ଏକ ସମୟର କଥା। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଋଷି ଦୁଇ ରାଜକୁମାର ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ଏକ ନୌକାରେ ଚଢ଼ିବା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କଲେ, "ନୌକାରେ ବସ, ରାଜକୁମାରମାନେ ସାମ୍ନାରେ ରହ; ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବରେ ଯାଉ ଏବଂ ସମୟର କାରଣରେ ବିଳମ୍ବ ହେବା ଦିଅନି।" ଏହିପରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଋଷି ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନଙ୍କ ସମ୍ମାନ କରି ଦୁଇ ରାଜକୁମାରଙ୍କ ସହିତ ସମୁଦ୍ରକୁ ବହୁଥିବା ନଦୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ। ନଦୀର ମଧ୍ୟରେ ଯିବା ସମୟରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଏକ ଉତ୍ତେଜିତ ଜଳର ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ, ଏବଂ ଏହି ଶବ୍ଦର ଉତ୍ସ ଜାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ମଧ୍ୟରେ ରାମ ଋଷିଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ଏହି ଜଳର ଭଙ୍ଗ ଶବ୍ଦ କାହିଁକି ଏତେ ଦୁଃସ୍ଥ?" ରାମଙ୍କ ଜିଜ୍ଞାସା ଶୁଣି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଉତ୍ସବ୍ୟଖ୍ୟା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ, "କୈଳାସ ପର୍ବତରେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହ୍ରଦ ମନରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମାନସ ହ୍ରଦ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା, ଏହି ହ୍ରଦରୁ ଏହି ନଦୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ଅୟୋଧ୍ୟା ଦିଗରେ ଆସୁଛି।" "ଏହି ପବିତ୍ର ସରୟୂ ମାନସ ହ୍ରଦରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି; ଏହାର ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଶବ୍ଦ ଜାହ୍ନବୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଯାଏ। ଜଳର ଉତ୍ତେଜନାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଏହି ଶବ୍ଦ ଦେଖି, ରାମ, ତୁମେ ନମସ୍କାର କର।" ଏହିପରେ ଦୁଇ ଭାଇ ଅତି ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନରେ ନମସ୍କାର କଲେ। ଏହିପରେ ଦକ୍ଷିଣ ତଟକୁ ପହଞ୍ଚି, ଦୁଇ ଭାଇ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଗଲେ। ସେଠାରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଜଙ୍ଗଲ ଦେଖି, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଅଜୟ ରାମ ଋଷିଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ଏହି ଜଙ୍ଗଲ କାହିଁକି ଏତେ ଭୟଙ୍କର? ଏଠି ଗୁଞ୍ଜନା କିଟମାନେ, ଭୟଙ୍କର ପଶୁ ଓ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା ପକ୍ଷୀମାନେ ରହିଛନ୍ତି। ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀମାନେ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି।" "ଏହି ଜଙ୍ଗଲ ସିଂହ, ବାଘ, ଶୁଆ, ହାତୀ ଓ ଧବ, ଅଶ୍ୱକର୍ଣ୍ଣ, କକୁଭ, ବିଳ୍ବ, ତିନ୍ଦୁକ, ପାଟଳ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ସୁସଜ୍ଜିତ। କୁଳ ଗଛ ମିଶିଛି—ଏହି ଜଙ୍ଗଲ କାହିଁକି ଏତେ ଭୟଙ୍କର?" ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ଋଷି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "କକୁତ୍ସ୍ଥ କୁମାର, ଏହି ଜଙ୍ଗଲ ଭୟଙ୍କର ହେବାର କାରଣ ଶୁଣ। ଏଠି ଦୁଇ ଉତ୍ତମ ଅଞ୍ଚଳ ଥିଲା—ମଲଦା ଓ କରୁଷା।" "ଏଠି ଦେବତାମାନେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ। ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ ବୃତ୍ରା ହତ୍ୟା ପରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଅଶୁଚିତାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ। ଭୁଖ ଓ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ତାଙ୍କ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କଲା। ଏହି ଅଶୁଚିତ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ଦେହରୁ ଅଶୁଚିତା ହଟାଇ ଏଠି ମାଟିରେ ଦେଲେ, ସେହି କରୁଷା ଓ ମଲଦା ଅଞ୍ଚଳରେ।" "ଇନ୍ଦ୍ରର ଶରୀରରୁ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଦେବତାମାନେ ଖୁସି ହେଲେ; ଶୁଚିତା ଦେଖି ଇନ୍ଦ୍ର ପୁନଃ ଦୃଢ଼ ହେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଖୁସି ହେଇ, ଏଠି ଭୂମିକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବର ଦେଲେ—ଏହି ଦୁଇ ଅଞ୍ଚଳ ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିବ। ମଲଦା ଓ କରୁଷା ମୋ ଦେହର ଅଶୁଚିତା ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ 'ଉତ୍ତମ, ଉତ୍ତମ' ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କଲେ।" "ମଲଦା ଓ କରୁଷା ଅଞ୍ଚଳ ଶୁଭ୍ର ଓ ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ଭର୍ପୁର ଥିଲା, କିନ୍ତୁ କିଛି ସମୟ ପରେ ଏଠିକୁ ଏକ ରୂପ ବଦଳାଉଥିବା ଯକ୍ଷିଣୀ ଅତ୍ୟାଚାର କଲା।" "ସେ ଏକ ହାଜାର ହାତୀର ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରୁଥିଲା; ତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ତାଟକା, ଜ୍ଞାନୀ ସୁନ୍ଦାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ।" "ତାଙ୍କ ପୁଅ ମାରୀଚ, ଇନ୍ଦ୍ର ସମ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରାକ୍ଷସ, ଉତ୍ତଳ ଭୁଜା, ବଡ଼ ମୁଣ୍ଡ, ବିସ୍ତୃତ ମୁଖ ଓ ଭୟଙ୍କର ଦେହ। ଏହି ରାକ୍ଷସ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଭୟଙ୍କର, ସେ ସଦା ଲୋକମାନେକୁ ଭୟଭୀତ କରେ ଏବଂ ଏହି ଦୁଇ ଅଞ୍ଚଳକୁ ନଷ୍ଟ କରେ।" "ତାଟକା ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ରର, ମଲଦା ଓ କରୁଷାକୁ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଉଦ୍ଧ୍ୱଂସ କରେ; ସେ ଏହି ପଥକୁ ଅର୍ଦ୍ଧ ଯୋଜନ ଦୂରରେ ଅଟକାଇ ରହିଛି। ତେଣୁ ତୁମେ ତାଟକା ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଉ; ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଏହି ଦୁଷ୍ଟାକୁ ନଷ୍ଟ କର।" "ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ପୁନଃ ଶୁଭ୍ର କର; ଏଠି ଏବେ କୌଣସି ଲୋକ ଆସିପାରିବ ନାହିଁ। ରାମ, ଏହି ଭୟଙ୍କର ତାଟକା ଯକ୍ଷିଣୀ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଭୂମି ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି; ଏହି ଭୟଙ୍କର ଜଙ୍ଗଲ ସମ୍ପର୍କରେ ତୁମକୁ ସବୁ କଥା କହିଦିଏ।" ଏଠିରେ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ବାଲ କାଣ୍ଡର ପ୍ରଶଂସାପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଅତି ଉତ୍ତମ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ରାମ ମଙ୍ଗଳମୟ ଭାଷାରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ଋଷିବର, ଯକ୍ଷିଣୀ କମ୍ଜୋର ଏବଂ ନିବଳ ବୋଲି କହାଯାଇଛି; କିନ୍ତୁ ଏହି ଦୁର୍ବଳା କିପରି ଏକ ହାଜାର ହାତୀର ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରେ?" ରାମଙ୍କ ଅସୀମ ଶକ୍ତିର ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଖୁସି ହେଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ଶତ୍ରୁନାଶକ ରାମକୁ ମୃଦୁ ଭାବରେ କହିଲେ, "ସେ କିପରି ଏତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲା ଶୁଣ। ଦିଆଯାଇଥିବା ବରରେ, ଦୁର୍ବଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରିଛି।" "ଏକ ମହା ଯକ୍ଷ ଥିଲେ, ନାମ ସୁକେତୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଧର୍ମିକ; ସେ ପୁଅ ନଥିଲେ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କଲେ। ଯକ୍ଷମାନଙ୍କ ମହାପତି ତାଙ୍କୁ ଖୁସି ହେଇ ଏକ ଅମୂଲ୍ୟ କନ୍ୟା ଦେଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ତାଟକା।" "ତାଙ୍କୁ ଏକ ହାଜାର ହାତୀର ଶକ୍ତି ଦିଆଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସୁକେତୁଙ୍କୁ ପୁଅ ଦିଆଯାଇନଥିଲା। ତାଟକା ବୃଦ୍ଧି ଓ ଯୌବନରେ ଶୋଭା ପାଇ, ଜମ୍ଭାଙ୍କ ପୁଅ ସୁନ୍ଦାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଦେଲେ।" "ଏକ ସମୟ ପରେ ଏକ ଯକ୍ଷିଣୀ ଏକ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମଦେଲେ, ନାମ ମାରୀଚ, ଯିଏ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଶାପରେ ରାକ୍ଷସ ହେଲେ।" "ସୁନ୍ଦା ନଷ୍ଟ ହେବା ପରେ, ରାମ, ତାଟକା ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଏମିନେନ୍ଟ ଋଷି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।" ଏହିଭଳି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଋଷି ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ତାଟକା ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟର ଏତିହାସ ଏବଂ ଏହି ଜଙ୍ଗଲର ଭୟଙ୍କରତା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିଦେଲେ।