୂଲ୍ୟବାନ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଚେହେରାରେ, ଅସଲେ ଅନୁଚିତ ହେଉଥିବା ସ୍ବଭାବରେ ଭାଇଦେହୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ଏହି ରାବଣ ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତାରାକୁ ଶନି ଯେପରି ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଭାବରେ ଆସିଥାଏ, ସେହିପରି ଭାଇଦେହୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ଏକ ଘାସରେ ଆଛାଦିତ ଉତ୍ତମ କୁଆଁପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ରାବଣ ରାମଙ୍କ ମହାନ ଭାଇଦେହୀଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଦଣ୍ଡକ ଜଙ୍ଗଳରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ। ସୀତା ଏକ ପତ୍ରମଣ୍ଡପରେ ବସିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ମୁହଁ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ରପରି ଚମକୁଥିଲା, ଦନ୍ତ ଓ ଅଠି ସୁନ୍ଦର, ତାଙ୍କର ଚେହେରା ଶୋକ ଓ ଅଶ୍ରୁରେ ଭରିଯାଇଥିଲା। ରାବଣ, ରାତିର ଚର, ଆନନ୍ଦିତ ମନରେ, ଅଦ୍ଭୁତ ନୟନ ଓ ହଳଦୀ ଚିରା ଧରି ଭାଇଦେହୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ଏହି ରାବଣ, କାମବାଣରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ, ଶୁଭ ମନ୍ତ୍ର ଚାଣ୍ଟ କରୁଥିବା ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ ଭାଇଦେହୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ କଥା କହିଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ରୂପକୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ତିନି ଲୋକର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶ୍ରୀ ପରି ଚମକୁଥିବା ଭାଇଦେହୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ହଳଦୀ ଚିରା ପିନ୍ଧି, ପଦ୍ମ ମାଳା ପରି, ରୂପରେ ଚାନ୍ଦି ଓ ସୁନା ପରି ଚମକୁଥିଲେ, ଏକ ଫୁଲ ହେବା ଜଳପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ରାବଣ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ତୁମେ କି ଲଜ୍ଜା, ଶ୍ରୀ, କୀର୍ତ୍ତି, ଶୁଭ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, କିମ୍ବା ଦିବ୍ୟ ଅପ୍ସରା? କିମ୍ବା ଧନ, କିମ୍ବା ମନୋବନ୍ଦିତା ଦେବୀ?" ତାଙ୍କର ଦନ୍ତ ହିମପାହାଡ଼ର ତରଳ ତୁଷାର ପରି ଧଳା, ଚକ୍ଷୁ ଲାଲ ତିର ଓ ଶ୍ୟାମ କନ୍ନା ପରି ଚମକୁଥିଲା। ତାଙ୍କର କଟି ଚଉଁଡ଼ା, ଉରୁ ଗୋଳା ଓ ଦୃଢ଼, ଯୁବା ହାତୀର ତଣ୍ଡ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ନିକଟ ହୋଇଥିଲା। ତାଙ୍କର ଅଂଶ ଉଚ୍ଚ, ଭରି, ମନୋହର, ତାଳ ଫଳ ପରି ଚମକୁଥିଲା, ରତ୍ନ ଓ ମୁକୁତରେ ଶୋଭିତ। "ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ମନୋହର ହସ, ସୁନ୍ଦର ଦନ୍ତ, ମନମୋହନ ନୟନ, ଖେଳାଳି, ତୁମେ ମୋ ମନକୁ ଚୋରିଯାଉଛ, ଜଳ ଯେପରି ତୀରକୁ ଚୋରିଯାଏ।" ଏହିପରି ରାବଣ ବିବରଣା କଲେ, "ତୁମେ ଦେବୀ, ଦିବ୍ୟ, ଯକ୍ଷି, କିନ୍ନରୀ ନୁହଁ। ଏପରି ରୂପ ମୁଁ ପୃଥିବୀରେ କେବେ ଦେଖିନି; ତୁମର ସୌନ୍ଦର୍ୟ, କମଳାଳି ଓ ଯୁବାବସ୍ଥା ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।" "ଏହି ଜଙ୍ଗଳରେ ତୁମର ବାସ ମୋ ହୃଦୟକୁ ବିକଳ କରେ; ତୁମେ ଏଠାରେ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହଁ। ଏଠା ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ନିବାସ; ଏଠା ଶୋଭାମୟ ରାଜପ୍ରାସାଦ ଓ ଉଦ୍ୟାନ ଅଛି। ସେଗୁଡିକ ଧନୀ, ସୁଗନ୍ଧିତ, ତୁମେ ଉପଭୋଗ କରିପାରିବେ। ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାଳା, ଦ୍ରବ୍ୟ, ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୋଷାକ ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ।" "କଳା ନୟନ, ତୁମେ ଉତ୍ତମ ପତି ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ; କି ତୁମେ ରୁଦ୍ର କିମ୍ବା ମାରୁତଙ୍କ ଜନାନୀ? ମନୋହର କଟି, ତୁମେ ମୋତେ ଦେବୀ ପରି ଦେଖାଯାଉଛ; ଗନ୍ଧର୍ବ, ଦେବତା, କିନ୍ନର ଏଠା ଆସିନଥାନ୍ତି। ଏଠା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ନିବାସ; ତୁମେ କିପରି ଏଠାକୁ ଆସିଛ? ଏଠା ଗଛରେ ବାସ କରୁଥିବା ହରିଣ, ସିଂହ, ଦ୍ବୀପୀ, ଓ ଭେଉଁ ଅଛନ୍ତି। ଭାଲୁ, ଶ୍ୟାଳ, କଉ, ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି; ତୁମେ କିପରି ଏମାନଙ୍କୁ ଭୟ କରୁନାହିଁ? ଏଠାରେ ଭୟଙ୍କର, ମଦୋନ୍ମତ, ତ୍ୱରିତ ହାତୀ ଅଛି।" "ଏତେ ଭୟଙ୍କର ଜଙ୍ଗଳରେ ଏକା ହୋଇ, ମନୋହର ଚେହେରା, ତୁମେ କିପରି ଭୟ କରୁନାହିଁ? କିଏ ତୁମେ, କିଏ ର ଝିଅ, କେଉଁଠୁ ଆସିଛ, କେଉଁ କାରଣରେ ଦଣ୍ଡକକୁ ଆସିଛ?" ଏପରି ରାବଣ ମହାତ୍ମା ଭାଇଦେହୀଙ୍କୁ ବିବରଣା କରି ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ରାବଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପରେ ଆସିଥିବା ଦେଖି, ମୈଥିଳୀ ସୀତା ତାଙ୍କୁ ଅତିଥି ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ବିଧିବତ ଆତିଥ୍ୟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ସୀତା ପ୍ରଥମେ ଏକ ଆସନ ଆଣି, ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ ପାଇଁ ଜଳ ଦେଲେ, ଏବଂ 'ସବୁ ତୟାରି ହୋଇଛି' ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୂଷା ଧରିଥିବା ରାବଣ, ହାତରେ ଦୂକୁ ଓ କୁସୁମ୍ଭା ନେଇ, ତାଙ୍କୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିବା ସମ୍ଭବ ନଥିଲା, ତେଣୁ ସୀତା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭଳି ଆତିଥ୍ୟ କଲେ। "ଏଠା ଏକ ଆସନ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦୟାକରି ବସନ୍ତୁ; ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ ପାଇଁ ଏହି ଜଳ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ଏହି ଉତ୍ତମ ଜଙ୍ଗଳ ଭୋଜନ ଆପଣ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ; ଏଠାରେ ନିର୍ଭୟ ହୋଇ ଭୋଜନ କରନ୍ତୁ।" ରାବଣ ମୈଥିଳୀ ରାଣୀଙ୍କୁ ଏପରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆତିଥ୍ୟ ଦେଖି, ମନରେ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ କଲେ—ସୀତାକୁ ଶକ୍ତି ପ୍ରୟୋଗ କରି ହରିବା ଓ ତାଙ୍କର ନାଶ କରିବାକୁ। ଏହି ସମୟରେ, ସୀତା ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ପତି ରାମ ଶିକାରରୁ ଫେରିବେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ଆସିବେ; ତାଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଚିରା ପିନ୍ଧିଥିବା ଦେଖି, ଚାରିପାଖରେ ହରିତ ଜଙ୍ଗଳ ଦେଖିଲେ, କିନ୍ତୁ ରାମ କିମ୍ବା ଲକ୍ଷ୍ମଣ କୁଅଞ୍ଚି ଦେଖିଲେ ନାହିଁ। ଆରଣ୍ୟକାଣ୍ଡର ସତଚାଳିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଏଠାରେ, ଭାଇଦେହୀକୁ ରାବଣ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ତାଙ୍କୁ ହରିବା ଇଚ୍ଛାରେ, ଆପଣଙ୍କ ପରିଚୟ ଦେଇ, ବିକ୍ଷୁ ରୂପରେ ଆସିଥିବା ଦେଖିଲେ। ସୀତା ଚିନ୍ତା କଲେ, "ଯଦି ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅତିଥିକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଆତିଥ୍ୟ ଦେବିନାହିଁ, ତେବେ ସେ ମୋତେ ଶାପ ଦେଇପାରିବେ।" କିଛି ବିଚାର କରି, ସୀତା ଏହି କଥା କହିଲେ: "ମୁଁ ମିଥିଲାର ମହାରାଜ ଜନକଙ୍କ ଝିଅ; ମୋ ନାମ ସୀତା। ଆପଣଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା। ମୁଁ ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟା ରାଣୀ।" "ମୁଁ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ମାନବୀୟ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରିଥିଲି, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇଥିଲି।" "ତ୍ରୟୋଦଶ ବର୍ଷରେ, ରାଜା ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ଏକସାଥିରେ ରାଘବଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରିବାର ନିଷ୍ପତି କଲେ।" "ରାଘବଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ତୟାରି ହେଉଥିବା ସମୟରେ, ମୋର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶ୍ୱଶୁଆ ହେଉଥିବା କୈକେୟୀ, ତାଙ୍କର ଭାର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଏକ ବର ଚାହିଲେ।" "କୈକେୟୀ, ରାଜାଙ୍କ ଉପରେ ଅନୁଗ୍ରହ ଲାଗି, ମୋ ପତିଙ୍କୁ ବନବାସ ଓ ଭରତଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ଦେଇବା ନିଶ୍ଚୟ କଲେ।" "ସେ ରାଜାଙ୍କୁ, ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୁଇଟି ବର ଚାହିଲେ: 'ମୁଁ କେବେ ଖାଇବିନାହିଁ, ଶୁଇବିନାହିଁ, ପିଇବିନାହିଁ।