ସୀତା, ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ମୃଗ ଦେଖି ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଯଦି ଏହି ପ୍ରାଣୀ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବ, ତାହାର ସୁନା ଚମଡ଼ ମୁଁ ଗାସ ଚଟା ଉପରେ ପିଠି ଦେଇ ପୂଜା କରିବାକୁ ଚାହେଁ।” ସୀତାଙ୍କ ଏହି ଇଚ୍ଛା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅନୁଚିତ ମନେ ପଡ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୃଗର ଆକୃତି ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ ଭରିଦେଇଥିଲା। ସୁନା ରଙ୍ଗ, ମାଣିକ ଶିଙ୍ଗ, ଯୁବକ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ରୂପ ଏବଂ ତାରାମଣ୍ଡଳର ଚମକ—ଏହି ମୃଗର ରୂପ ଦେଖି ସୀତା ମନକୁ ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ ଭରିଦେଇଥିଲା। ସୀତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଏବଂ ମୃଗର ଅଦ୍ଭୁତ ଆକୃତି ଦେଖି ରାମଙ୍କ ମନ ମଧ୍ୟ ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ ଭରିଗଲା। ମୃଗର ରୂପରେ ମୋହିତ ହୋଇ ଏବଂ ସୀତାଙ୍କ ଆଗ୍ରହରେ ଚଳିତ ହୋଇ, ରାମ ଖୁସି ହୋଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଦେଖ ଭାଇ, ବୈଦେହୀଙ୍କ ଏହି ଆଗ୍ରହ କେତେ ଉତ୍ସୁକ୍ତିଭରା। ଏହି ମୃଗର ଚମତ୍କାର ରୂପ ଦେଖି ଏହି ଦିନ ଏହା ରହିବ ନାହିଁ। ଏହି ମୃଗ ଦେଖି ଏପରି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମୃଗ ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନ, ଚୈତ୍ରରଥ ଆଶ୍ରମ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଜଗତରେ ମିଳିପାରିବ କି? ଏହି ମୃଗର ରୂପ, ଚମକ, ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସୁନା ଚିହ୍ନ ଏବଂ ରୂପର କ୍ଷୁଦ୍ର କ୍ଷୁଦ୍ର ଚମକିଲା ଲୋମ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏହା ହାଉଁ ଯାଉଁ ବେଳେ ତାହାର ଜିହ୍ୱା ଜ୍ୱାଳାମୟ ଅଗ୍ନି ସମ, ଶତରଶ୍ମି ମେଘ ଭଳି ମୁଁହରୁ ବାହାରିଯାଉଛି। ଏହି ମୃଗର ମୁଁହ ସାଫାୟା ଓ ସୁନା ଭଳି, ତାହାର ପେଟ ଶଙ୍ଖ ଓ ମୁକ୍ତା ଭଳି—ଏପରି ଅଦ୍ଭୁତ ମୃଗକୁ କିଏ ଚାହିବ ନାହିଁ? ଜମ୍ବୁ ନଦୀର ସୁନା ଭଳି ଚମକ, ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ମଣିରେ ଶୋଭିତ ଏହି ଦିବ୍ୟ ମୃଗ ଦେଖି କିଏ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହେବ ନାହିଁ? ମାଂସ ଏବଂ ଖେଳ ପାଇଁ ରାଜାମାନେ ମୃଗ ଶିକାର କରନ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଏହି ବନରେ ଧନ ଅନ୍ୱେଷଣ କରାଯାଏ—ଖଣିଜ, ମଣି, ସୁନା। ମାନବମାନେ ଯାହାକୁ ଧନର ସାର ଭାବନ୍ତି, ଏବଂ ଯାହା ଚିତ୍ତେ ଇଚ୍ଛିତ, ତାହା ଶୁକ୍ର ପାଇଁ ଯେପରି ଅଟୁଟ୍। ଲାଭ ପାଇଁ ଯାହାକୁ ଅନ୍ୱେଷଣ କରାଯାଏ, ତାହାକୁ ଧନ ଭାବି ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ। ଏହି ଅମୂଲ୍ୟ ସୁନା ଚମଡ଼ ଉପରେ ବୈଦେହୀ, ସୁକୁମାର କଟିବନ୍ତୀ, ମୋ ସହିତ ବସିବେ। କଦଳୀ, ପ୍ରିୟକା, ପ୍ରବେଣୀ, ଆବିକୀ ଆଦି କୌଣସି ଉଦ୍ଭିଦ ଏହାର ସ୍ପର୍ଶକୁ ମିଳିପାରିବ ନାହିଁ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ମୃଗ ଏବଂ ଆକାଶରେ ଚଳିଥିବା ତାରାମୃଗ—ଉଭୟ ଦିବ୍ୟ; ଏକ ତାରାମୃଗ, ଏକ ପୃଥିବୀର ମୃଗ। ଯଦି ତୁମେ କହୁଛ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଏହା ଦୂତୀର ମାୟା, ତେବେ ମୁଁ ଏହି ମୃଗକୁ ହତ କରିବି। ଏହି କ୍ରୂର ମାରୀଚ, ଅଧର୍ମ ଚରିତ୍ର, ଆଗରେ ବନରେ ଘୁଞ୍ଚିବା ଋଷିମାନେ ଦୁଃଖ ଦେଇଥିଲା। ଅନେକ ରାଜା, ଶୂର ଧନୁର୍ଧର, ଶିକାର ପାଇଁ ଆସି ଏହାଙ୍କୁ ହତ ହୋଇଥିଲେ; ଏହି ଦିନ ଏହି ମୃଗକୁ ହତ କରିବା ଦରକାର। ଏଠାରେ ଆଗରେ, ଭ୍ରମ କରି ଵାତାପି ତାପସମାନେଙ୍କୁ ଠକି ତାଙ୍କ ପେଟ ଭିତରେ ମାରିଥିଲା, ଜଣେ ଗୁଡ଼ିଆ ପିଲା ମା ଭିତରେ ଥିବାପରି। ଏକଥା ଲୋଭରେ, ବିଭାସ୍ବ ସମ୍ପନ୍ନ ମହାମୁନି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ତାଙ୍କର ଭୋଜନ ହୋଇଥିଲା। ଵାତାପି, ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରି ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଅଧିକ ହୋଇଥିଲା; ତୁମେ ଏପରି ଜୀବନରେ ବୃଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା। ଏପରି ଜଣେ ଦୂତୀ ନୁହେଁ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଯିଏ ମୋତିଏ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଧର୍ମ ଏବଂ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ୍ ଅଛି, ଏପରି ଅବହେଳା କରିପାରିବ। ଏହି ଦୂତୀ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନଶ୍ଟ ହୋଇଥିବା ବାତାପି ପରି ନଶ୍ଟ ହେବ। ତୁମେ ଯିବା ନାହିଁ, ଏଠାରେ ରୁହି, ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହୋଇ ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର। ଏଠାରେ ଆମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ରଘୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ, ତାଙ୍କୁ ନିର୍ଭର କରେ; ମୁଁ ଏହି ମୃଗକୁ ହତ କରିବି କିମ୍ବା ଧରିବି। ମୁଁ ଦ୍ରୁତଗତିରେ ଯାଇ ଏହି ମୃଗକୁ ଆଣିବି, ବୈଦେହୀଙ୍କ ଏହି ଚମତ୍କାର ସୁନା ଚମଡ଼ ପାଇଁ ଆଗ୍ରହ ଦେଖ। ଏହି ମୃଗ ଏହି ଦିନ ରହିବ ନାହିଁ, ଏହାର ଚମଡ଼ ଏହି ମୃଗର ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ; ତୁମେ ଆଶ୍ରମରେ ସୀତାଙ୍କ ସହିତ ସତର୍କ ରୁହ। ମୁଁ ଏହି ଚିହ୍ନିତ ମୃଗକୁ ଏକ ତୀରରେ ହତ କରିବା ସହିତ, ତାହାର ଚମଡ଼ ନେଇ ଶୀଘ୍ର ଫେରିବି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ। ବଳୀ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଜଟାୟୁ ଡାହାଣ ଦିଗରେ ଉଡ଼ୁଛି, ତୁମେ ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ସତର୍କ ରକ୍ଷା କରିବା ଦରକାର, ପ୍ରତି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଚାରିପାଖରୁ ଶତର୍କ ରୁହ। ଏବେ ଶୁଣ, ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଅରଣ୍ୟକାଣ୍ଡର ଚଉଉର୍ତିସ ସର୍ଗର କଥା। ଏପରି ଭାବେ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇ, ରଘୁବଂଶର ଉତ୍ପତ୍ତି, ଶକ୍ତିରେ ଚମକିବା ରାମ ଜମ୍ବୁନଦା ସୁନା ତଳୱାର ଧାରିଲେ। ତାପରେ ତିନି ଭାଙ୍ଗି ବାଣ, ନିଜ ଭୂଷଣ ଧନୁ, ଦୁଇ ତୁଣୀ ଧାରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚାଳରେ ଯାତ୍ରା କଲେ। ବନର ରାଜା ତାଙ୍କ ଦିଗରେ ଦୌଡ଼ି ଆସିଲା, ରାଜା ରାମ ଭୟରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ପୁନଃ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ତଳୱାର ଧାରି, ଧନୁ ହାତରେ ରାମ ମୃଗ ପଛରେ ଦୌଡ଼ିଲେ, ଏହି ମୃଗ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଚମକୁଛି। ଧନୁ ହାତରେ ଦେଖି ଦେଖି ଏହା ଦୌଡ଼ୁଥିବା ବେଳେ, ରାମ ଏହି ମୃଗକୁ ବନର ଭିତରେ ଅସ୍ତରାମ୍ଭ କରିବା ଦେଖିଲେ, ଏହି ମୃଗ କେବେ ଅସ୍ତରାମ୍ଭ କରୁଛି, କେବେ ଆକର୍ଷଣ କରୁଛି। ଏହା କେବେ ଶଙ୍କାସ୍ପଦ, ଉତ୍ତେଜିତ, ଆକାଶକୁ ଲାଘୁଥିବା ଭଳି, କେବେ ଦୃଶ୍ୟ, କେବେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଉଛି। ଶରଦ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଚାଉଁ ମେଘରେ ଢାକି ଏହା କେବେ ଦିଖେ, କେବେ ଦୂରରୁ ଚମକୁଛି। ଏପରି ଦୃଶ୍ୟ ଏବଂ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ, ମାରୀଚ ମୃଗ ରୂପ ଧରି ରଘୁବଂଶୀ ରାମଙ୍କୁ ଆଶ୍ରମରୁ ଦୂରକୁ ଆକର୍ଷିତ କରି ନେଇଗଲା।