ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଯଦି ତୁମେ କହିଥିବା ପରି ଏହି ମୃଗ ଏକ ରାକ୍ଷସୀ ମାୟା, ତେବେ ଏହି ମୃଗକୁ ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ହତ୍ୟା କରିବି। ଏହି କ୍ରୂର ମାରୀଚ, ଯାହାର ଚରିତ୍ର ଅଧର୍ମିକ, ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁଡ଼ିବା ବ୍ରହ୍ମରୁଷିମାନେ ତାଙ୍କର କ୍ଷତି ସହିଛନ୍ତି। ଅନେକ ରାଜା, ଅତି କୁଶଳ ଧନୁର୍ଧର, ଏହି ମୃଗ ଶିକାରରେ ଯାଇ ମାରିଚଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିପାତିତ ହୋଇଛନ୍ତି; ଏହି ମୃଗକୁ ହତ୍ୟା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏଠାରେ ପୂର୍ବରୁ ବାତାପି ମୃଗାମାୟା ଦେଖାଇ ତପସ୍ୱୀମାନେ ଠକି ଦେଲା, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କ ପେଟରେ ଥିବା ଶିଶୁ ପରି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ। ଏକଥା ଲୋଭରେ ବାତାପି ଦୀପ୍ତିମାନ ମହାର୍ଷି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲା ଏବଂ ତାଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ହେଲା। ବାତାପି, ତୁମେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଠାରେ ଅବହେଳା କରିଛ, ତାଙ୍କୁ ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଅଧିକୃତ କରିଛ; ଏହିପରି ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ ଉପଭୋଗ କରିଛ। ଏପରି ଅସୁର ଏକ ସତ୍ୟ ଅସୁର ନୁହେଁ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଯିଏ ମୋ ପରି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ଶମଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ବାତାପି ପରି ଅବହେଳା କରିବ। ଏହି ମୃଗ ଅବଶ୍ୟ ଅନ୍ତ ଦେଖିବ, ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବାତାପି ଯେପରି ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହେଲା। ତୁମେ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏଠାରେ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଭାବରେ ଏବଂ ଚୌକସ ରହି, ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର। ଏଠାରେ ଆମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ନିଭାରଣ କରିବା; ମୁଁ ଏହି ମୃଗକୁ ହତ୍ୟା କରିବି କିମ୍ବା ପକଡିବି। ମୁଁ ଦ୍ରୁତ ପଦେ ଯାଇ ଏହି ମୃଗକୁ ଆଣିବି, ସଉମିତ୍ରି, ତୁମେ ଦେଖ ଏହି ମୃଗର ସୁନ୍ଦର ଚର୍ମ ପାଇଁ ବୈଦେହୀ କେତେ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ମୃଗ ଆଜି ବଞ୍ଚିପାରିବ ନାହିଁ, ତାହାର ଚର୍ମ ତାହାର ପ୍ରଧାନ ଆକର୍ଷଣ; ତୁମେ ଆଶ୍ରମରେ ଶୀତାଙ୍କ ସହିତ ସତର୍କ ରହିବାକୁ ହେବ। ମୁଁ ଏହି ଚିତା ମୃଗକୁ ଏକ ତୀରରେ ହତ୍ୟା କରିବି, ତାହାର ଚର୍ମ ନେଇ ତୁରନ୍ତ ଫିରିବି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ। ବଳଶାଳୀ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଜଟାୟୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଉଡୁଛନ୍ତି; ତୁମେ ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ସତର୍କ ରହିବା, ଏବଂ ଚାରିପାଖରୁ ଅନ୍ୟ ଆପଦ ପାଇଁ ଚୌକସ ରହିବା। ଏହି କଥା କହି ରାମ, ରଘୁବଂଶୀର ଶିରୋମଣି, ତାଙ୍କ ଭାଇକୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ, ଜମ୍ବୁନଦା ସୁବର୍ଣ୍ଣର ତଳୱାର ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ଲଗାଇଲେ। ତାପରେ, ତିନି ଭାଗ ମୂଡ଼ିଥିବା ଧନୁ ଏବଂ ଦୁଇଟି ତୀରଭରା ତୁଣୀ ନେଇ, ସାହସରେ ଚାଲିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ପରେ, ଜଙ୍ଗଲର ରାଜା ରାମଙ୍କ ପାଖକୁ ଦୃତ ଗତିରେ ଆସିଲା; ରାଜା ରାମ ଭୟରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ପୁନଃ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ତଳୱାର ଲଗାଇ ଧନୁ ହାତରେ ନେଇ, ମୃଗକୁ ତାଲି ଦେଖି ତାହାର ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ ଦେଖି ତାହାକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ। ମୃଗ ଦୃତ ଗତିରେ ଦୌଡ଼ିବା ସମୟରେ ରାମ ଧନୁ ହାତରେ ତାହାକୁ ଦେଖି ଦେଖି ଚାଲିଲେ; କେବେ କେବେ ମୃଗ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଆଚରଣ କରୁଥିଲା, ରାମଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିଲା। ମୃଗ କେବେ କେବେ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଉଥିଲା, ଆକାଶକୁ ଲାଗି ଉଡୁଥିଲା, କେବେ ଦେଖାଉଥିଲା, କେବେ ଜଙ୍ଗଲର ଅଂଶରେ ଲୁଚିଯାଉଥିଲା। ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ମୃଗ କେବେ କେବେ ମେଘ ଭିତରେ ଲୁଚିଯାଉଥିଲା, କେବେ ଦୂରରୁ ଚମକିଉଠିଲା। ଏପରି ଦେଖାଉ ଲୁଚିଯାଉ କରି, ମୃଗ ରୂପୀ ମାରୀଚ ରାଘବକୁ ଆଶ୍ରମରୁ ଦୂରକୁ ନେଇଯାଉଥିଲା। କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶର ଉତ୍ପନ୍ନ ରାମ, ମାରୀଚଙ୍କ ଉପରେ କ୍ରୋଧିତ ଏବଂ ଅନ୍ୟୋନ୍ୟ, ଅସହାୟ ହେଲେ; ଥକି ଏକ ଘାସ ତଳ ଛାଏ ତଳେ ବିଶ୍ରାମ କଲେ। ଏହି ରାତ୍ରିଚର, ମୃଗ ରୂପରେ ରାମଙ୍କୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରୁଥିଲା, ଅନ୍ୟ ମୃଗମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିଲେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୃଶ୍ୟ ରାମଙ୍କୁ ଦୂରରୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିଲା। ରାମ ତାହାକୁ ଧରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ସମୟରେ, ମୃଗ ଭୟରେ ପୁନଃ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲା। ଏପରି ଦୃଶ୍ୟରେ, ଏକ ଗଛର ପଛରୁ ଦୂରରୁ ପ୍ରକଟ ହେଲା, ରାମ ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତିମାନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲେ ଏବଂ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କଲେ। କ୍ରୋଧିତ ରାଘବ ଏକ ଚମକୁଥିବା ତୀର ନେଲେ, ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ପରି ଚମକୁଥିଲା, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ। ଏହି ତୀରକୁ ଧନୁରେ ଲଗାଇ, ମୃଗ ରୂପୀ ମାରୀଚ ଉପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବରେ ନିଶାନା କଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଏହି ଅଗ୍ନିମୟ ତୀର ମୃଗର ଶରୀରକୁ ଭେଦିଗଲା। ଏହି ତୀର ମାରୀଚଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ବିଦ୍ଧ କଲା, ଏକ ଅସ୍ତ୍ର ପରି; ମାରୀଚ ଏକ ତାଳ ଦୂର ଜମିରେ ଚାଲିଗଲେ, ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ଗୁରୁତର ଆହତ ହେଲେ। ମୃତ୍ୟୁ ଶୟନରେ ମାରୀଚ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କଲେ; ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ମାରୀଚ ମୃଗ ରୂପ ଛାଡି ଦେଲେ। ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଉପକ୍ରମ କରି ଲକ୍ଷ୍ମଣକୁ ଦୂରେ ପଠାଇବା ଉପାୟ ବିଚାର କଲେ, ଯାହା ଫଳରେ ରାବଣ ଶୀତାଙ୍କୁ ଏକା ଧରିପାରିବ। ଏହି ଅବସରକୁ ଅନୁମାନ କରି, ମାରୀଚ ରାମଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଅନୁକୃତି କରି ଚିତ୍କାର କଲେ: "ହା ଶୀତା! ଲକ୍ଷ୍ମଣ!" ଅଦ୍ୱିତୀୟ ତୀରରେ ମୃତ୍ୟୁ ତଳେ ଏହି ମୃଗ ରୂପ ଛାଡି ରାକ୍ଷସ ରୂପ ନେଲେ। ମାରୀଚ, ବିଶାଳ ଶରୀରରେ, ଜମିରେ ପଡ଼ି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ; ରାମ ତାଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ରୂପରେ ରକ୍ତରେ ଭିଜିଥିବା ଦେହ ଦେଖିଲେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ କଥା ମନେ ପକାଇ ଶୀତାଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କଲେ। ଏହା ମାରୀଚଙ୍କ ମାୟା, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପୂର୍ବରୁ କହିଥିଲେ; ଆଜି ଏହି ଘଟିଛି—ମାରୀଚ ମୋ ଦ୍ୱାରା ହତ୍ୟା ହେଲେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର "ହା ଶୀତା! ଲକ୍ଷ୍ମଣ!" ଦେଇ ରାକ୍ଷସ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ; ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଶୀତାଙ୍କୁ କଣ ହେବ? ବଳଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଏହି ଚିତ୍କାରରେ ଅନୁପ୍ରେରିତ ହୋଇ ଆଶ୍ରମରୁ ଯିବେ; ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାମଙ୍କ ଶରୀର କୁମ୍ପି ଉଠିଲା। ଏହିପରି ଭୟ, ଚିନ୍ତାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ, ରାମଙ୍କ ମନକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲା; ମୃଗ ରୂପୀ ରାକ୍ଷସକୁ ହତ୍ୟା କରି ଏହି ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର ଶୁଣି, ରାମ ଅତି ଆଶଙ୍କିତ ହେଲେ।